Hogedruk blijft in de buurt, weinig regen, stabiele waterstanden
De afgelopen dagen viel een klein beetje neerslag in de stroomgebieden, maar op de afvoeren van Rijn en Maas zal dat weinig invloed hebben. De komende dagen blijft het ook overwegend droog en de rivieren hoeven daarom niet op veel extra water te rekenen. Op wat langere termijn houdt het droge weertype aan, want de kans is groot dat een nieuw hogedrukgebied boven Skandinavië neerstrijkt, met een oostenwind tot gevolg.
Deze week geen rubriek water Inzicht
Hogedrukgebieden blijven het weer bepalen
De hele week lag een groot hogedrukgebied boven de stroomgebieden van Rijn en Maas en bleven neerslaggebieden op grote afstand. Sinds vrijdag is het hogedrukgebied wat naar het zuiden geschoven en konden enkele zwakke fronten ons land en het aangrenzende deel van Duitsland bereiken. Verder naar het zuiden bleef het grotendeels droog. In het stroomgebieden van de Rijn leverde dit alleen wat extra water op in de meest noordelijke zijrivieren, zoals de Ruhr; in het stroomgebied van de Maas bleef het vrijwel droog.
De komende dagen trekt het hogedrukgebied zich nog wat verder terug, maar op de Atlantische Oceaan ten westen van Ierland dient zich alweer een nieuw hogedrukgebied aan. In de tussentijd kan er alleen op woensdag in onze omgeving wat neerslag vallen en op donderdag wat verder zuidelijk in Zuid Duitsland en de Alpen. In de Alpen kan ook op vrijdag nog neerslag vallen en hoger in de bergen zal dat sneeuw zijn, wat daar dan de eerste sneeuw is in ongeveer een maand.
In de tweede helft van de week is de kans groot dat het hogedrukgebied vanaf de Oceaan richting Scandinavië trekt en daar enige tijd blijft liggen. Het zorgt dan voor een oostelijke stroming die droge en vrij koude lucht aan gaat voeren. Mogelijk een laatste speldenprik van de winter. Er is ook een mogelijkheid dat het hogedrukgebied nog wat langer op de Oceaan blijft liggen en er enige tijd een lagedrukgebied boven Centraal Europa komt te liggen.
In dat laatste geval kan er wel wat meer neerslag vallen rond het komend weekend. Maar uiteindelijk zal het hogedrukgebied zeer waarschijnlijk ook dan naar Scandinavië trekken en voor een langere droge periode gaan zorgen.
In de loop van de komende week zal duidelijk worden of het hogedrukgebied al in de laatste dagen van de maand voor een langere droge periode gaat zorgen, of dat er eerst nog een paar dagen met wat meer neerslag volgen, voordat het zover is.
Rijn eerst stabiel, net boven de 8 m (NAP); na het volgend weekend er iets onder
De Rijn is de afgelopen week bij Lobith gedaald naar ongeveer 8,2 m; de afvoer is gezakt tot onder de 1500 m3/s. Dit zijn lage waarden voor de tijd van het jaar. Het langjarig gemiddelde bedraagt ca 10 meter, bij een afvoer van ca 2.600 m3/s. Een lage afvoer in februari is echter ook niet heel bijzonder. Zo eens in de ca 6 jaar zakt de afvoer onder de 1500 m3/s; de laatste keer gebeurde dat in 2017 en daarvoor in 2012.
Een lage afvoer in deze tijd van het jaar zegt ook nog niet zoveel over de afvoeren in de komende zomer. Zowel in 2012 als 2017 bleven zeer lage afvoeren in de zomer zelfs uit. En de recente zomers met zeer lage afvoeren (2018 en 2022) hadden beide juist een februarimaand met vrij hoge afvoeren. Voor een zomer met lage afvoeren is het vooral van belang hoeveel neerslag er in de zomer valt, niet wat er in de winter valt.
De komende dagen blijft de Rijn even rond de 1500 m3/s schommelen en de waterstand rond 8,2 m (NAP, maar in de tweede helft van de week volgt waarschijnlijk een verdere daling naar iets boven de 8 m in het weekend bij een afvoer rond 1.400 m3/s. Na het weekend kan de stand dan nog iets dalen tot net onder de 8 m en de afvoer daalt dan naar ca 1.350 m3/s.
In het midden van de volgende week kan de stand dan weer iets stijgen als het water arriveert van de neerslag die op donderdag en vrijdag in Zuid Duitsland valt. Veel water zal dat niet opleveren, maar een stijging tot iets boven de 8 m in de eerste dagen van maart is dan weer mogelijk.
Op wat langere termijn hoeven we niet op een verdere stijging te rekenen, omdat het hogedrukgebied boven Scandinavië regengebieden voorlopig op grote afstand gaat houden. De kans is daarom groot dat de stand begin maart weer tot onder de 8 m daalt. De periode van lage afvoeren houdt dus nog wel even aan.
Maasafvoer stabiel rond 150 m3/s, later wat dalend
De afvoer van de Maas is de afgelopen week maar weinig verandert en schommelde bij Maastricht rond de 150 m3/s. Met daarin wel de bekende grote schommelingen als gevolg van het stuwbeheer in Wallonië. Een paar keer per dag schiet de afvoer daardoor omhoog tot boven de 250 m3/s, om even later weer te dalen tot minder dan 50 m3/s. In de Grensmaas zorgt dat voor peilschommelingen van meer dan 1 meter en grote veranderingen in stroomsnelheid.
Regen is er de afgelopen weken nauwelijks gevallen in het stroomgebied van de Maas en de rivier hoeft daarom niet op extra water te rekenen. In de winter gebeurt dat vaker en we zien dan dat de afvoer toch maar heel langzaam daalt. Na de natte periode die we deze winter hadden, is er nog veel water in de bodem aanwezig en dat stroomt nu langzaam af naar de Maas.
Ook de komende dagen wordt maar weinig regen verwacht,. misschien alleen op woensdag en donderdag zo'n 5 tot 10 mm. Dat zal niet voor veel meer water zorgen in de Maas, maar het huidige niveau van 150 m3/s houdt er nog iets langer door aan.
Vanaf het eind van de week breekt zeer waarschijnlijk weer een langere droge periode aan, die tot begin maart zal duren. De Maas zal daardoor in de volgen week langzaam verder dalen en rond 5 maart kan dan de 125 m3/s worden bereikt. Dit is een erg lage afvoer voor de tijd van het jaar, want het langjarig gemiddelde bij Maastricht bedraagt ongeveer 425 m3/s. Er is geen zicht op dat dat niveau de komende weken gehaald gaat worden.