Actuele verwachtingen waterstanden
Het water in de Nederlandse rivieren en delta is altijd in beweging. De hoeveelheid neerslag en smeltwater zorgen ervoor dat de waterstand in de rivieren stijgt of daalt en in de delta en langs de kust zijn het vooral stormen die de waterstanden bepalen. Op deze pagina met actuele verwachtingen schrijf ik iedere week onder de kop Water van de Week een prognose hoe de waterstanden zich op korte termijn ontwikkelen. Als de waterstanden in de rivieren sterk gaan stijgen en er zich een hoogwater ontwikkelt of als er een storm met hoogwater langs de kust op komst is, verschijnen de hoogwaterberichten met een hogere frequentie van eens in de 2 of 3 dagen. Naast de waterverwachtingen probeer ik ook iedere week een onderwerp wat verder uit te diepen in de rubriek Water Inzicht in het tweede deel van het wekelijkse waterbericht.
Hogedrukgebieden blijven dominant, weinig regen en waterstanden voorlopig extreem laag
In de verwachtingen voor de komende week verschenen de laatste dagen signalen dat het wel eens natter zou kunnen worden in de stroomgebieden, maar in de laatste verwachting is dat weer grotendeels teruggeschroefd. Hogedrukgebieden blijven oppermachtig en de komende 10 tot 15 dagen valt er waarschijnlijk zo goed als geen regen in het stroomgebied van de Rijn. De waterstand in de Rijn stevent daarom af op een nieuw laagterecord en de kans dat ook de 6 m wordt onderschreden bij Lobith wordt steeds groter. De Maasafvoer blijft stabiel op een zeer laag niveau.
De rubriek water inzich slaat nog een weekje over
Water van de week
Waar blijven de lagedrukgebieden die de langverwachte regen gaan brengen?
De afgelopen week verliep zo goed als droog en de komende week zou in het grootste deel van de stroomgebieden ook wel eens droog kunnen verlopen. De afgelopen dagen is een hogedrukgebied van west naar oost over Europa getrokken en ligt nu stationair boven Oost-Europa. Het heeft een uitloper tot over Zuidwest-Europa en regengebieden blijven daardoor op afstand.
Het hogedrukgebied boven Oost-Europa houdt voorlopig stand, wordt zelfs wat sterker, maar de komende dagen verschijnt er boven de Britse eilanden ook een groot lagedrukgebied. Deze twee weersystemen zorgen samen voor een zuidelijke stroming over West- en Centraal-Europa die de komende dagen voor de tijd van het jaar zeer warme lucht meevoert.
Een regengebied dat bij het lagedrukgebied hoort, bereikt op woensdagmiddag en donderdag onze omgeving en het aangrenzende deel van Duitsland. Boven Nederland en België vertraagt het weersysteem, waardoor er tot zo’n 20 mm regen kan vallen, mogelijk nog (veel) meer. De rivieren maken hier weinig van mee, want als het front verder naar het oosten trekt droogt het gaandeweg op.
De afgelopen dagen was het in de verwachting steeds onduidelijk wat dit front zou doen en soms zag het er naar uit dat er ook in het stroomgebied van de Rijn flink wat regen kon vallen. Maar in de laatste verwachtingen zijn het toch weer de hogedrukgebieden die (voor de zoveelste keer) het heft in handen houden. De regenhoeveelheden boven Duitsland zijn daardoor teruggedraaid naar slechts enkele millimeters.
Het Engelse lagedrukgebied verplaatst zich In de tweede helft van de week in noordwestelijke richting waardoor de invloed op ons weer snel afneemt. Tegelijkertijd breidt het Oost-Europese hogedrukgebied zich uit tot over Scandinavië en vormt daar een sterk bastion. Er steekt dan een oostelijke tot zuidoostelijke stroming op boven Midden-Europa die nog steeds vrij warme droge lucht aanvoert tot over de stroomgebieden.
Het ziet er naar uit dat dit hogedrukgebied tot ver in de week na het volgend weekend kan standhouden en al die tijd blijft het droog. Of dit hogedrukgebied later in die week afzwakt, of zich zover verplaatst dat regengebieden wel dichterbij kunnen komen, is nu nog niet te zeggen.
