Het blijft voorlopig vrijwel droog en de waterstanden blijven dalen
De afgelopen week verliep grotendeels droog in de stroomgebieden en de Rijn is weer gaan dalen na de passage van een piepklein golfje. Voorlopig blijft het droog en de daling zet daarom nog wel even door, naar mogelijk de laagste stand ooit in. De Maasafvoer is stabiel op een heel laag niveau en zal waarschijnlijk ook wat verder dalen. Een weersomslag naar een natter weertype is voorlopig niet in zicht. In het waterbericht leest u de details. De rubriek Water Inzicht slaat een weekje over.
Water van de Week
Droogte houdt aan; ook op langere termijn geen ander weertype
Al maandenlang valt er veel minder regen dan normaal in de stroomgebieden en de rivieren zijn naar een voor de tijd van het jaar historisch lage waterstand gedaald. In andere jaren met een groot neerslagtekort Is er altijd wel een moment dat het weer omslaat en er een nattere periode aanbreekt. De afgelopen weken leek het er soms op dat er zo'n weersomslag aan zat te komen. De weermodellen gaven dan aan dat het de eerste week nog droog zou blijven, maar dat er daarna neerslaggebieden dichterbij zouden komen, die dan mogelijk de overgang zouden inluiden naar een natter weertype.
Maar steeds als deze neerslag dichterbij kwam, dan droogde de weersverwachting toch weer op en viel er veel te weinig regen om de rivieren uit het dal op te tillen. Zo ook nu weer; want al bijna twee weken geleden was door de weermodellen voorzien dat er rond deze tijd in onze omgeving regen zou kunnen vallen. Vandaag viel ook inderdaad wat regen en deze neerslag trekt nu de stroomgebieden in, maar de hoeveelheden zijn zo klein dat de rivieren daar niets van gaan merken.
De regen van vandaag hing samen met een lagedrukgebied dat over de noordelijke Atlantische Oceaan naar het oosten trok, maar het ligt zover noordelijk dat de invloed op het weer bij ons erg gering is. Het hogedrukgebied dat al wekenlang de hoofdrolspeler is in ons weer, trok zich de afgelopen dagen minder ver terug dan verwacht en hield zo de meer actieve neerslag op afstand. De komende dagen trekt dit hogedrukgebied over onze omgeving naar het oosten en nestelt zich dan boven Centraal-Europa.
Tegelijkertijd vormt zich boven de Golf van Biskaje een lagedrukgebied dat naar het noorden gaat trekken. In veel zomers is dat een voorbode voor een nattere periode met flinke buien, maar ditmaal loopt het anders, want tet lagedrukgebied trekt meer in de richting van het Verenigd Koninkrijk en daardoor blijft het in onze omgeving en in de stroomgebieden vrijwel droog.
Vanaf het weekend ontwikkelt zich dan boven de Atlantische Oceaan een nieuw hogedrukgebied dat rond het weekend, net als al zijn voorgangers, positie inneemt bij het Verenigd Koninkrijk. Vanaf daar bouwt het dan een rug op tot over Centraal-Europa. Dit betekent dat het droge weer zich dan voortzet en de kans is groot dat er de komende 10 dagen zo goed als geen regen gaat vallen in de stroomgebieden.
Na het volgend weekend zien we dan opnieuw een lagedrukgebied ontstaan boven het zuiden van Frankrijk, dat in de tweede helft van die week in noordelijke richting kan gaan trekken. Misschien dat het dan wel lukt om het tot wat serieuzere hoeveelheden regen te laten komen in de stroomgebieden. Dit zou dan vanaf 4 of 5 augustus moeten gaan gebeuren. Dit is echter nog veel te ver vooruit en gezien de voorgeschiedenis van de afgelopen maanden moeten we daar onze hoop voorlopig niet al te veel op vestigen. Maar het is wel interessant om het in de gaten te blijven houden, want ooit zal de omslag naar natter weer er een keer van komen.
Het Europese weermodel maakt ook verwachtingen voor een maand en langer vooruit en deze verwachting geeft aan dat het droge en warme weer de komende tijd nog aanhoudt. De kansen op een spoedige weersomslag naar een natter weertype zijn wat deze modelberekening betreft voorlopig dus erg klein en we moeten er rekening mee houden dat de lage waterstanden in de rivieren en de droogte in het land voorlopig aanhouden.
Rijn daalt nog ca 30 cm naar ca 6,4 m NAP, afvoer naar ca 650 m3/s.
