zondag 9 april 2017
Ook deze week dalende waterstanden
Het weerpatroon van de afgelopen weken lijkt veel op het weer dat we in het begin van de winter hadden met steeds weer hoge drukgebieden die het weer bepalen. Zo is het hoge drukgebied dat ons de afgelopen week droog weer opleverde, vandaag naar het oosten weg getrokken. Dat leverde 1 dag zuidelijke winden op met hoge temperaturen, maar inmiddels heeft zich op de Oceaan al weer een nieuw krachtig hoge drukgebied aangediend.
Het komt morgen dichterbij en daarom draait de wind weer naar het noordwesten en stroomt koele lucht het continent op. Opvallend is vooral dat bij deze weersomslagen geen neerslag valt; op misschien wat motregen na. Het nieuwe hoge drukgebied gaat zeker 1 week het weer bepalen en dat betekent een week vrij koel en vooral droog weer. Bij gebrek aan neerslag zullen de rivieren de hele week blijven dalen.
Rijn halverwege deze week onder de 8 m bij Lobith
De waterstand in de Rijn is deze week ongeveer een halve meter gedaald en ook de komende week zal er ongeveer 50 cm vanaf gaan. De stand komt dan uit op ca 7,8 m in het volgende weekend. Alleen in 2011 en 2014 was de stand ongeveer net zo laag. Om te bekijken hoe bijzonder dit is, moeten we echter niet naar de stand kijken, maar naar de afvoer. Die kwam kwam vandaag onder de 1500 m3/s en dat is wel laag voor de tijd van het jaar (ca 1.000 m3/s onder het langjarig gemiddelde), maar er waren sinds 1900 nog 12 jaren met een lagere afvoer.
Door de daling van de komende week zal de afvoer over een week rond de 1250 m3/s zijn uitgekomen. Dat is dan meteen heel wat extremer, want er zijn maar 6 jaren die daar nog onder blijven. Behalve 2011 en 2014 zijn dat 1921, 1933, 1934 en 1976.
Ook na komende week lijkt er niet meteen veel regen te gaan vallen in het stroomgebied en het sneeuwdek in de Alpen is in de afgelopen weken al aardig dunner geworden. De kans is daarom groot dat de afvoer ook na het volgend weekend zal blijven dalen. Gaandeweg komen we dan in de buurt van de meest extreme jaren. Maar zo laag als 1921 zal het voorlopig niet worden, want in dat jaar bedroeg de afvoer medio april maar 800 m3/s.
Maas al onder de 100 m3/s
Ruim 2 maanden eerder dan normaal is de Maasafvoer dit jaar al onder de 100 m3/s gezakt. Net als bij de Rijn komen dit soort lage voorjaarsafvoeren gemiddeld zo eens in de 10 jaar voor. Dat lijkt dus niet zo bijzonder, maar het valt wel op dat recent ook 2011, 2012 en 2014 een lage afvoer hadden in het voorjaar. Het komt de laatste tijd dus wel vaak voor. In de negentiger jaren van de vorige eeuw was er ook een periode dat lage voorjaarsafvoeren vaak voorkwamen; maar de eerste 10 jaar van deze eeuw vielen juist weer op door veel hoge voorjaarsafvoeren.
Er is dus geen sprake van een trend met steeds lagere voorjaarsafvoeren; voorlopig lijkt het meer op een van de grillen van het klimaat; waarbij het soms een aantal voorjaren aan de natte kant is en dan weer aan de droge kant.
De komende week wordt er vrijwel geen neerslag verwacht in het stroomgebied van de Maas en de afvoer zal daarom langzaam verder dalen naar ca 75 m3/s. Ook na het komend weekend lijkt er niet meteen veel regen te gaan vallen. De eerste 10 dagen zullen we daarom rekening moeten houden met lage Maasafvoeren.