Hogedrukgebieden blijven dominant, weinig regen en waterstanden voorlopig extreem laag
In de verwachtingen voor de komende week verschenen de laatste dagen signalen dat het wel eens natter zou kunnen worden in de stroomgebieden, maar in de laatste verwachting is dat weer grotendeels teruggeschroefd. Hogedrukgebieden blijven oppermachtig en de komende 10 tot 15 dagen valt er waarschijnlijk zo goed als geen regen in het stroomgebied van de Rijn. De waterstand in de Rijn stevent daarom af op een nieuw laagterecord en de kans dat ook de 6 m wordt onderschreden bij Lobith wordt steeds groter. De Maasafvoer blijft stabiel op een zeer laag niveau.
De rubriek water inzich slaat nog een weekje over
Water van de week
Waar blijven de lagedrukgebieden die de langverwachte regen gaan brengen?
De afgelopen week verliep zo goed als droog en de komende week zou in het grootste deel van de stroomgebieden ook wel eens droog kunnen verlopen. De afgelopen dagen is een hogedrukgebied van west naar oost over Europa getrokken en ligt nu stationair boven Oost-Europa. Het heeft een uitloper tot over Zuidwest-Europa en regengebieden blijven daardoor op afstand.
Het hogedrukgebied boven Oost-Europa houdt voorlopig stand, wordt zelfs wat sterker, maar de komende dagen verschijnt er boven de Britse eilanden ook een groot lagedrukgebied. Deze twee weersystemen zorgen samen voor een zuidelijke stroming over West- en Centraal-Europa die de komende dagen voor de tijd van het jaar zeer warme lucht meevoert.
Een regengebied dat bij het lagedrukgebied hoort, bereikt op woensdagmiddag en donderdag onze omgeving en het aangrenzende deel van Duitsland. Boven Nederland en België vertraagt het weersysteem, waardoor er tot zo’n 20 mm regen kan vallen, mogelijk nog (veel) meer. De rivieren maken hier weinig van mee, want als het front verder naar het oosten trekt droogt het gaandeweg op.
De afgelopen dagen was het in de verwachting steeds onduidelijk wat dit front zou doen en soms zag het er naar uit dat er ook in het stroomgebied van de Rijn flink wat regen kon vallen. Maar in de laatste verwachtingen zijn het toch weer de hogedrukgebieden die (voor de zoveelste keer) het heft in handen houden. De regenhoeveelheden boven Duitsland zijn daardoor teruggedraaid naar slechts enkele millimeters.
Het Engelse lagedrukgebied verplaatst zich In de tweede helft van de week in noordwestelijke richting waardoor de invloed op ons weer snel afneemt. Tegelijkertijd breidt het Oost-Europese hogedrukgebied zich uit tot over Scandinavië en vormt daar een sterk bastion. Er steekt dan een oostelijke tot zuidoostelijke stroming op boven Midden-Europa die nog steeds vrij warme droge lucht aanvoert tot over de stroomgebieden.
Het ziet er naar uit dat dit hogedrukgebied tot ver in de week na het volgend weekend kan standhouden en al die tijd blijft het droog. Of dit hogedrukgebied later in die week afzwakt, of zich zover verplaatst dat regengebieden wel dichterbij kunnen komen, is nu nog niet te zeggen.
Rijn bereikt morgen of dinsdag een nieuwe recordstand, kans groot dat ook de 6 m NAP wordt bereikt
Het weerpatroon dat we de afgelopen maanden hebben meegemaakt is zeer uitzonderlijk. Langdurig droog weer is van alle tijden, maar nu valt op dat het al ruim driekwart jaar aanhoudt. Sinds vorig jaar november zijn op februari na alle maanden te droog verlopen in het stroomgebied. In Nederland viel het eigenlijk nog mee, want hier viel in juni, de tweede helft van augustus en in de eerste helft van september nog wel aardig wat regen. Ten zuiden en zuiden en oosten van ons land bleef in die maanden ook de meeste regen uit en zo kon het gebeuren dat de stroomgebieden nu zo goed als uitgedroogd zijn.
Waar in andere jaren de circulatie in de atmosfeer na verloop van enkele weken of soms maanden altijd wel weer (zuid)westelijk wordt, zodat regengebieden vanaf de Oceaan het continent kunnen bereiken, is het dit jaar het ene na het andere hogedrukgebied dat de doortocht van regengebieden blokkeert. De afgelopen week leek daar een einde aan te komen, toen het Europese weermodel wat grotere neerslaghoeveelheden voorzag boven het stroomgebied, maar inmiddels is daar zo goed als niets meer van over en is de kans groot dat het gewoon 10 tot 15 dagen droog blijft.
