Actuele verwachtingen waterstanden

Hogedrukgebieden houden de regen voorlopig weg uit het grootste deel van de stroomgebieden. Na een lichte stijging in het begin van de week zijn de waterstanden van vooral de Rijn al snel weer gaan dalen en die daling zet voorlopig door. De kans is aanzienlijk dat over ca 2 weken opnieuw het laagterecord wordt verbroken. Ook de Maasafvoer is alweer enige tijd aan het dalen en wordt waarschijnlijk lager dan medio augustus. In het waterbericht leest u de details. In de rubriek Water Inzicht het afvoerverloop van de Rijn van dit jaar in historisch perspectief.

water van de week

Hogedrugbieden houden hun greep op het weer in de stroomgebieden

Het weerpatroon boven Europa is te verdelen in twee zones, die goed zichtbaar zijn op de kaart hieronder van de neerslaghoeveelheden voor de komende 10 dagen. Boven zuidwest en centraal Europa ligt een uitgestrekt hogedrukgebied en daar blijft het de komende 10 tot 14 dagen droog, terwijl over het noorden van het continent lagedrukgebieden van west naar oost trekken langs een langgerekt golvend front.

De baan van de lagedrukgebieden ligt relatief ver noordelijk en als het bijbehorende front zich soms wat naar het zuiden uitbreidt, bereikt het net Nederland en het aangrenzende deel van Duitsland. Er valt dan wat regen, maar verder naar het zuiden blijft het droog. Het is een hardnekkig weerpatroon waar we nu alweer 3 weken mee te maken hebben en wat nog zeker 2 weken aan lijkt te gaan houden.

Dit betekent dat de maand september een groot deel van het stroomgebied van de Rijn vrijwel droog zal verlopen. De twee kaarten hierna laten (links) de neerslaghoeveelheden zien sinds het begin van de maand en (rechts) de verwachte neerslag tot het eind van de maand. In de driehoek tussen Luxemburg, Frankfurt en Straatsburg is dan vrijwel geen regen gevallen en ook in Zuid-Duitsland en Zwitserland blijft het bij slechts 10 tot 20 mm, op het Zwarte Woud na waar 30 mm viel.

Alleen in de regio’s grenzend aan Nederland is met 40 tot 50 mm wel ongeveer de normale hoeveelheid gevallen. Het droge weer is dus weer helemaal terug in het stroomgebied en het water dat in de korte natte periode van de tweede helft van augustus is door de rivieren alweer bijna helemaal afgevoerd.

Het weer van vandaag past in het hierboven genoemde patroon want er trekt opnieuw een regengebiedje over Nederland en het aangrenzende deel van België en Duitsland. In één strook over Brabant, Limburg en Nordrhein-Westfalen kan ca 5 mm regen vallen, in het Duitse heuvelland misschien 10. Morgen verplaatst het hogedrukgebied zich dan naar onze omgeving en blijft het twee dagen droog, voordat het op woensdag naar het oosten opschuift en opnieuw een regenzone nadert.

Deze volgt wat meer een zuidoostelijke koers en brengt regen in een strook over het noordoosten van Nederland tot aan en het zuidoosten van Duitsland. De regen schampt op donderdag het oosten van het stroomgebied van de Rijn en zal de rivier niet veel water opleveren. Het eerdergenoemde hogedrukgebied zal zich, als het boven Oost-Europa, is aangekomen verder versterken en vormt dan ook een uitloper tot over onze omgeving.

Eventuele lagedrukgebieden moeten daardoor nog verder naar het noorden opschuiven en de kans is groot dat er na aanstaande woensdag en donderdag zeker 10 dagen geen regen valt in de stroomgebieden. Ook gaat boven West-Europa de temperatuur dan weer omhoog en neemt de kans op zomerse dagen weer toe. Voor de rivieren betekent dit dat ze op een beetje regen vandaag en woensdag/donderdag na op weinig extra water hoeven te rekenen. Samengevat zien we dat de grote droogte nog niet voorbij is en zich de komende twee weken zelfs verscherpt.

Rijn blijft dalen, kans groot op nieuw diepterecord.

Vorig weekend vielen onverwacht aardig wat regen in het midden van Duitsland en dit leverde de Rijn ongeveer 75 m³/s extra water op zodat de afvoer weer even steeg naar 700 m³/s. De waterstand steeg naar iets boven 6,5 m NAP, 20 cm hoger dan vorig weekend. Inmiddels is dat water gepasseerd en is de stand alweer terug op 6,35 m NAP en de afvoer is met 640 m³/s alweer 60 m³/s lager. Voorlopig blijft de stand dalen en de regen die vandaag en in het midden van de week in het stroomgebied valt zorgt hoogstens voor een lichte vertraging van de daling. Of er moet net als vorige weekend weer een verrassing volgen, maar daar gaan we maar even niet vanuit.

