vrijdag 15 januari 2016

Situatie en verwachting Rijn

Het hoogwatergolfje in de Rijn passeert vanmorgen Keulen en is dan nog ruim 24 uur onderweg voor het Lobith bereikt. De waterstand bij Lobith bedraagt nu 11,3 m en zal morgen nog iets hoger komen dan 11,5 m die ik eerder verwachtte. Ik ga nu uit van 11,65 op zaterdag in de loop van de middag.

Stroomopwaarts van Keulen zijn de waterstanden in de Rijn en al haar zijrivieren nu weer aan het dalen. Neerslag wordt ook nauwelijks meer verwacht en waar wat valt, is dat vooral sneeuw. De daling van de waterstanden zet de komende week daarom door en ook in Lobith zal de waterstand vanaf zondag weer omlaag gaan. Dat gebeurt dan met zo'n 40 cm per dag, zodat eind volgende week de waterstand bij Lobith weer onder de 10 m zal dalen. 

Een waterstand van ruim 11,5 m is niet bijzonder. Het komt een aantal malen per jaar voor en in een gemiddeld jaar hoort de waterstand 25 dagen boven dit peil uit te komen. Omdat het de laatste jaren maar zelden (sinds 2003 nog maar 1 keer) tot een echte hoogwatergolf is gekomen, waarbij de uiterwaarden geheel overstroomden, lijkt het nu heel wat een golfje van 11,65. In Nederland blijft het water in de Rijn, Waal en IJssel bij deze waterstanden overal nog binnen de rivierbedding. De strandjes langs de rivier staan wel grotendeels onder en verder overstromen alleen de laagste delen van de uiterwaarden. Nevengeulen en strangen langs de rivieren gaan bij deze waterstand vaak net meestromen. De grote nevengeul van Nijmegen, die enkele weken geleden geopend is, stroomt nog niet, daarvoor moet de waterstand nog ca 1 m hoger zijn. Wel stromen al de 6 openingen (de Waalval) die in de drempel aan het begin van de nevengeul zijn gemaakt. 

Situatie en verwachting Maas

De Maas schommelt nog steeds tussen de 600 en 700 m3/s. De afvoeren in Belgie zijn stabiel, of dalen heel licht, dus is de verwachting dat dat vandaag nog voort zal duren. Er valt vandaag wel nog vrij veel neerslag in een brede baan over het midden en oosten van België. In de heuvels is dit vooral sneeuw. Anders dan eerst verwacht kan daar wel 30 tot 40 cm sneeuw vallen. Er ligt nu al zo'n 10 - 15 cm. In de lagere delen valt vooral regen en dat zorgt ervoor dat de afvoer naar de Maas vandaag nog niet zal gaan dalen. Vandaag en morgen daarom nog een afvoer tussen 600 en 700 m3/s. 

Net als bij de Rijn is dit voor de Maas een vrij normale afvoer, die jaarlijks een paar keer voor komt. Het water blijft, op enkele lage delen van de uiterwaarden na, overal nog binnen de bedding. 

Sneeuw van nu kan later voor verrassing zorgen

Een laag sneeuw in de Middengebergten in Duitsland en België, van enkele decimeters tot 50 cm, is altijd interessant als later de dooi invalt. Als de dooi namelijk gecombineerd gaat met veel regen en hoge temperaturen, dan kan zo'n laag sneeuw in een keer smelten. Samen met de gevallen neerslag, levert dat dan extra veel water op, met korte hoge waterpieken tot gevolg in de beken die in de Middengebergten ontspringen. Als er dan ook veel neerslag valt, kan dat uiteindelijk voor een echte hoogwatergolf zorgen in de Rijn en de Maas. Zoals het er nu naar uitziet duurt de vorstperiode, die dit weekend inzet, tot midden volgende week. Eind volgende week is het dus spannend wat er dan gaat gebeuren.