Rijn bereikt morgen of dinsdag een nieuwe recordstand, kans groot dat ook de 6 m NAP wordt bereikt
Het weerpatroon dat we de afgelopen maanden hebben meegemaakt is zeer uitzonderlijk. Langdurig droog weer is van alle tijden, maar nu valt op dat het al ruim driekwart jaar aanhoudt. Sinds vorig jaar november zijn op februari na alle maanden te droog verlopen in het stroomgebied. In Nederland viel het eigenlijk nog mee, want hier viel in juni, de tweede helft van augustus en in de eerste helft van september nog wel aardig wat regen. Ten zuiden en zuiden en oosten van ons land bleef in die maanden ook de meeste regen uit en zo kon het gebeuren dat de stroomgebieden nu zo goed als uitgedroogd zijn.
Waar in andere jaren de circulatie in de atmosfeer na verloop van enkele weken of soms maanden altijd wel weer (zuid)westelijk wordt, zodat regengebieden vanaf de Oceaan het continent kunnen bereiken, is het dit jaar het ene na het andere hogedrukgebied dat de doortocht van regengebieden blokkeert. De afgelopen week leek daar een einde aan te komen, toen het Europese weermodel wat grotere neerslaghoeveelheden voorzag boven het stroomgebied, maar inmiddels is daar zo goed als niets meer van over en is de kans groot dat het gewoon 10 tot 15 dagen droog blijft.
Op woensdag en donderdag kan één regenzone wel Nederland bereiken en mogelijk dat deze in het uiterste westen van het stroomgebied van de Rijn ook nog wat regen brengt en de dag daarna kunnen er buien vallen boven Midden- en Zuid-Duitsland. Maar geen grote hoeveelheden en na vrijdag blijft het overal weer een week droog.
De waterstand bij Lobith is de afgelopen week circa 20 cm gezakt naar een stand van 6,15 m NAP op zondagmorgen. Dat is minder dan 5 cm boven het vorige diepterecord van 17 augustus dit jaar. De afvoer bedraagt nu nog 585 m3/s, ca 25 m3/s boven het record. Vandaag was in het nieuws dat in Keulen al een nieuw record was bereikt en omdat het ca 1,5 dag duurt tot dat water bij Lobith arriveert, kunnen we ervan uitgaan dat op maandag of dinsdag ook bij Lobith een nieuw record wordt bereikt, als de stand tot onder de 6,11 m NAP zakt en de afvoer tot onder de 560 m3/s.
De stand daalt daarna de hele week langzaam verder tot ongeveer 6,05 m NAP in het komend weekend en een afvoer van ca 540 m3/s. De daling verloopt met wat kleine schommelingen en soms kan er een dag tussen zitten dat de stand een paar centimeter stijgt, om daarna weer verder te dalen. Misschien dat de regen van donderdag in enkele noordelijke zijrivieren van de Rijn wat extra water oplevert. In dat geval kan de stand op vrijdag of zaterdag nog iets meer stijgen; maar ik verwacht dat dat hoogstens 10 tot 15 cm zal zijn.
De waterdienst van Baden Würtenberg verwacht nog steeds dat er donderdag wel wat regen in Zuid-Duitsland kan vallen, wat de Rijn daar ca 50 tot 75 m3/s extra water op zou kunnen leveren. Als dat uitkomt, dan zal dat water vanaf maandag 6 oktober Lobith bereiken en kan de stand hier ca 15 tot 20 cm stijgen. In dat geval is de kans klein dat we op korte termijn de 6 m NAP bij Lobith gaan bereiken, omdat het daarna weer circa een week zal duren voordat dit golfje helemaal is gepasseerd.
Maar het is ook goed mogelijk dat er helemaal geen regen valt en dan gaat de stand vanaf maandag 5/10 verder omlaag. De kans is dan groot dat aan het eind van die week (rond 9 oktober) de 6 m NAP bij Lobith wordt bereikt en de afvoer zal dan gedaald zijn tot ca 525 m3/s. Volgens de laatste weersverwachtingen blijft het in de week van 5 t/m 12 oktober waarschijnlijk geheel droog, dus ook als er in de week daarvoor wel wat regen valt, dan nog zullen we voorlopig rekening moeten houden met uitzonderlijk lage waterstanden.
Maasafvoer daalt tot onder de 25 m3/s.
De Maasafvoer is de afgelopen droge zomer nog redelijk doorgekomen. Toen de droogte begon daalde de afvoer vrij snel naar ca 30 tot 35 m3/s, om daarna nog maar langzaam verder te dalen naar tussen de 26 en 28 m3/s. Na de kleine opleving in de tweede helft van augustus is de afvoer nu alweer 3 weken aan het dalen en inmiddels tot onder de 25 m3/s gedaald. De afgelopen 2 dagen bedroeg de afvoer zelfs maar 20 m3/s, maar dat kan zijn omdat er wat water wordt vastgehouden in de Waalse stuwpanden van de rivier. Dit water stroomt dan in de volgende dagen wel weer door.
