Nieuwe regen op komst en licht stijgende waterstanden
Na de in Nederland en de stroomgebieden zeer droge maand april heeft de maand mei al voor aardig wat regen gezorgd en de rivieren zijn weer wat gestegen. De komende week herhaalt dit weerbeeld zich en kan er opnieuw aardig wat regen vallen. De waterstanden stijgen dan weer wat verder, maar ze blijven voorlopig aan de lage kant voor de tijd van het jaar. Zeer lage waterstanden hoeven we voorlopig echter ook niet te verwachten, want het blijft wisselvallig. In het waterbericht leest u de details.
Water van de week
Kleine lagedrukgebiedjes zorgen komende week voor regen.
Boven de Atlantische Oceaan is de druk relatief hoog, dus daar komen voorlopig geen regengebieden vandaan, maar boven het Europese continent is de druk juist laag en dat zorgt wel voor regenval. Afhankelijk van de ligging van de lagedrukgebieden komt de wind bij ons uit het (warmere) zuiden, als een lagedruk-kern ten westen van ons ligt, of het (koelere) noorden als deze ten oosten van ons ligt.
Vandaag zondag is de stroming in de stroomgebieden nog zuidelijk, maar vanaf morgen wordt dat noordwestelijk als een lagedrukgebiedje over Frankrijk naar het noordoosten trekt. Dit brengt in de baan van het lagedrukgebied flinke buien, als daar de koele noordelijke en warme zuidelijke lucht met elkaar ontmoeten. In een strook die over de Ardennen, de Eiffel en het Sauerland loopt kan dan zo’n 20 tot 30 mm (lokaal misschien 40 mm) regen vallen.
Ook verder zuidelijk in het zuiden van Duitsland en Zwitserland kunnen zich (in de warme lucht die daar nog hangt) flinke buien ontwikkelen. Al met al genoeg om de rivieren wat te laten stijgen. Nederland blijft net buiten deze regenzone op het uiterste zuiden van Limburg na.
Vanaf dinsdag stroomt de koelere lucht met een noordwestelijke stroming over heel West-Europa uit en volgen er enkele dagen met buien. Dan kan er ook in Nederland aardig wat regen vallen onder invloed van een klein lagedrukgebiedje dat zich in onze omgeving ontwikkelt. Vanaf vrijdag gaat een rug van hoge druk zich vanaf de Atlantische Oceaan tot over onze omgeving uitbreiden en wordt het bij ons enkele dagen droog.
Waarschijnlijk ontwikkelt zich dan tegelijkertijd een lagedrukgebiedje boven Centraal-Europa dat op vrijdag en zaterdag veel neerslag kan brengen in Zuid-Duitsland en Zwitserland. Een interessante ontwikkeling omdat dit ook veel smeltwater op kan leveren van hogerop uit de Alpen. Niet dat dit meteen naar Nederland doorstroomt, want het wordt altijd eerst gebufferd in de Zwitserse meren, waarna het in de komende maanden vertraagd verder wordt gevoerd.
In de week na het komend weekend zien we een wat groter lagedrukgebied dat zich over de Atlantische Oceaan naar de Britse eilanden verplaatst. De rug van hoge druk die zich eerder over onze omgeving had uitgebreid, verplaatst zich dan wat naar het oosten en de stroomgebieden komen in het grensgebied te liggen tussen beide drukgebieden. Dit levert een zuidwestelijke stroming op waarin zo nu en dan regengebieden mee worden gevoerd. Heel grote hoeveelheden worden voorlopig niet verwacht, maar ook geen langdurig droog weer. Uiteraard is deze verwachting voor zover vooruit nog met een slag om de arm.
Rijn stijgt tot boven de 8 m NAP, later tot ca 8,3 m NAP, later misschien nog wat hoger.
De regen van de afgelopen week heeft de waterstand in de Rijn weer wat opgetild, maar de stijging bedroeg slecht ca 25 cm, tot ca 7,85 m op donderdag 7 mei. De afvoer steeg iets meer dan 100 m3/s en bleef net onder de 1.300 m3/s. Nog steeds veel te laag voor de tijd van het jaar, want normaal is dat nu ca 2.250 m3/s. In de waterstand scheelt dat bijna 1,5 meter. Het goede nieuws is dat de waterstand in ieder geval weer wat is gaan stijgen, maar met de vrijwel de hele zomer nog voor de boeg. is de kans dat de stand later nog eens flink gaat dalen uiteraard groot.