De komende week daalt de waterstand dagelijks met zo’n 2 tot 3 cm per dag om in het volgend weekend rond 6,2 m NAP uit te komen. De afvoer zakt op vrijdag weer onder de 600 m³/s en lijkt daar dan voorlopig niet meer boven te komen. De daling zet zich namelijk voort in de week na het komend weekend, dan met zo’n 1 à 2 cm per dag. In de tweede helft van die week (rond 1 oktober) verwacht ik dat de stand onder de 6,15 m NAP zakt en de afvoer onder 570 m³/s. Het is dan niet ver meer naar een nieuw diepterecord. Dat staat op een stand van 6,12 m NAP en een afvoer van 560 m³/s, wat afgelopen medio augustus werd bereikt.

De kans op een nieuwe recordstand is groot want tot en met 5 oktober ziet het er naar uit dat er geen regen meer gaat vallen in het stroomgebied. Als de laagste stand van 6,12 m NAP wordt onderschreven dan kan dat in het weekend van 3 en 4 oktober gebeuren. Omdat het droge weer voorlopig van geen wijken weet, is het niet onwaarschijnlijk dat de stand later richting de 6 m NAP gaat. Maar het is nu nog te vroeg om daarop te speculeren want misschien laten de weerkaarten rond het volgend weekend ineens wel een ander weerpatroon zien. Ooit moet het weerbeeld een keer omslaan, al duurt het dit keer wel heel erg lang.

Maas daalt komende week licht, naar ca 25 m³/s.  

Nadat de wekenlange droge periode half augustus even werd onderbroken door een wat nattere periode met een licht stijgende afvoer is het nu alweer enkele weken zo goed als droog in het stroomgebied. Waar in Nederland de afgelopen weken vaak nog wel enkele tientallen millimeters regen is gevallen, bleef het in België bij niet meer dan 5 à 10 mm. Onvoldoende om de Maas te laten stijgen en dat zien we dan ook terug in het afvoerverloop dat afgelopen week langzaam terugzakte naar waarden vergelijkbaar met voor de opleving van medio augustus.

In de grafiek heb ik de gemiddelde dagafvoer van de Maas bij Monsin weergegeven. Deze afvoer varieert nogal door dagelijkste schommelingen die de stuwen in Wallonië veroorzaken. Om die schommelingen uit te filteren heb ik ook het zevendaagse gemiddelde in de grafiek weergegeven. Voor Monsin (rode streepjeslijn) lag die in juli en begin augustus rond 42 tot 44 m³/s om in augustus langzaam terug te zakken naar ca 38 m³/s. Van de afvoer die bij Monsin passeert gaat een deel het Albertkanaal in en de rest stroomt naar Nederland.

De afvoer bij St Pieter, net over de grens, volgt de afvoer van Monsin op de voet en het is goed te zien dat het Albertkanaal in deze periode tussen gemiddeld ca 15 en 10 m³/s aftapte. Over het water dat via de kanalen mag stromen zijn afspraken gemaakt tussen Nederland en België en daarin staat dat de afname bij lagere afvoeren langzaam moet verminderen. Rond 10 augustus op het laagste punt bedroeg de hoeveelheid die via het Albertkanaal stroomde inderdaad nog maar 10 m³/s, zodaat de afvoer bij St Pieter toen daalde tot ca 25 m³/s.

Vanaf 18 augustsus volgden enkele natte dagen en ging de Maasafvoer weer wat omhoog naar tussen 60 en 90 m³/s. Het weekgemiddelde steeg daardoor tot iets onder de 60 m³/s bij Monsin en 45 bij St Pieter. Sinds 1 september is het vrijwel droog gebleven en zijn de afvoeren weer gaan dalen en het weekgemiddelde is zelfs nog wat verder gezakt dan medio augustus. Bij Monsin daalde deze tot 36 m³/s, lager dan in augustus, en bij St Pieter tot 25 m³/s, even laag als in augustus.

Dat de Maas niet verder daalt heeft er onder andere mee te maken dat de afvoer nu voor een deel uit stuwmeren wordt aangevuld. Ik weet niet hoeveel dat precies is en hoe lang die meren nog leveren kunnen, maar het feit dat de afvoer deze week nog wat verder is gezakt dan in augustus laat zien dat de bodem van de meren mogelijk wel in zicht is.

Nu het de komende 2 weken droog blijft in het stroomgebied breekt er daarom ook voor de Maas en spannende tijd aan. Mogelijk gaat de afvoer nu toch nog verder dalen en komt deze bij Maastricht gemiddeld over de dag in de buurt van 20 m³/s of nog minder. Dat zou voor het eerst sinds 1976 zijn dat de Maasafvoer zover zou dalen.