De komende week kan er misschien op woensdag wel wat regen vallen. Dit regengebied komt stil te hangen boven Nederland en België en wellicht ontvangen de Ardennen dan ook wat regen. In dat geval kan de afvoer aanstaande donderdag en vrijdag even wat stijgen, maar voor de rest van de tijd blijft het bij een afvoer tussen 25 en 30 m3/s. Omdat het na de mogelijke regen op donderdag weer zeker een week droog blijft, kan de afvoer na het weekend ook tot onder de 25 m3/s zakken. Een stijging is voorlopig niet in zicht.
Laagwaterbericht; Rijn op weg naar nieuw recordlage stand en afvoer
Het lage water is voorlopig nog niet voorbij. Het extra water van de regen uit de tweede helft van augustus is inmiddels allemaal afgevoerd en de waterstand bij Lobith nadert opnieuw een historisch dieptepunt. Afgelopen zondag kondigde ik al aan dat de kans daarop groot is, maar nu is dat wel zo goed als zeker dat de Rijn in de komende dagen onder de 6,12 m NAP gaat zakken.
Een krachtig hogedrukgebied sterkt zich uit over een groot deel van Europa en neerslag blijft op grote afstand. Lag de hoge druk eerder vooral ten (zuid)westen van ons, de komende week tot 2 weken ligt deze ten oosten en noordoosten. Dit hogedrukgebied houdt ook steeds een uitloper in westelijke richting, waardoor regengebieden gedwongen worden om ver noordelijk langs te trekken en neerslag de stroomgebieden niet kan bereiken.
Afgelopen weekend viel er een beetje regen in het midden van Duitsland en dat vertraagde de daling even op maandag en dinsdag, maar inmiddels zet de daling weer door. De komende dagen gaat er dagelijks zo’n 2 tot 3 cm van de stand af bij Lobith en de afvoer daalt met ca 10 m3 per dag. Vanmorgen (donderdag) bedroeg de stand 6,26 m NAP en de afvoer nog ongeveer 610 m3/s. Zaterdag verwacht ik dat de 6,2 m NAP wordt onderschreden en zondag of maandag 6,15 m NAP. De afvoer bedraagt dan nog 570 m3/s.
Regen is er tot dan toe niet gevallen in het stroomgebied, dus zakt de waterstand ook begin volgende week langzaam verder. Ik verwacht nu dat de stand op dinsdag 29/9 onder de 6,12 m NAP zakt, waarmee een nieuw diepterecord een feit zou zijn. De dagen daarna zakt de stand verder, zei het iets langzamer, met nog maar ca. 1 cm per dag. Aan het eind van die week, in het weekend van 3 en 4 oktober, kan de stand gedaald zijn tot 6,05 m NAP, bij een afvoer van 540 m3/s.
Ondertussen is er dan mogelijk wel regen gaan vallen in het stroomgebied. Het Europese weermodel gaf gisteren aan dat vanaf 2 of 3 oktober aardig wat regen vanaf de Atlantische Oceaan over West-Europa naar het oosten zou kunnen gaan trekken. De verwachting wisselt echter nog sterk, want vanmorgen is de verwachting dat de meeste regen ten westen en noorden van het stroomgebied van de Rijn blijft en de waterstand er niet van gaat profiteren. De grootste kans is voorlopig dat er begin oktober nog maar weinig regen gaat vallen.
In dat geval daalt de stand heel langzaam verder naar mogelijk 6 m NAP in de tweede helft van die week, dat is rond 8 oktober. De afvoer is dan gedaald zijn tot 530 m3/s. Mocht er echter wel regen gaan vallen vanaf op 3 oktober, dan kan de stand bij Lobith vanaf 5 oktober weer wat gaan stijgen. Een grote stijging zal dat niet worden, maar in dat geval wordt de 6 m NAP niet gehaald.
De Maasafvoer blijft nog steeds stabiel op een laag niveau. Bij Luik voert de Maas al een dag of toen zo’n 35 m3/s aan, waarvan 8 tot 10 m3/s via het Albertkanaal wordt afgevoerd en de rest naar Nederland stroomt. Voorlopig zal daar weinig verandering in komen.
Nog zeker twee weken droog. Rijn verder omlaag naar nieuw dieptepunt, Maas ook licht dalend.
