Hoogwaterbericht: kleine hoogwatergolf in de Maas, Rijn licht verhoogd, beide op termijn weer dalend
Een extra bericht vanwege de stijgende waterstanden in vooral de Maas en iets mindere mate de Rijn.
Weersituatie in de stroomgebieden
Vanaf gistermiddag is er erg veel regen gevallen in een strook over de zuidelijke Ardennen, het noorden van Frankrijk en het aangrenzende deel van Duitsland. Lokaal viel meer dan 5 cm. De 7 tot 8 cm die eerder in de verwachting stond voor het zuiden van de Ardennen is voor zover ik na kon gaan niet bereikt, maar 5 cm is ook erg veel voor in de winter, zeker als het valt in een groot gebied.
De regenval hing samen met een klein lagedrukgebied dat over deze regio naar het oosten trok. Inmiddels is de zwaarste regenval verschoven naar Zuid Duitsland. In het gebied waar eerder de meeste regen viel wordt het de komende uren echter nog niet helemaal droog. Vannacht en ook morgen passeren er nog enkele buien die lokaal tot 1 cm regen kunnen brengen. Hogerop in de Middelgebergten gaat de neerslag al snel over in sneeuw.
De vele regenval van vandaag levert nu snel stijgende afvoeren op in de zijrivieren van de Maas en de Rijn die in deze regio ontspringen. Het gaat dan om de Semois en Chiers die naar de Maas afwateren en om de Moezel, Saar en Sure die naar de Rijn afwateren. Meer naar het noorden vielen de regenhoeveelheden mee; bijvoorbeeld in het stroomgebied van de Vesdre, de Ambleve, de Ahr en de Roer, die afgelopen zomer zo zwaar werden getroffen, bleef het bij hooguit 2 cm.
Als de buien in de loop van woensdag weg trekken naar het oosten, volgt donderdag een droge dag, waarna op vrijdag de buiigheid weer wat toeneemt. Ook dan valt de neerslag boven de 300 tot 400 m vooral als sneeuw, zodat de aanvoer naar de rivieren beperkt zal zijn.
Zaterdag wordt het opnieuw een beetje spannend, want dan nadert weer een lagedrukgebiedje vanaf de Atlantische Oceaan, maar voor zover nu al bekend trekt dit over het noorden van Duitsland naar het oosten en er wordt voorlopig niet meer dan 1,5 tot 2 cm regen verwacht in de stroomgebieden. Het blijft ook dan op hoogte nog koud genoeg voor sneeuwval, dus voorlopig ziet het er naar uit dat de rivieren dan ook niet op veel extra water hoeven te rekenen.
Vanaf zondag nestelt zich een hogedrukgebied boven het westen van Frankrijk en dat is dicht genoeg bij de stroomgebieden om neerslaggebieden op afstand te houden. Er lijkt dan een wat langere droge periode aan te breken, maar de verwachting is nog niet zo zeker, dus het zou ook weer natter kunnen worden. Tegen die tijd zijn de waterstanden echter al weer flink gedaald.
Maas stijgt woensdag naar ca 1200 m3/s
De Maas is sinds vanmorgen gaan stijgen en bereikt vanavond bij Maastricht de 1000 m3/s. Gedurende de nacht en vroege ochtend zet de stijging nog door en morgen rond het middaguur verwacht ik de hoogste afvoer. Op dit moment is er voldoende water onderweg voor een afvoer van ca 1100 tot 1200 m3/s, maar met de buien die vannacht nog vallen kan dat ook nog iets meer worden. Ik verwacht niet dat de 1500 m3/s wordt bereikt.
Het meeste water is onderweg vanuit het zuiden van de Ardennen. Het water vanuit deze zijrivieren is wat langer onderweg en de hoogste stand in de Maas bij de Frans-Waalse grens wordt pas morgen aan het eind van de dag bereikt. Tegen de tijd dat dit water de Nederlandse grens bereikt is de afvoer vanuit de noordelijke Ardennen echter al weer aan het dalen, zodat de hoogste stand bij Maastricht al eerder op de dag valt.
