In Midden-Europa later deze week vrij veel regen, gunstig voor de Rijn, niet voor de Maas
Hogedrukgebieden spelen ook in de komende week een hoofdrol, maar in Zuid-Duitsland en Zwitserland kan vanaf 20/8 wel veel regen vallen. Nederland en het stroomgebied van de Maas drogen daardoor langzaam verder op, maar de Rijn ontvangt later in de week waarschijnlijk wel weer aardig wat water, zodat al te lage afvoeren achterwege blijven. In het water bericht leest u de details.
Water van de week
Regen deze week vooral in de Alpenregio; op termijn mogelijk een weersomslag door orkaan Erin
In het begin van de afgelopen week trok een hogedrukgebied van de Britse eilanden over onze omgeving naar het oosten. Het zorgde eerst voor koel, later voor warm, maar wel steeds voor droog weer in de stroomgebieden. Aan het eind van de week verscheen een nieuw hogedrukgebied boven de Britse eilanden en draaide de wind bij ons weer naar noordelijke richtingen.
In Nederland en de gebieden direct om ons heen bleef het droog, ondanks de omslagen in het weer, maar boven Centraal-Europa ontwikkelden zich op de overgang van warme naar koele lucht flinke buien en daar profiteerde de Rijn al een klein beetje van. Ook vandaag kunnen er in de Alpen nog enkele buien ontstaan.
Het nieuwe hogedrukgebied, waarvan de kern nu boven Schotland ligt, beweegt, anders dan zijn voorganger, naar het noordwesten richting IJsland. De invloed boven Europa wordt daardoor aanvankelijk kleiner, al blijft er wel een uitloper liggen richting Denemarken, waardoor het in Nederland en directe omgeving nog droog blijft. Anders is dat boven Centraal-Europa waar een klein lagedrukgebied vanaf 20/8 enkele dagen voor flink wat regen kan zorgen.
Aan het eind van de week komt het hogedrukgebied uiteindelijk toch onze kant op, maar het is dan wel minder sterk en het is nog niet duidelijk waar het precies komt te liggen en hoeveel invloed het gaat hebben op ons weer. Die onzekerheid wordt mede veroorzaakt doordat tegen die tijd de eerste grote orkaan van dit seizoen, Erin genaamd, de oversteek van Amerika naar Europa zal gaan maken.
Nu ligt deze orkaan nog ten zuidoosten van Florida, maar het is de verwachting dat hij langs de kust van Amerika naar het noorden beweegt en aan het eind van de komende week met de daar heersende westelijke stroming over de Atlantische Oceaan naar Europa wordt gevoerd. Hier aangekomen is het al lang geen orkaan meer, maar ook ex-orkanen blijven typische weersystemen, die het weerpatroon flink kunnen opschudden. Tijdens de passage kunnen deze lagedrukgebieden nog voor veel wind en lokaal ook veel regen zorgen.
Maar ook als ex-orkanen eenmaal voorbij zijn, ziet de weerkaart er vervolgens zo anders uit dat nieuwe hoge- en lagedrukgebieden zich ook anders gaan gedragen dan we tot die tijd gewend waren. We zullen tot eind volgende week moeten afwachten voordat hier meer zekerheid over is. Tot die tijd blijft het droog in Nederland en directe omgeving, waardoor de Maas voorlopig verstoken blijft van extra water. De Rijn profiteert van in de tweede helft van de week van neerslag in de Alpenregio.
Rijn daalt eerst nog ca 40 cm tot ca 7,35 m NAP; vanaf komend weekend weer stijgend
Sinds het kleine golfje dat op 7 augustus bij Lobith passeerde is de Rijn alweer 1,5 m gedaald tot ca 7,75 m NAP op dit moment. De afvoer die begin augustus ca 2.300 m3/s bedroeg, is alweer 1.000 m3/s lager. Omdat de afgelopen week ook droog is verlopen, zet deze daling ook de komende week nog door. Dagelijks daalt de stand met zo’n 10 cm, in de tweede helft van de week met ca 5 cm, tot komend weekend de 7,35 m NAP wordt bereikt. De afvoer is dan weer gezakt tot ca 1.050 m3/s.