Hogedrukgebieden houden de regen voorlopig weg uit het grootste deel van de stroomgebieden. Na een lichte stijging in het begin van de week zijn de waterstanden van vooral de Rijn al snel weer gaan dalen en die daling zet voorlopig door. De kans is aanzienlijk dat over ca 2 weken opnieuw het laagterecord wordt verbroken. Ook de Maasafvoer is alweer enige tijd aan het dalen en wordt waarschijnlijk lager dan medio augustus. In het waterbericht leest u de details. In de rubriek Water Inzicht het afvoerverloop van de Rijn van dit jaar in historisch perspectief.
water van de week
Hogedrugbieden houden hun greep op het weer in de stroomgebieden
Het weerpatroon boven Europa is te verdelen in twee zones, die goed zichtbaar zijn op de kaart hieronder van de neerslaghoeveelheden voor de komende 10 dagen. Boven zuidwest en centraal Europa ligt een uitgestrekt hogedrukgebied en daar blijft het de komende 10 tot 14 dagen droog, terwijl over het noorden van het continent lagedrukgebieden van west naar oost trekken langs een langgerekt golvend front.
De baan van de lagedrukgebieden ligt relatief ver noordelijk en als het bijbehorende front zich soms wat naar het zuiden uitbreidt, bereikt het net Nederland en het aangrenzende deel van Duitsland. Er valt dan wat regen, maar verder naar het zuiden blijft het droog. Het is een hardnekkig weerpatroon waar we nu alweer 3 weken mee te maken hebben en wat nog zeker 2 weken aan lijkt te gaan houden.
Schermafbeelding 2026-09-20 om 11.27.35.png
Dit betekent dat de maand september een groot deel van het stroomgebied van de Rijn vrijwel droog zal verlopen. De twee kaarten hierna laten (links) de neerslaghoeveelheden zien sinds het begin van de maand en (rechts) de verwachte neerslag tot het eind van de maand. In de driehoek tussen Luxemburg, Frankfurt en Straatsburg is dan vrijwel geen regen gevallen en ook in Zuid-Duitsland en Zwitserland blijft het bij slechts 10 tot 20 mm, op het Zwarte Woud na waar 30 mm viel.
Alleen in de regio’s grenzend aan Nederland is met 40 tot 50 mm wel ongeveer de normale hoeveelheid gevallen. Het droge weer is dus weer helemaal terug in het stroomgebied en het water dat in de korte natte periode van de tweede helft van augustus is door de rivieren alweer bijna helemaal afgevoerd.
Schermafbeelding 2026-09-20 om 11.00.27 kopie.jpg
Het weer van vandaag past in het hierboven genoemde patroon want er trekt opnieuw een regengebiedje over Nederland en het aangrenzende deel van België en Duitsland. In één strook over Brabant, Limburg en Nordrhein-Westfalen kan ca 5 mm regen vallen, in het Duitse heuvelland misschien 10. Morgen verplaatst het hogedrukgebied zich dan naar onze omgeving en blijft het twee dagen droog, voordat het op woensdag naar het oosten opschuift en opnieuw een regenzone nadert.
Deze volgt wat meer een zuidoostelijke koers en brengt regen in een strook over het noordoosten van Nederland tot aan en het zuidoosten van Duitsland. De regen schampt op donderdag het oosten van het stroomgebied van de Rijn en zal de rivier niet veel water opleveren. Het eerdergenoemde hogedrukgebied zal zich, als het boven Oost-Europa, is aangekomen verder versterken en vormt dan ook een uitloper tot over onze omgeving.
Eventuele lagedrukgebieden moeten daardoor nog verder naar het noorden opschuiven en de kans is groot dat er na aanstaande woensdag en donderdag zeker 10 dagen geen regen valt in de stroomgebieden. Ook gaat boven West-Europa de temperatuur dan weer omhoog en neemt de kans op zomerse dagen weer toe. Voor de rivieren betekent dit dat ze op een beetje regen vandaag en woensdag/donderdag na op weinig extra water hoeven te rekenen. Samengevat zien we dat de grote droogte nog niet voorbij is en zich de komende twee weken zelfs verscherpt.
Rijn blijft dalen, kans groot op nieuw diepterecord.