In het extra laagwaterbericht van afgelopen donderdag had ik al aangekondigd dat de waterstanden de komende tijd blijven dalen naar extreem lage waarden. Het werd toen duidelijk dat er van de neerslag die eerder nog wel verwacht werd weinig meer over zou blijven. Voor dit weekend en de komende week werd niet meer dan 10 mm regen in het stroomgebied verwacht en dat is te weinig om de daling te stoppen. Ter vergelijking, voor het kleine golfje dat aan het begin van de vorige week bij Lobith passeerde, en de waterstand bij Lobith ca 35 cm had laten stijgen en de afvoer ca 150 m3/s, was in Zuid-Duitsland en Zwitserland zo’n 30 tot 70 mm regen gevallen. Van de 10 mm die voor de komende week wordt verwacht zouden we dan ook niets terugzien.
De eerste wat serieuzere regen die nu door het weermodel wordt voorzien staat pas voor over 10 dagen op het programma. Tussentijds kunnen er wel verspreid over het stroomgebied buien ontstaan, maar de hoeveelheden water die dat de Rijn oplevert zijn doorgaans klein. We mogen er daarom van uitgaan dat we de komende 10 dagen vrijwel geen neerslag gaat vallen in het stroomgebied en dat de waterstand van de Rijn al die tijd zal blijven dalen.
De eerste 5 tot 6 dagen daalt de stand iedere dag met zo'n 5 cm en dat betekent dat op woensdag 29 juli de 6,55 m NAP wordt bereikt en de afvoer bedraagt dan ca 715 m3/s. Daarmee zakken stand en afvoer onder het niveau van 18 juli toen de voorlopig laagste waarde tot nu toe werd bereikt. De dagen daarna daalt de stand verder en op vrijdag 31 juli verwacht ik dat de 6,47 m NAP wordt onderschreden. Dat is de tot nu toe laagste stand die de Rijn ooit heeft bereikt, in augustus 2022, en daar gaat de rivier nu dus onder zakken.
In of net na het komend weekend komt de waterstand uit op ca 6,4 m NAP en zal de afvoer zijn gezakt tot ca 650 m3/s. Mogelijk stabiliseert de waterstand dan wat omdat veel zijrivieren van de Rijn dan uit zijn gekomen op een soort van basisafvoer. Ook bij andere langdurige laagwaterperiodes zagen we dan dat de waterstanden bij het bereiken van zo'n lage afvoer dagenlang rond dezelfde waarden bleven schommelen. De stand daalt dan misschien nog wel iets verder met 1 of 2 centimeter per dag totdat rond 5 of 6 augustus een niveau kan zijn bereikt tussen 6,4 en 6,35 m NAP. De afvoer bedraagt dan 625 tot 650 m3/s.
Wat er in die eerste dagen van augustus precies gaat gebeuren, hangt af of er inderdaad neerslag gaat vallen rond die tijd. Serieuze neerslag wordt nu pas vanaf 4 of 5 augustus verwacht, maar zoals ik hierboven al schreef is het nu nog veel te vroeg om daarvan uit te gaan. De droogte kan dus ook nog langer aanhouden. Voor de functies die afhankelijk zijn van het rivierwater in Nederland breken de komende twee weken erg lastige tijden aan.
Maasafvoer blijft zeer laag; rond 25 m3/s of nog wat lager
In het stroomgebied van de Maas gaat de komende 10 tot 14 dagen zo goed als geen regen vallen. De al zeer lage afvoer gaat daardoor waarschijnlijk nog wat verder dalen. De afgelopen week schommelde de afvoer bij Maastricht rond de 25 m3/s en de verschillen van dag tot dag waren klein. Bovenstrooms van Maastricht takt het Albertkanaal van de Maas af en via dit kanaal werd de afgelopen week zo'n 15 m3/s afgevoerd. De totale hoeveelheid water die de Maas aanvoert bedraagt dus ca 40 m3/s.
Dat is zeer weinig voor de tijd van het jaar, maar nog geen record; dat bedraagt ongeveer 20 m3/s en trad op in 1976.In 1934 daalde de afvoer van de ongesplitste Maas tot 25 m3/s. De kans is groot dat de afvoer de komende één tot twee weken nog wat verder daalt naar circa 35 m3/s of nog wat minder voor de Maas als geheel. Na aftrek van het water dat via het Albertkanaal weg stroomt blijft er voor de Nederlandse Maas dan nog zo’n 20 m3/s over.
Pas vanaf begin augustus neemt de kans op buien in het stroomgebied wat toe en vanaf 5 augustus is de kans wat groter op enige regen, maar grote hoeveelheden regen worden dan ook nog niet verwacht. De afvoeren blijven daarom voorlopig erg laag.