De meest noordelijk gelegen beken, de Ambleve en de Vesdre, zijn nu zelfs al weer aan het dalen, maar dat kan vannacht nog wel weer omslaan als de buiigheid even toeneemt. Al met al verwacht ik de hoogste afvoer vanuit deze beken en de Ourthe rond morgenochtend, waarna ze langzaam gaan dalen.
De afvoeren die nu vanuit de verschillende beken onderweg is levert dan een hoogste afvoer op bij Maastricht van om en nabij de 1200 m3/s. Dit is een waarde die niet ongebruikelijk is voor de winter; ieder jaar wordt het gemiddeld twee keer bereikt.
Vanaf donderdag gaat de afvoer dan weer langzaam dalen. Eerst gaat dat nog niet zo snel, omdat er nog lang water onderweg is vanuit Frankrijk en het zuiden van de Ardennen. Op vrijdag zal de waterstand dan weer onder de 1000 m3/s zakken en zaterdag naar 750 tot 800 m3/s.
Zaterdag kan er opnieuw neerslag vallen. In de Ardenne zal dat deels als sneeuw zijn, maar het is niet uit te sluiten dat de afvoeren daarna weer even omhoog gaan. Op zondag zou dan de 1000 m3/s opnieuw even bereikt kunnen worden. Na zondag volgt dan een wat langdurigere daling.
Rijn stijgt bij Lobith naar ca 12,25 m +NAP
De Rijn is bij Lobith nu nog aan het dalen na een heel klein piekje, waarbij de stand gisteren steeg tot ca 11,3 m +NAP. Morgen daalt de stand nog iets naar net boven de 11 meter, maar aan het eind van de dag arriveert al het eerste water van de regenval van maandag en vandaag.
Vooral de Moezel stijgt snel en bereikt morgen bij Trier een hoge afvoer van ca 1750 m3/s. Dat is niet uitzonderlijk hoog, maar gisteren bedroeg de afvoer er nog maar iets meer dan 400 m3/s. Zo'n snelle stijging is wel bijzonder, vooral ook omdat het alleen om regenwater ging, sneeuw die kon smelten was vanwege de hoge temperaturen rond nieuwjaar niet voorhanden. De Moezel lag dan ook precies in het gebied waar de meeste neerslag viel.
Deze snelle stijging beweegt zich in de komende 2 dagen door de Rijn in de richting van Nederland en zal op donderdag in de loop van de dag aankomen. De andere zijrivieren van de Rijn zijn niet of minder sterk gestegen. De Bovenrijn was juist iets aan het dalen, dus die levert geen extra bijdrage aan de stijging. Andere kleiner zijbeken zoals de Lahn, Sieg en Ruhr zijn wel iets gestegen, maar leveren ook een bescheiden extra bijdrage. Het is dus vooral Moezelwater dat de komende paar dagen voor een extra stijging gaat zorgen.
Al met al verwacht ik dat de stand bij Lobith stijgt naar tussen de 12,2 tot 12,4 m +NAP op zaterdag 8/1. De afvoer bedraagt dan ongeveer 4.400 tot 4.700 m3/s. Bij een dergelijke afvoer overstromen juist de lagere delen van de uiterwaarden, voor zover ze niet achter een zomerkade liggen. Na zaterdag zet de daling dan weer in. Deze verloopt eerst nog niet zo snel en op maandag 10/1 wordt de 12 m weer onderschreden.
De neerslaghoeveelheden in de rest van deze week zijn niet voldoende om veel extra water aan te voeren naar de Rijn. Mogelijk dat dat zaterdag verandert, als een regengebied wel voor uitgebreidere neerslag kan zorgen. Omdat hoger in de middelgebergten er vooral sneeuw wordt verwacht ga ik er vanuit dat dit op de Rijn niet veel invloed zal hebben. In de loop van de volgende week zal de waterstand dan ook blijven dalen en waarschijnlijk wordt in de tweede helft van die week ook de 11 m al weer onderschreden.
Een volgend bericht kunt u weer verwachten aanstaande zondag. Tenzij de situatie er aanleiding voor geeft en de waterstanden zich toch anders mochten ontwikkelen dan in mijn verwachting.