Vorig weekend vielen onverwacht aardig wat regen in het midden van Duitsland en dit leverde de Rijn ongeveer 75 m3/s extra water op zodat de afvoer weer even steeg naar 700 m3/s. De waterstand steeg naar iets boven 6,5 m NAP, 20 cm hoger dan vorig weekend. Inmiddels is dat water gepasseerd en is de stand alweer terug op 6,35 m NAP en de afvoer is met 640 m3/s alweer 60 m3/s lager. Voorlopig blijft de stand dalen en de regen die vandaag en in het midden van de week in het stroomgebied valt zorgt hoogstens voor een lichte vertraging van de daling. Of er moet net als vorige weekend weer een verrassing volgen, maar daar gaan we maar even niet vanuit.
De komende week daalt de waterstand dagelijks met zo’n 2 tot 3 cm per dag om in het volgend weekend rond 6,2 m NAP uit te komen. De afvoer zakt op vrijdag weer onder de 600 m3/s en lijkt daar dan voorlopig niet meer boven te komen. De daling zet zich namelijk voort in de week na het komend weekend, dan met zo’n 1 à 2 cm per dag. In de tweede helft van die week (rond 1 oktober) verwacht ik dat de stand onder de 6,15 m NAP zakt en de afvoer onder 570 m3/s. Het is dan niet ver meer naar een nieuw diepterecord. Dat staat op een stand van 6,12 m NAP en een afvoer van 560 m3/s, wat afgelopen medio augustus werd bereikt.
De kans op een nieuwe recordstand is groot want tot en met 5 oktober ziet het er naar uit dat er geen regen meer gaat vallen in het stroomgebied. Als de laagste stand van 6,12 m NAP wordt onderschreven dan kan dat in het weekend van 3 en 4 oktober gebeuren. Omdat het droge weer voorlopig van geen wijken weet, is het niet onwaarschijnlijk dat de stand later richting de 6 m NAP gaat. Maar het is nu nog te vroeg om daarop te speculeren want misschien laten de weerkaarten rond het volgend weekend ineens wel een ander weerpatroon zien. Ooit moet het weerbeeld een keer omslaan, al duurt het dit keer wel heel erg lang.
Maas daalt komende week licht, naar ca 25 m3/s.
Nadat de wekenlange droge periode half augustus even werd onderbroken door een wat nattere periode met een licht stijgende afvoer is het nu alweer enkele weken zo goed als droog in het stroomgebied. Waar in Nederland de afgelopen weken vaak nog wel enkele tientallen millimeters regen is gevallen, bleef het in België bij niet meer dan 5 à 10 mm. Onvoldoende om de Maas te laten stijgen en dat zien we dan ook terug in het afvoerverloop dat afgelopen week langzaam terugzakte naar waarden vergelijkbaar met voor de opleving van medio augustus.
Schermafbeelding 2026-09-20 om 14.39.29.png
In de grafiek heb ik de gemiddelde dagafvoer van de Maas bij Monsin weergegeven. Deze afvoer varieert nogal door dagelijkste schommelingen die de stuwen in Wallonië veroorzaken. Om die schommelingen uit te filteren heb ik ook het zevendaagse gemiddelde in de grafiek weergegeven. Voor Monsin (rode streepjeslijn) lag die in juli en begin augustus rond 42 tot 44 m3/s om in augustus langzaam terug te zakken naar ca 38 m3/s. Van de afvoer die bij Monsin passeert gaat een deel het Albertkanaal in en de rest stroomt naar Nederland.
De afvoer bij St Pieter, net over de grens, volgt de afvoer van Monsin op de voet en het is goed te zien dat het Albertkanaal in deze periode tussen gemiddeld ca 15 en 10 m3/s aftapte. Over het water dat via de kanalen mag stromen zijn afspraken gemaakt tussen Nederland en België en daarin staat dat de afname bij lagere afvoeren langzaam moet verminderen. Rond 10 augustus op het laagste punt bedroeg de hoeveelheid die via het Albertkanaal stroomde inderdaad nog maar 10 m3/s, zodaat de afvoer bij St Pieter toen daalde tot ca 25 m3/s.
Vanaf 18 augustsus volgden enkele natte dagen en ging de Maasafvoer weer wat omhoog naar tussen 60 en 90 m3/s. Het weekgemiddelde steeg daardoor tot iets onder de 60 m3/s bij Monsin en 45 bij St Pieter. Sinds 1 september is het vrijwel droog gebleven en zijn de afvoeren weer gaan dalen en het weekgemiddelde is zelfs nog wat verder gezakt dan medio augustus. Bij Monsin daalde deze tot 36 m3/s, lager dan in augustus, en bij St Pieter tot 25 m3/s, even laag als in augustus.
