maandag 13 februari 2017
Verrassend sneeuwgebiedje zorgt voor sneeuwdek, maar nauwelijks water in de rivieren
Het hoge drukgebied boven Noord Europa leek heer en meester, maar toch wist een klein lage drukgebiedje als een luis in de pels de flank van het hoge drukgebied binnen te dringen en via Frankrijk naar Nederland te bewegen. Terwijl langdurig droog weer werd verwacht, kon het lagedrukgebied toch voor een verrassing zorgen er een aardig pak sneeuw brengen in midden Nederland. Ook in de Ardennen en het oosten van Frankrijk viel neerslag, maar omdat het lage drukgebied ook warme lucht meevoerde was daar pas boven de 300 tot 500 m sprake van sneeuwval.
Inmiddels is de warme lucht het hele stroomgebied van Rijn en Maas binnen gedrongen en smelt de resterende sneeuw hogerop in de Middengebergten ook. Het hoge drukgebied is door de sneeuwstoring trouwens niet van zijn stuk gebracht, het domineert als vanouds het weer in een groot deel van Europa.
Neerslag wordt in de stroomgebieden van Rijn en Maas deze week dan ook vrijwel niet verwacht. Pas na het komend weekend trekt het hogedrukgebied zich misschien wat terug en zou de invloed van de oceaan kunnen toenemen, maar het is waarschijnlijker dat de droogte nog wel tien dagen aanhoudt. Van een stijging tot normale waterstanden in de rivieren is dan ook voorlopig geen sprake
Lobith stijgt even iets, maar daalt later deze week weer
De waterstand bij Lobith is na de kleine piek van begin vorige week weer gezakt tot ca 8,7 m +NAP. De grote lijn is dat die daling voorlopig door zal zetten, maar morgen en overmorgen is er even een korte onderbreking. De neerslag die het lagedrukgebied dit weekend in het oosten van Frankrijk en België bracht, is via de Moezel naar de Rijn gevoerd en komt morgen in Nederland aan.
Vanaf donderdag zet de daling van de waterstand bij Lobith dan weer door. Omdat deze week geen neerslag wordt verwacht, zal de daling zich tot in de volgende week doorzetten; eerst met zo’n 10-15 cm per dag, later wat minder, zodat midden volgende week de 8 m bij Lobith weer in beeld komt. Waarschijnlijk zal de stand daar later in de volgende week ook nog onder komen.
Door de klimaatverandering valt er tegenwoordig meer neerslag in de winter dan vroeger, maar dit jaar wijkt daar sterk van af en blijkbaar behoren de droge winters nog tot het verleden. Vooral in Midden Europa was het trouwens droog, Nederland viel net buiten het meest droge gebied en kende nog wel enkele regendagen. De droogte in Midden Europa heeft tot nu toe uitzonderlijk veel lage standen opgeleverd in de Rijn in dit winterhalfjaar. Vanaf 1 oktober bedroeg de gemiddelde afvoer bij Lobith tot nu toe iets minder dan 1250 m3/s.
Sinds 1901 zijn er 7 winterseizoenen geweest met nog lagere Rijnafvoeren dan dit jaar, alle uit het midden van de vorige eeuw (1946/47, 1948/49, 1949/50, 1953/54, 1959/60, 1962/63 en 1971/72). De meest extreme van dit rijtje is de winter van 53/54 met een afvoer van slechts 1009 m3/s over de periode van 1 oktober tot 12 februari.
Het zijn steeds jaren dat hogedrukgebieden de dienst uitmaken en de Atlantische oceaan weinig grip krijgt op het weer in Midden Europa. Op 46/47 en 62/63 na zijn het geen bijzonder koude winters. 2016/17 lijkt tot nu toe veel op de andere winters. Dat het weerpatroon dat we nu meemaken, met dominante hogedrukgebieden, heel hardnekkig kan zijn, blijkt wel uit het feit dat op één jaar na ook in het opvolgende voorjaar de afvoeren en de waterstanden aan de lage kant bleven. Als we op grond van het verleden de kans in zouden schatten, dan is de kans groot dat de waterstanden dit voorjaar ook aan de lage kant blijven.
Maas schommelt nu rond 200 m3/s en daalt deze week
De afvoer in de Maas bleef vorige week langer hoog dan ik verwacht had. De inval van het koude weer zorgde niet meteen voor een terugval in de afvoer, mede omdat er nog vrij veel water onderweg was vanuit Frankrijk.
Het droge weer van de komende week zal er voor zorgen dat de afvoeren deze week wel zullen dalen. Het gaat niet zo snel, want door de warmte zal er ook nog wat sneeuw smelten in de Ardennen. Aan het eind van de week verwacht ik bij Borgharen een afvoer van ca 150 m3/s