Op woensdag en donderdag kan één regenzone wel Nederland bereiken en mogelijk dat deze in het uiterste westen van het stroomgebied van de Rijn ook nog wat regen brengt en de dag daarna kunnen er buien vallen boven Midden- en Zuid-Duitsland. Maar geen grote hoeveelheden en na vrijdag blijft het overal weer een week droog.
De waterstand bij Lobith is de afgelopen week circa 20 cm gezakt naar een stand van 6,15 m NAP op zondagmorgen. Dat is minder dan 5 cm boven het vorige diepterecord van 17 augustus dit jaar. De afvoer bedraagt nu nog 585 m3/s, ca 25 m3/s boven het record. Vandaag was in het nieuws dat in Keulen al een nieuw record was bereikt en omdat het ca 1,5 dag duurt tot dat water bij Lobith arriveert, kunnen we ervan uitgaan dat op maandag of dinsdag ook bij Lobith een nieuw record wordt bereikt, als de stand tot onder de 6,11 m NAP zakt en de afvoer tot onder de 560 m3/s.
De stand daalt daarna de hele week langzaam verder tot ongeveer 6,05 m NAP in het komend weekend en een afvoer van ca 540 m3/s. De daling verloopt met wat kleine schommelingen en soms kan er een dag tussen zitten dat de stand een paar centimeter stijgt, om daarna weer verder te dalen. Misschien dat de regen van donderdag in enkele noordelijke zijrivieren van de Rijn wat extra water oplevert. In dat geval kan de stand op vrijdag of zaterdag nog iets meer stijgen; maar ik verwacht dat dat hoogstens 10 tot 15 cm zal zijn.
De waterdienst van Baden Würtenberg verwacht nog steeds dat er donderdag wel wat regen in Zuid-Duitsland kan vallen, wat de Rijn daar ca 50 tot 75 m3/s extra water op zou kunnen leveren. Als dat uitkomt, dan zal dat water vanaf maandag 6 oktober Lobith bereiken en kan de stand hier ca 15 tot 20 cm stijgen. In dat geval is de kans klein dat we op korte termijn de 6 m NAP bij Lobith gaan bereiken, omdat het daarna weer circa een week zal duren voordat dit golfje helemaal is gepasseerd.
Maar het is ook goed mogelijk dat er helemaal geen regen valt en dan gaat de stand vanaf maandag 5/10 verder omlaag. De kans is dan groot dat aan het eind van die week (rond 9 oktober) de 6 m NAP bij Lobith wordt bereikt en de afvoer zal dan gedaald zijn tot ca 525 m3/s. Volgens de laatste weersverwachtingen blijft het in de week van 5 t/m 12 oktober waarschijnlijk geheel droog, dus ook als er in de week daarvoor wel wat regen valt, dan nog zullen we voorlopig rekening moeten houden met uitzonderlijk lage waterstanden.
Maasafvoer daalt tot onder de 25 m3/s.
De Maasafvoer is de afgelopen droge zomer nog redelijk doorgekomen. Toen de droogte begon daalde de afvoer vrij snel naar ca 30 tot 35 m3/s, om daarna nog maar langzaam verder te dalen naar tussen de 26 en 28 m3/s. Na de kleine opleving in de tweede helft van augustus is de afvoer nu alweer 3 weken aan het dalen en inmiddels tot onder de 25 m3/s gedaald. De afgelopen 2 dagen bedroeg de afvoer zelfs maar 20 m3/s, maar dat kan zijn omdat er wat water wordt vastgehouden in de Waalse stuwpanden van de rivier. Dit water stroomt dan in de volgende dagen wel weer door.
De komende week kan er misschien op woensdag wel wat regen vallen. Dit regengebied komt stil te hangen boven Nederland en België en wellicht ontvangen de Ardennen dan ook wat regen. In dat geval kan de afvoer aanstaande donderdag en vrijdag even wat stijgen, maar voor de rest van de tijd blijft het bij een afvoer tussen 25 en 30 m3/s. Omdat het na de mogelijke regen op donderdag weer zeker een week droog blijft, kan de afvoer na het weekend ook tot onder de 25 m3/s zakken. Een stijging is voorlopig niet in zicht.