Dat de Maas niet verder daalt heeft er onder andere mee te maken dat de afvoer nu voor een deel uit stuwmeren wordt aangevuld. Ik weet niet hoeveel dat precies is en hoe lang die meren nog leveren kunnen, maar het feit dat de afvoer deze week nog wat verder is gezakt dan in augustus laat zien dat de bodem van de meren mogelijk wel in zicht is.
Nu het de komende 2 weken droog blijft in het stroomgebied breekt er daarom ook voor de Maas en spannende tijd aan. Mogelijk gaat de afvoer nu toch nog verder dalen en komt deze bij Maastricht gemiddeld over de dag in de buurt van 20 m3/s of nog minder. Dat zou voor het eerst sinds 1976 zijn dat de Maasafvoer zover zou dalen.
Water inzicht
Rijnafvoer in historisch perspectief
De afvoeren en waterstanden van de Rijn We hebben de afgelopen zomer een nog niet eerder voorgekomen lage bestand bereikt en het ziet ernaar uit dat dat over een week of twee opnieuw gaat gebeuren. De figuur hieronder heb ik enkele weken geleden ook al een keer getoond en is nu uitgebreid met het verloop sinds die tijd en de verwachting voor komende twee weken. De figuur laat het afvoerverloop zien van alle jaren sinds 1900 waarin de Rijn buiten de wintermaanden tot waarden ruim onder het gemiddelde is gezakt.
Schermafbeelding 2026-09-20 om 12.48.39.png
Dit gemiddelde is boven in de grafiek met een streepjeslijn zichtbaar gemaakt (er staat GEM bij) en bedraagt in de zomer ongeveer 2.000 m3/s om in het najaar te dalen naar ca 1.600 m3/s. De rode jaren zijn de jaren dat de afvoer vooral in de voorzomer laag was en de zwarte lijnen de jaren dat de afvoer vooral in de nazomer en herfst erg laag was. Een paar rode lijnen vallen op omdat ze zowel in de voorzomer als het najaar een lage afvoer lieten zien. Dit zijn bijvoorbeeld 1921 en 1972; dit gebeurt dus niet zo heel erg vaak. De meeste jaren die in de nazomer laag zijn, zoals 1947, 1949, 1959, 2018 en 2022 hadden in de voorzomer nog een relatief hoge afvoer.
Als 2026 wordt vergeleken met andere jaren dan worden 2018 en 1976 vaak genoemd, maar toch was het afvoerverloop toen anders dan nu. In 2018 (weergegeven met een streepjeslijn) begon de laagwaterperiode namelijk pas in augustus en wat toen vooral opviel was dat hij zo lang duurde. Het jaar 1976 was ook een jaar met zeer lage afvoeren, maar die waren er vooral in het voorjaar en de zomer; want in het najaar bleef de afvoer toen boven de 1000 m3/s. De groene lijn laat dit jaar zien en het is inmiddels duidelijk dat we 1921 en 1972 gaan opvolgen als jaar met gedurende het hele zomerhalfjaar een lage afvoer.
Toen zich half augustus de weeromslag aandiende, had het met dit jaar nog anders kunnen lopen, zoals bijvoorbeeld ook in 2022 gebeurde, toen de afvoer in augustus een zeer lage waarde bereikte, maar daarna opkrabbelde tot buiten het laagwaterbereik. Dit jaar bleek de omslag echter van korte duur en de lage afvoeren lijken zich voorlopig tot een heel eind in het najaar voort te gaan zetten.
In de grafiek is ook vorig jaar, 2025, weergegeven (met een paarse streepjeslijn). Dat jaar viel op omdat er hele zomerhalfjaar een laagwaterperiode dreigde, maar de Rijn steeds weer opveerde als de 1000 m3/s in zicht kwam. Wat vooral opvalt zijn daarom de enorme afvoer schommelingen die in dat jaar optraden. Daar is niet eens zo heel veel regen voor nodig om de Rijn vanuit een laagwatersituatie ongeveer 1.000 m3/s te laten stijgen en in veel zomers gebeurt dat wel een paar keer. Maar dan moet er wel regen vallen en dat is waar het dit zomerhalfjaar nu al maandenlang aan heeft ontbroken.
Rijn stijgt heel even, daarna weer dalend, Maas blijvend laag
Onverwacht viel er flink wat regen in een deel van het stroomgebied van de Rijn. Dit onderbreekt vanaf morgen de daling, maar niet voor lang. Er breekt opnieuw een lange droge periode aan en de Rijn daalt dan weer naar standen dichtbij het record van medio augustus. De Maasafvoer verandert weinig en blijft laag. In het waterbericht leest u de details.
