zaterdag 30 januari 2016
Natte week voor de boeg met stijgende waterstanden
De afgelopen week is rustig verlopen in het stroomgebieden van Rijn en Maas. Een hogedrukgebied boven zuid en midden Europa hield de meeste neerslag op afstand. Wel was het erg warm en dat heeft er voor gezorgd dat de meeste sneeuw die een week eerder was gevallen, weer is verdwenen. Tot een hoogte van 1000 m is het in de stroomgebieden weer sneeuwloos en pas boven de 1500 m is in de Alpen sprake van een gesloten sneeuwdek. De gesmolten sneeuw is inmiddels door de rivieren afgevoerd en zorgde ervoor dat de waterstanden de hele week stabiel waren of licht stegen, ondanks dat er weinig neerslag viel.
De komende week tapt het weer uit een ander vaatje. Het hoge drukgebied boven de Alpen trekt zich naar het zuidwesten terug, richting de Azoren en regengebieden vanaf het noorden van Atlantische Oceaan weten tot ver over Europa door te dringen. Vandaag, zaterdag, passeert een actief regengebied eerst Nederland om vervolgens vrij snel over de Ardennen en Midden Duitsland naar Zuid Duitsland en de Alpen te trekken, waar het tot zondagavond blijft liggen. De temperaturen zijn nog steeds erg hoog, dus valt er tot een hoogte van 1800 m regen. Dit levert dan in de loop van maandag een hoogwatergolf op in de Rijn die aan het eind van de week Nederland zal bereiken.
Dinsdag volgt een nieuw regengebied dat van zuid naar noord over de stroomgebieden trekt, maar dat, naar nu wordt verwacht, geen grote hoeveelheden regen brengt. Woensdag en donderdag zijn dan weer wat drogere dagen met vooral neerslag ten noorden van Nederland. Op vrijdag en in het volgende weekend wordt echter opnieuw veel neerslag verwacht in Noordwest en Midden Europa. De temperatuur zal tegen die tijd weer gaan dalen, zodat er dan in de Middengebergten ook weer eens veel sneeuw zou kunnen vallen. Al met al breekt een spannende tijd aan, die mogelijk op termijn tot flinke hoogwatergolven kan leiden.
Rijn stijgt vanaf midden volgende week
De waterstand bij Lobith ligt op dit moment met 9,3 m +NAP ruim 1 meter onder het gemiddelde voor deze tijd van het jaar. De regen die vandaag en morgen in het stroomgebied valt, zal vooral in de Bovenrijn en de Neckar voor een flinke watergolf zorgen. Het regengebied blijft daar enige tijd hangen en dat zorgt lokaal voor veel neerslag (in het Zwarte Woud en tegen de Alpen aan wordt tot 10 m verwacht). Dit levert vanaf maandag een hoogwatergolf in de Bovenrijn op, die dinsdag bij Mannheim verwacht wordt en die op vrijdag bij Lobith zal aankomen.
Vanuit de zijrivieren in Midden Duitsland wordt geen grote toevoer van water verwacht, omdat het regengebied daar vandaag vrij snel overheen trekt. Een echt grote hoogwatergolf zal deze regen daarom niet veroorzaken. Tot dinsdag zal de waterstand bij Lobith eerst nog maar langzaam stijgen, naar ca 9,7 m, om daarna sneller te gaan stijgen naar een stand tussen de 11 en 11,5 m op vrijdag. Dit is nog een eerste inschatting, omdat de meeste neerslag nog moet vallen.
Zoals het er nu naar uitziet zal de neerslag die gedurende de komende week valt nog niet tot een extra stijging leiden. Pas op vrijdag en in het weekend worden wel weer grotere hoeveelheden verwacht. Dat kan dan na dat weekend voor een volgende stijging van de Rijn zorgen.
De Maas bereikt morgen al een eerste piek
De afvoer in de Maas lag de hele week tussen de 400 en 450 m3/s, wat normaal is voor deze tijd van het jaar. De regen die nu over Europa naar het zuiden trekt, brengt vandaag in de Ardennen zo'n 1,5 tot 2 cm neerslag. Sneeuw ligt er vrijwel niet meer, dus dat levert geen bijdrage in de vorm van smeltwater. Deze neerslag zal vanaf vannacht al voor een stijging van de afvoer in de Maas zorgen en morgen voor een kleine piek. Ik verwacht dan een afvoer van ca 750 m3/s bij Borgharen.
Zondag en maandag verlopen niet droog langs de Maas, maar de hoeveelheden neerslag zijn niet groot genoeg voor een verdere stijging. Dinsdag passeert weer een wat actiever neerslaggebied en daarna volgen weer 2 tot 3 drogere dagen. Al met al zal de afvoer na de piek van zondag weer wat gaan dalen, met later in de week nogmaals kans op een stijging naar ongeveer 750 m3/s agv de neerslag van dinsdag.
Ook in de Maas is de kans op een groter hoogwater daarna nog niet voorbij. Het volgend weekend wordt ook in de Ardennen veel neerslag verwacht, met een grote kans op een verdere stijging van de afvoer.
Vanwege de toegenomen kans op hoogwater zal ik de komende tijd om de 2 dagen een nieuw berichtje maken.