zondag 7 mei 2017
Regenachtige week leidt in de Rijn tot stijgende waterstanden
Ondanks een erg groot hoge drukgebied boven Scandinavië en een oostelijke stroming boven Midden Europa viel er de afgelopen week toch aardig wat regen in het stroomgebied van de Rijn. Eerder zag het er naar uit dat het in het noordelijk deel van het stroomgebied droog zou blijven, maar een lage drukgebied bleef dagenlang boven Duitsland liggen en bracht op de meeste dagen wel ergens flink wat neerslag. Ook Nederland kreeg ermee te maken. De situatie leek wel wat op juni 2016, toen er zelfs een zomerhoogwater uit volgde; maar voor vergelijkbare standen is nu nog veel te weinig neerslag gevallen. Afwachten wat de komende weken brengen.
De neerslag bleef beperkt tot het stroomgebied van de Rijn en zorgde daar voor een langzame stijging en vandaag passeert het piekje bij Lobith. Het stroomgebied van de Maas ontving maar weinig regen en hier bleef de afvoer daarom laag. De komende dagen blijft het wel grotendeels droog en daarom zal ook de Rijn na het weekend weer gaan zakken. In de loop van de komende week wordt wel weer aardig wat neerslag verwacht en zullen de standen weer gaan stijgen.
Wie meer wil lezen over de bijzonderheden van de afgelopen winter vindt op de pagina extremen en gebeurtenissen het overzicht van het winterhalfjaar 2016/2017.
Kleine piek in de Rijn van ca 9,20 m +NAP bij Lobith
Het piekje uit de Bovenrijn bevatte voldoende water om de Waterstand bij Lobith te laten stijgen tot ca 8,5 m, maar door de extra aanvoer vanuit de zijbeken in Midden Duitsland komt de stand nu uit op ca 9,2 m. De piek passeert op zondagochtend. Daarna zal de stand weer langzaam gaan dalen omdat er al een dag of 3 geen neerlag meer gevallen is. De afvoer bij Lobith zal tijdens de passage van de piek 2000 m3/s bedragen, dat is trouwens nog altijd 250 m3/s minder dan de gemiddelde afvoer die normaal is voor deze tijd van het jaar.
Het afgelopen half jaar is een stand bij Lobith van boven de 9 m een echte bijzonderheid. Sinds 1 november gebeurde dat maar op 44 dagen, terwijl dat normaal op 127 dagen het geval is. Omdat lage waterstanden (als gevolg van de bodemdaling van de Rijn) tegenwoordig vaker voorkomen dan vroeger is een stand van nu niet helemaal goed te vergelijken met een stand van vroeger. Daarvoor moeten we de afvoer nemen die ook dagelijks gemeten wordt. 9 m komt tegenwoordig overeen met een afvoer van ca 2000 m3/s. Dit jaar kwam de afvoer daar maar 39 dagen boven terwijl dat in een gemiddeld winterhalfjaar 100 dagen het geval is. We moeten terug tot de winter van 1995/96 voor een lager aantal (28). Het kan trouwens nog extremer, want in de winter van 1971/72 kwam de afvoer maar op 5 dagen boven de 2000 m3/s.
De daling bij Lobith die vandaag in zet, zal de hele week duren en tegen het einde van de komende week zal de stand bij Lobith dan weer rond de 8,5 m uit komen. Waarschijnlijk zal er daarna weer een stijging volgen. Voor de tweede helft van de volgende week wordt er opnieuw aardig wat neerslag verwacht in Zuid Duitsland en Zwitserland en ook zal er dan veel sneeuw smelten die de afgelopen weken in de Alpen is gevallen. Of dit ook zo uit gaat komen is nog niet zeker, maar de kans op een stijgende lijn vanaf het einde van de komende week lijkt vooralsnog groter dan een verder dalende lijn.
Maas profiteert niet van neerslag en afvoer blijft laag
De regen die het lage drukgebied boven Duitsland bracht, bereikte het stroomgebied van de Maas net niet en daarom bleef de afvoer daar ruim onder de 100 m3/s. De hele week schommelde de Maasafvoer daarom rond de 40 m3/s; nog wat lager dan een week of twee terug, en ver onder het gemiddelde voor deze tijd van het jaar, dat ca 200 m3/s bedraagt.
Nog wat meer dan bij de Rijn valt op dat er de afgelopen winter bij de Maas weinig dagen zijn geweest met een wat hogere afvoer. Slechts op 41 dagen kwam de afvoer sinds 1 november boven de 200 m3/s, terwijl dat er in een normale winter 120 zijn. Alleen in 1995/96 en 1953/54 was het aantal dagen met ca 35 nog iets lager.
De komende week blijft de Maasafvoer laag en de 100 m3/s zal ook deze week niet overschreden worden. Dit zijn dan de daggemiddelde waarden. Net als vorig jaar zijn er nog steeds de grote dagelijkse schommelingen en een paar keer per dag schiet de afvoer omhoog en even later weer omlaag. Misschien dat de regen die aan het eind van de week verwacht wordt, ook de Maas wat op gaat leveren.