Water van de Week
Rijn stijgt iets dankzij regen van vandaag
De langdurige droogte werd vandaag even onderbroken door een actieve regenzone die over het zuiden van Nederland naar het aangrenzende deel van Duitsland trok. In een zone van ongeveer 100 km breed viel meer dan 15 mm regen en in de kern van de zone zelfs 25 tot 30 mm. Ten zuiden van de lijn Maastricht – Frankfurt was het veel minder, daar bleef het bij minder dan 10 mm en ca 50 km naar het zuiden van die lijn, bleef het al zo goed als droog.
Er is daarom maar een beperkt aantal rivieren dat vandaag wat meer water te verwerken kreeg. Bij de Rijn zijn dat de beken die tussen Koblenz en Wesel in de Rijn uitmonden, zoals oa de Lahn, Ahr, Sieg, Ruhr, Erft en Lippe. De laatste dagen voerden die beken samen zo’n 60 tot 70 m3/s aan naar de Rijn en dat kan de komende dagen even stijgen naar ongeveer het dubbele. Dit water arriveert al vanaf morgen (maandag) bij Lobith en dan gaat de stand even wat stijgen.
De afgelopen week was de stand nog eens ruim 40 cm gezakt vanaf 6,75 naar 6,3 m NAP en de afvoer daalde ca 150 m3/s van 780 m3/s naar 630 m3/s. Hiermee kwam de Rijn weer dicht in de buurt van het laagterecord van 560 m3/s dat medio augustus werd bereikt. Vorige week ging ik er nog vanuit dat de stand nog iets verder zou dalen tot onder 6,25 m NAP, maar dankzij de regen van vandaag gaat dat voorlopig niet gebeuren.
Een grote stijging wordt het echter ook niet, daarvoor was het regengebied te klein. Ik verwacht dat de stand vanaf maandag ca 20 tot 25 cm stijgt naar ca 6,55 m NAP op dinsdag en woensdag en de afvoer komt dan uit tussen 700 en 725 m3/s. Maandag en dinsdag verlopen grotendeels droog in het stroomgebied, maar op woensdag valt er opnieuw regen in het noordelijk deel van het stroomgebied van de Rijn. Ook dan profiteren maar enkele zijrivieren van de Rijn en de rivier zelf merkt daar waarschijnlijk maar weinig van.
Droogte keert terug en houdt voorlopig aan, Rijn weer omlaag naar 6,25 m NAP
Voorlopig lijkt dit het laatste regengebied te gaan worden voor wat langere tijd. Het Azoren-hogedrukgebied vormt in tweede helft van de week namelijk een nieuwe uitloper in de richting van West- en Centraal-Europa en dit houdt de regengebieden opnieuw voor langere tijd uit de buurt. In het weekend vormt zich vanuit de uitloper mogelijk een aparte kern nabij ons land en dit hogedrukgebied kan dan tot ver in de weke na het volgend weekend blijven liggen. Op wat buien na in de Alpen en de eerdergenoemde regen boven Noord-Duitsland ziet het er naar uit dat het misschien wel weer 10 dagen droog blijft.
Na het piepkleine golfje van begin deze week gaat de stand daardoor weer voor langere tijd dalen. Nu is de daalsnelheid in deze tijd van het jaar niet heel snel, maar het is niet uit te sluiten dan rond eind september de stand toch weer tot dicht bij het laagterecord van de Rijn uit kan komen. Nadat aanstaande woensdag 6,55 m bereikt wordt bij Lobith, gaat de stand vrij snel weer naar beneden naar ca 6,3 m NAP op zaterdag; de afvoer is dan teruggezakt tot ca 620 m3/s.
Daarna volgt een lichte stijging van regen die in het midden van de week in de Alpen valt. De stand stijgt daardoor echter niet meer dan ca 10-15 cm naar ca 6,4 m NAP rond dinsdag 22 september. De dagen daarna daalt de stand weer langzaam, met zo’n 2 tot 3 cm per dag en aan het eind van die week, dat is op 26 september, kan de stand weer onder de 6,25 m NAP dalen en de afvoer onder de 600 m3/s. Het is dan nog maar ca 10 cm en 50 m3/s naar een nieuw record. Het is nu nog te vroeg om te weten of dat bereikt gaat worden, maar we gaan er wel weer dichtbij komen.
