zondag 10 december 2017
Waterstanden gaan weer stijgen, maar geen groot hoogwater op komst
Vandaag, maandag en woensdag/donderag schuiven drie neerslagzones over de stroomgebieden van de Rijn en de Maas en dat zorgt vanaf morgen voor een flinke stijging van de waterstanden in beide rivieren. Vanaf donderdag breekt echter weer een droge periode aan die tot na het weekend duurt. Deze droge periode zorgt er dan voor dat de wateraanvoer naar de rivieren in de tweede helft van de week weer afneemt en de waterstanden dan weer zullen gaan dalen; voordat het tot een echt groot hoogwater is gekomen.
Hoeveel neerslag er precies gaat vallen is nog moeilijk te zeggen. Wel is al duidelijk dat de sneeuwgrens vrij hoog ligt en dat de meeste neerslag als regen zal vallen en dus snel naar de rivier afstroomt. Met een zeer grote slag om de arm verwacht ik dat de Maas in de loop van deze week kan stijgen tot tussen de 1000 en 1500 m3/s en de Rijn naar ca 12 tot 12,5 m +NAP bij Lobith in het volgend weekend. Een nieuw bericht volgt zodra hier meer duidelijk over is.
Rijn gaat stijgen vanaf dinsdag
De waterstand bij Lobith bevindt zich nu rond de 9,5 m +NAP, wat ongeveer de normale hoogte is voor deze tijd van het jaar. In het begin van de week staan drie neerslagzones op het programma: vandaag passeert een sneeuwzone die later overgaat in regen, op maandag passeert dan een regenzone en in de loop van woensdag en donderdag passeert nogmaals een regenzone die later op wat grotere hoogte (> 500 m) in sneeuw overgaat. De meeste neerslag wordt verwacht in een zone die vanaf de oostelijke Ardennen via de Eifel naar het oosten loopt. Zuid Duitsland en het Zwarte Woud lijken de dans enigszins te ontspringen.
Vooral de Moezel, waar de Eiffel en een deel van de Ardennen op afwateren, krijgt daarom veel water te verwerken. Dit water doet er ca 3 dagen over voordat het bij Lobih aankomt. Uit enkele kleinere zijrivieren die in Midden Duitsland in de Rijn uitmonden is het water nog wat korter onderweg. Ik verwacht daarom dat de stand bij Lobith vanaf dinsdag zal gaan stijgen en dat het vanaf woensdag nog wat sneller zal gaan. De waterstand zal dan blijven stijgen tot na het volgende weekend.
De grote weermodellen verwachten nu dat het na donderdag droog wordt in het stroomgebied van de Rijn en de aanvoer naar de zijrivieren zal daarom vanaf vrijdag weer afnemen. De piek die zich in de Rijn gaat vormen zal dan enkele dagen later, op maandag of dinsdag na het volgend weekend, langs moeten komen. Op grond van de hoeveelheid neerslag die wordt verwacht is een stand rond 12,5 m zeker mogelijk. Maar de neerslag moet nog gaan vallen en pas als het water zich in de zijrivieren bevindt, is meer te zeggen over de hoogte en de timing van de nieuwe hoogwatergolf die zich nu gaat ontwikkelen.
Maas gaat stijgen vanaf maandag
Voor het water dat de Maas in Nederland aanvoert zijn vooral de Ardennen een blangrijke bron. Het water uit dit Middengebergte is maar kort onderweg naar Borgharen en de Maas reageert daarom altijd eerder op neerslag dan de Rijn. Het maakt het voorspellen van de waterstand voor Borgharen ook lastiger dan voor Lobith. Bij Lobith kun je afgaan op de waterstanden bovenstrooms en dan uitrekenen wat de waterstand bij Lobith wordt 2 of 3 dagen later. Voor de Maas is dat niet mogelijk omdat de looptijd vanuit de hele Ardennen, waar 5 grote zijrivieren van de Maas ontspringen, niet langer is dan 1 tot 1,5 dag. Een voorspelling voor de Maas bij Borgharen kun je daarom alleen doen op grond van de neerslagverwachting en die is een stuk minder betrouwbaar dan een waterstand in de rivier als de neerslag eenmaal gevallen is.
De neerslagverwachting voor de komende dagen laat vooral boven het zuidelijk deel van de Ardennen en Noord Frankrijk een grote hoeveelheid regen zien. Vandaag passeerde daarvan het eerste regengebied en dat water zal morgen Borharen passeren. De afvoer, die nu rond de 300 m3/s ligt, zal daardoor al iets gaan stijgen; maar waarschijnlijk niet hoger dan ca 500 m3/s. Het volgende neerslaggebied dat dinsdag passeert, lijkt veel meer regen te gaan brengen en dat betekent dat vanaf woensdag de afvoer sterker zal gaan stijgen. Mogelijk dat op donderdag dan een afvoer van 750 m3/s of 1.000 m3/s al binnen bereik komt.
Woensdag later op de dag en donderdag volgt dan de derde regenzone. Ook die brengt flink wat neerslag en dat zorgt dan voor een verdere stijging op donderdag en een piek bij Borgharen op vrijdag of zaterdag. De kans is groot dat dan de 1000 m3/s overschreden wordt. Als het inderdaad zo nat uitpakt als nu wordt verwacht, dan zou zelfs de 1.500 m3/s bereikbaar moeten zijn. Deze afvoer komt gemiddeld eens in de 1,5 jaar voor. Maar voorlopig moeten we eerst nog even afwachten of daadwerkelijk de verwachte hoeveelheden nerslag gaan vallen.
Zodra meer duidelijk is over de onwikkelingen in de rivieren volgt een nieuw bericht (waarschijnlijk is dat dinsdag).