zondag 17 april 2016

Kleine golf op komst in de Rijn

Van vrijdag tot zondagmiddag heeft er een brede neerslagband over Oost-Frankrijk en Zuid-Duitsland gelegen. Het front waar deze neerslag uit viel lag op de grens van warme lucht ten zuiden ervan en koelere lucht die over NW-Europa naar het zuiden stroomde. In de Vogezen en het Zwarte Woud viel lokaal meer dan 10 cm regen. Enkele beken en zijrivieren van de Rijn aldaar hadden een stand die maar eens in de 5 jaar optreedt. De Bovenrijn en de Neckar stegen vandaag dan ook snel en ook de bovenloop van de Moezel die in de Vogezen ontspringt, krijgt veel water te verwerken.

De neerslagband beweegt nu zuidwaarts en verlaat morgen het stroomgebied van de Rijn. Morgenmiddag wordt in de Bovenrijn en de Neckar de hoogste stand bereikt, waarna deze hoogwatergolf stroomafwaarts beweegt. De neerslagband was niet heel breed en ten noorden van de lijn Nancy-Frankfurt viel al vrijwel geen neerslag meer. De zijrivieren die noordelijker in de Rijn en de Moezel uitmonden laten dan ook helemaal geen stijging zien. 

De hoogwatergolf moet een lange weg afleggen tot zij in Nederland aankomt en omdat er onderweg nauwelijks extra aanvoer vanuit de zijbeken zal zijn, zal de piek onderweg alweer flink inzakken. Dinsdag in de loop van de avond zal de piek Koblenz passeren. Tegen die tijd zal ook het water uit de Vogezen Koblenz bereikt hebben en de pieken lijken grotendeels samen te vallen. 

Woensdag passeert de golf dan Keulen, waar een stand van ca 550 wordt bereikt,  en donderdagavond passeert de golf dan Lobith. Ik verwacht daar een stand van ca 11,5 meter.

Op dit moment staat de stand bij Lobith nog iets boven de 9 meter, morgenochtend is dat nog steeds zo. In de nacht van maandag op dinsdag bereikt het eerste water Lobith, waarna het peil met ca 1 m per dag zal stijgen: woensdagochtend wordt dan de 10 m bereikt en donderdagochtend de 11 meter.

Als de neerslagband weg is getrokken, blijft het tot het eind van de week in het hele stroomgebied van de Rijn vrijwel droog. De Bovenrijn, Neckaer en Moezel zullen vanaf dinsdag dan ook weer gaan dalen. Deze daling bereikt dan vrijdag Nederland, waardoor de stand bij Lobith vanaf dan ook weer zal gaan dalen. 

Bij een stand van 11,5 meter blijft het water nog grotendeels binnen het zomerbed. De strandjes langs de rivier staan dan wel helemaal onder water en ook lagere delen van de uiterwaarden overstromen. De vele nevengeulen die de laatste jaren zijn aangelegd, stromen bij deze waterstand nog niet en ook de zomerkades zullen niet overstromen. Daarvoor moet de waterstand nog 1,5 tot 2,5 m hoger zijn.

Maasafvoer stabiel

Het regenspectakel is grotendeels aan de Maas voorbij gegaan. Alleen het zuidelijkste deel van de Franse Maas kreeg ermee te maken. Dit leverde dar een extra afvoer op van ca 100 m³/s, wat voor daar aanzienlijk is. Dit water doet er echter een week over voordat het bij Borgharen is en omdat een golf in de loop der tijd altijd afvlakt, zal er tegen weinig meer van te merken zijn. 

Bij Borgharen schommelt de afvioer nu rond de 200 m³/s. De komende dagen blijft dat zo omdat er maar weinig neerslag wordt verwacht. Pas vrijdag wordt weer een wat intensiever regengebied verwacht boven de Ardennen. Als dat uit komt, dan kan het extra water daarvan precies samenvallen met het extra water uit Frankrijk, zodat de Maas misschien weer wat kan stijgen.

Zandoverslag bij natuurlijke oevers Maas

Langs de Maas zijn de laatste jaren op een flink aantal trajecten de oevers ontsteend. In de jaren '80 waren de toen nog zandige oevers overal met een dikke laag grof grind en breuksteen bedekt. Dat wordt nu weer weggehaald om de natuurlijke processen weer de ruimte te geven. De oevers eroderen nu weer waardoor er steilranden en zandstrandjes ontstaan. Bij Beessel, net boven Roermond, is de steen vorig voorjaar weggehaald en bij de hoogwaters in februari is de Maas over de oevers gestroomd. Een deel van het zand dat op de zandstrandjes voor de oever ligt, is daarbij op de oeverwal terecht gekomen. Zo wordt de oeverwal hoger en ook veel bijzondere planten profiteren hiervan.

Een volgend bericht volgt op dinsdag a.s.