Maasafvoer blijvend laag
De Maas is al de hele week terug op zijn lage afvoer van slechts 25 m3/s. De regen van vandaag ging grotendeels aan het stroomgebied voorbij, althans het buitenlandse deel. Stroomopwaarts van Nederland viel er namelijk bijna geen regen dus zal de Maas bij Maastricht nauwelijks stijgen; misschien even naar 30 of 40 m3/s. In het Nederlandse deel van de Maas viel wel veel regen, soms meer dan 20 mm.
De beken die daar in de Maas uitmonden zullen vandaag wel wat gestegen zijn, zodat de Maas toch nog wat extra water ontving. Bij Megen in de Beneden-Maas steeg de afvoer daardoor even naar ca 75 m3/s Dat gebeurt niet vaak dat deze beken samen een groter deel van de Maasafvoer opleveren dan de Maas vanuit België.
Ook in het stroomgebied van de Maas wordt de komende dagen vrijwel geen regen verwacht, dus zijn dit soort piekjes weer verleden tijd. De afvoer bij Maastricht blijft voorlopig zeer laag, rond de 25 m3/s.
Laagwaterbericht; Rijn opnieuw op weg naar zeer lage stand
De droogte is weer helemaal teruggekeerd in het stroomgebied van de Rijn. Alleen in de Alpen valt wel eens een bui en in het uiterste noorden van het stroomgebied trekt de komende dagen soms een regengebied over. Samen levert dat maar weinig water op en de Rijn is daardoor op weg naar opnieuw een periode met zeer lage standen. Al verwacht ik niet dat het vorige record scherper wordt gesteld in de komende 2 weken.
De regen uit de tweede helft van augustus leverde voor de Rijn een stijging op van 6,12 m NAP naar bijna 7 meter, maar inmiddels is daar alweer ruim 50 cm vanaf. De komende dagen gaat daar nog ca 20 cm af naar een stand van ca 6,25 m NAP op zondag 13/9. De afvoer die twee weken terug nog 825 m3/s bedroeg is dan weer terug net boven de 600 m3/s. Nog maar weinig boven het laagterecord van medio augustus dat 560 m3/s bedroeg.
Vanaf het weekend schommelt de waterstand wat rond de 6,25 m NAP. In het weekend valt er wat regen in het noordelijk deel van het stroomgebied en later komt er een ietsepietsie extra water vanuit de Alpen aan. Ik verwacht daarom dat de stand niet veel verder zakt dan 6,2 tot 6,25 m NAP in de week na het weekend. Later in die week passeren weer enkele regengebieden die alleen het noordelijk deel van het stroomgebied raken, waardoor de waterstand dan iets kan stijgen naar ca 6,4 m NAP (misschien 6,5 m) in de tweede helft van volgende week.
Dit patroon houden we ook in de dagen daarna: de waterstand daalt, na een paar dagen droog weer, naar ca 6,3 m NAP om na de passage van een volgend regengebied weer iets terug te veren. Omdat de regengebieden voorlopig alleen het noorden van het stroomgebied raken ontvangt de Rijn onvoldoende water voor een grotere stijging. Tegelijkertijd valt er wel voldoende om een nog verdere daling naar onder de recordstand van 6,12 m NAP te voorkomen.
Vanuit weerkundig opzicht is wel heel bijzonder dat het hogedrukgebied boven Zuidwest-Europa het zolang volhoudt. Hierbij een kaart van Kachelmannwetter.com met de neerslaghoeveelheden die het Europese weermodel verwacht voor de komende 10 dagen. Het hogedrukgebied is hier herkenbaar aan de droge plek boven zuidwest-Europa. Vanaf daar heeft het een uitloper naar het midden van Duitsland en noorden van Zwitserland. Daar valt wel wat regen, maar te weinig om de Rijn te laten stijgen.
Boven Noord-Europa valt wel veel regen en de uitlopers van deze neerslaggebieden bereiken ook net het noorden van Nederland en Duitsland. Ook ten zuiden van de Alpen valt veel regen, zoals in Noordoost Italië waar de afgelopen dagen lokaal 200 mm viel. Iedere dag bekijk ik of de laatste run van het weermodel een omwenteling op het spoor is, maar tot nu toe tevergeefs. Medio augustus leek het daar even op, maar inmiddels weten we dat dat slechts van korte duur was en het oude patroon heeft zich dus weer hersteld. Hoe ver we nu ook vooruit kijken in de kaarten van de weermodellen, dit patroon lijkt voorlopig onverwoestbaar.
Schermafbeelding 2026-09-10 om 21.01.11.png