Net als de vorige keren deze zomer lijkt het erop dat de 1.000 m3/s ook nu weer niet onderschreden gaat worden, want vanwege de regen die van 20 t/m 22/8 in de Alpenregio gaat vallen, zou de stand bij Lobith na zondag 24/8 weer kunnen gaan stijgen. De mate waarin de stand dat gaat stijgen is nog onzeker, want de regen moet nog vallen en daarna is het water ook nog een dag of 5 onderweg voor het in Nederland aankomt.
Op grond van de huidige weersverwachting zou de stand vanaf 25/8 tot aan het eind van de maand weer kunnen stijgen tot iets boven de 8 m NAP en de afvoer bevindt zich dan met ca 1.400 m3/s weer ruim boven de 1.000 m3/s. Hoe het rond eind augustus verder gaat is nu nog onduidelijk en hangt o.a. af van de invloed die de dan ex-orkaan Erin op het weer in Europa gaat hebben.
Voorlopig droog in het stroomgebied van de Maas
De Maas moet nog even wachten voordat er weer regen gaat vallen die de afvoer wat kan laten stijgen. De hele afgelopen week verliep droog en de korte opleving die de regen in de week daarvoor had veroorzaakt, is al lang weer afgevoerd. Anders dan de Rijn kan de Maas niet profiteren van een hooggebergte waar in de zomer vaak buien vallen die voor extra afvoer kunnen zorgen. Daarbij profiteert de Rijn ook nog van de grote Zwitserse Meren waar tijdens natte perioden veel water in opgeslagen wordt, dat vervolgens in de weken daarna langzaam wordt doorgevoerd.
De enige natuurlijke buffer die de Maas heeft, is de bodem, maar die is in de Ardennen, waar verreweg de meeste regen valt, vaak niet dikker dan 1 tot 2 m. Het vocht dat daarin ligt opgeslagen wordt in droge tijden ook door de vegetatie gebruikt, zodat de Maas al snel terug moet vallen op dieper grondwater dat via bronnen wordt aangevoerd, maar die hoeveelheden zijn maar klein.
De Maas kan ook nog putten uit een aantal niet natuurlijke 'bronnen'; zoals rioolwaterzuiveringsinstallaties, die in droge tijden een relatief groot aandeel van de afvoer uitmaken. Verder heeft de Maas de beschikking over een groot meer in het stroomgebied van de Sambre. Dat is het Lac de la Plate Taille dat in de ’80-er jaren is aangelegd en voldoende water levert om te voorkomen dat de Maas bijna droogvalt zoals bijvoorbeeld in 1976 gebeurde.
Verder stroomafwaarts in Nederland ontvangt de Maas ook nog extra water via de Roer. Daar liggen in Duitsland enkele zeer grote stuwmeren die gedurende droge zomerperioden de Ruhr-afvoer op een minimum van ca 10 m3/s houden. Omdat de Maas vanuit Zuid Limburg (na aftrek van de ca 15 m3/s die naar de Zuid-Willemsvaart wordt afgevoerd) soms maar 15 tot 20 m3/s aanvoert, is dat een welkome aanvulling voor het traject stroomafwaarts van Roermond.
Op dit moment heeft de Maas deze extra watervoorraden hard nodig. De Maasafvoer bij Maastricht is door het droge en warme weer van de afgelopen tijd namelijk gedaald tot tussen de 30 en 40 m3/s en voorlopig verandert daar weinig in. De hele komende week blijft het droog en pas vanaf het midden van de week na het komend weekend wordt er weer regen verwacht in het stroomgebied.
Dat is de neerslag die samenhangt met ex-orkaan Erin en daarvan schreef ik hierboven al dat nog onduidelijk is hoe dat uit zal pakken. Voorlopig verwacht ik daarom dat de Maasafvoer bij Maastricht nog wat verder zal zakken en minimaal nog een dag of 10 tussen de 25 en 35 m3/s zal schommelen.
Volgend weekend kunt u een volgend bericht verwachten; dan weer met de rubriek Water Inzicht.