Voorlopig is daar nog geen sprake van want ook de komende week gaat er aardig wat regen vallen. Dat begint al op zondagavond als een regengebied met 20 tot 30 mm net ten zuiden van Nederland langs trekt. Enkele zijrivieren in Midden Duitsland kunnen daarvan profiteren en het levert de Rijn een beperkte stijging op van de huidige 7,75 m NAP naar tussen de 7,9 en 8 m NAP op woensdag 11/5. De afvoer is dan gestegen tot iets boven de 1.300 m3/s.
De dagen daarna schommelt de stand rond de 8 m NAP, maar er is nog wat extra water onderweg vanuit Zuid-Duitsland, dat vanaf vrijdag de stand bij Lobith nog wat verder kan laten stijgen naar ca 8,3 m NAP en de afvoer naar ca 1.500 m3/s. In het begin van de week na het komend weekend gaat de waterstand dan weer omlaag omdat het in de tweede helft van de komende week een aantal dagen droog blijft in het stroomgebied. Ik verwacht dat rond 20 mei de stand weer dichtbij 8 m NAP uit zal gaan komen.
Hierboven in het weerbericht schreef ik al over de kans dat er aan het eind van de komende week veel regen kan gaan vallen in het zuiden van het stroomgebied. Als dat uitkomt, dan bereikt dat water vanaf ca 20 mei ons land en zou dat betekenen dat de stand dan weer wat omhooggaat. Hoeveel is nu nog niet te zeggen, maar mogelijk wordt dan de 8,5 m NAP ook weer eens bereikt.
Al met al zien we dat het een beetje sprokkelen is met de waterstanden de komende weken. Gemiddeld genomen is de waterstand (ruim) aan de lage kant (maar niet extreem laag) en ieder beetje regen is nodig om ze een beetje op te tillen, zodat ze niet te ver wegzakken. Het wordt spannend hoe dat de komende zomer uit gaat pakken.
Maas stijgt weer wat aan het begin van de week iets, later weer dalend.
De Maasafvoer profiteerde in het begin van de week van enkele dagen met flink wat regen. Van maandag t/m woensdag viel er zo’n 30 tot 50 mm regen in de Ardennen. Toch leverde dit slechts een bescheiden stijging op van niet meer dan 100 m3/s; van ca 90 tot 175 m3/s. In de winter zou zo een hoeveelheid al snel goed zijn geweest voor 500 m3/s extra en ook onder normale zomerse omstandigheden kan het nog wel 200 tot 250 m3/s extra afvoer opleveren.
Dat het nu zo weinig was heeft te maken met de lange droogte die het stroomgebied heeft doorgemaakt. In april viel vrijwel regen en zo’n eerste plens water is dan nodig om de voorraden in de bodem weer een beetje aan te vullen en weinig komt dan direct tot afstroom. Vannacht en morgen passeert er opnieuw een regengebied over de Ardennen en ook dit kan weer zo’n 30 tot 40 mm regen opleveren. De bodem is nu wat meer verzadigd dan de vorige week, dus is de verwachting dat de afvoer er ook wat meer door zal stijgen.
Inmiddels is de afvoer bij Maastricht weer tot onder de 100 m3/s gezakt en ik verwacht de komende dagen een stijging naar ca 200 tot 250 m3/s op maandag, misschien zelfs even 300 m3/s als er inderdaad stevige buien gaan vallen met een hoge intensiteit. Na het piekje gaat de afvoer vanaf dinsdag weer omlaag, naar onder de 150 m3/s op woensdag.
Woensdag en donderdag kan er opnieuw aardig wat regen vallen. De details daarvan zijn nog niet bekend, want het lagedrukgebied dat het moet brengen, moet zich nog ontwikkelen en waar de meeste regen valt is nu nog onbekend. Mocht het weer tot 20 mm of meer komen, dan kan de afvoer opnieuw stijgen en naar 250 m3/s of wat meer. Maar als de neerslag uitblijft in de Ardennen dan zal er van een stijging nauwelijks sprake zijn.
Na donderdag 14 mei breekt een wat langere droge periode aan en gaat de afvoer wel weer flink dalen. Pas vanaf het midden van de week na volgend weekend wordt dan weer regen verwacht en tegen die tijd al de afvoer weer tot dicht bij de 100 m3/s zijn gedaald. Of de afvoer daar ook weer onder komt, hangt af van hoeveel regen er de komende week gaat vallen. Als dat vrij veel is, dan zijn de voorraden in de bodem weer wat verder aangevuld en zal de daling ook wat langzamer verlopen.