Water inzicht

Rijnafvoer in historisch perspectief

De afvoeren en waterstanden van de Rijn We hebben de afgelopen zomer een nog niet eerder voorgekomen lage bestand bereikt en het ziet ernaar uit dat dat over een week of twee opnieuw gaat gebeuren. De figuur hieronder heb ik enkele weken geleden ook al een keer getoond en is nu uitgebreid met het verloop sinds die tijd en de verwachting voor komende twee weken. De figuur laat het afvoerverloop zien van alle jaren sinds 1900 waarin de Rijn buiten de wintermaanden tot waarden ruim onder het gemiddelde is gezakt.

Dit gemiddelde is boven in de grafiek met een streepjeslijn zichtbaar gemaakt (er staat GEM bij) en bedraagt in de zomer ongeveer 2.000 m³/s om in het najaar te dalen naar ca 1.600 m³/s. De rode jaren zijn de jaren dat de afvoer vooral in de voorzomer laag was en de zwarte lijnen de jaren dat de afvoer vooral in de nazomer en herfst erg laag was. Een paar rode lijnen vallen op omdat ze zowel in de voorzomer als het najaar een lage afvoer lieten zien. Dit zijn bijvoorbeeld 1921 en 1972; dit gebeurt dus niet zo heel erg vaak. De meeste jaren die in de nazomer laag zijn, zoals 1947, 1949, 1959, 2018 en 2022 hadden in de voorzomer nog een relatief hoge afvoer.

Als 2026 wordt vergeleken met andere jaren dan worden 2018 en 1976 vaak genoemd, maar toch was het afvoerverloop toen anders dan nu. In 2018 (weergegeven met een streepjeslijn) begon de laagwaterperiode namelijk pas in augustus en wat toen vooral opviel was dat hij zo lang duurde. Het jaar 1976 was ook een jaar met zeer lage afvoeren, maar die waren er vooral in het voorjaar en de zomer; want in het najaar bleef de afvoer toen boven de 1000 m³/s. De groene lijn laat dit jaar zien en het is inmiddels duidelijk dat we 1921 en 1972 gaan opvolgen als jaar met gedurende het hele zomerhalfjaar een lage afvoer.

Toen zich half augustus de weeromslag aandiende, had het met dit jaar nog anders kunnen lopen, zoals bijvoorbeeld ook in 2022 gebeurde, toen de afvoer in augustus een zeer lage waarde bereikte, maar daarna opkrabbelde tot buiten het laagwaterbereik. Dit jaar bleek de omslag echter van korte duur en de lage afvoeren lijken zich voorlopig tot een heel eind in het najaar voort te gaan zetten.

In de grafiek is ook vorig jaar, 2025, weergegeven (met een paarse streepjeslijn). Dat jaar viel op omdat er hele zomerhalfjaar een laagwaterperiode dreigde, maar de Rijn steeds weer opveerde als de 1000 m³/s in zicht kwam. Wat vooral opvalt zijn daarom de enorme afvoer schommelingen die in dat jaar optraden. Daar is niet eens zo heel veel regen voor nodig om de Rijn vanuit een laagwatersituatie ongeveer 1.000 m³/s te laten stijgen en in veel zomers gebeurt dat wel een paar keer. Maar dan moet er wel regen vallen en dat is waar het dit zomerhalfjaar nu al maandenlang aan heeft ontbroken.

Onverwacht viel er flink wat regen in een deel van het stroomgebied van de Rijn. Dit onderbreekt vanaf morgen de daling, maar niet voor lang. Er breekt opnieuw een lange droge periode aan en de Rijn daalt dan weer naar standen dichtbij het record van medio augustus. De Maasafvoer verandert weinig en blijft laag. In het waterbericht leest u de details.

Water van de Week

Rijn stijgt iets dankzij regen van vandaag

De langdurige droogte werd vandaag even onderbroken door een actieve regenzone die over het zuiden van Nederland naar het aangrenzende deel van Duitsland trok. In een zone van ongeveer 100 km breed viel meer dan 15 mm regen en in de kern van de zone zelfs 25 tot 30 mm. Ten zuiden van de lijn Maastricht – Frankfurt was het veel minder, daar bleef het bij minder dan 10 mm en ca 50 km naar het zuiden van die lijn, bleef het al zo goed als droog.

Er is daarom maar een beperkt aantal rivieren dat vandaag wat meer water te verwerken kreeg. Bij de Rijn zijn dat de beken die tussen Koblenz en Wesel in de Rijn uitmonden, zoals oa de Lahn, Ahr, Sieg, Ruhr, Erft en Lippe. De laatste dagen voerden die beken samen zo’n 60 tot 70 m³/s aan naar de Rijn en dat kan de komende dagen even stijgen naar ongeveer het dubbele. Dit water arriveert al vanaf morgen (maandag) bij Lobith en dan gaat de stand even wat stijgen.

De afgelopen week was de stand nog eens ruim 40 cm gezakt vanaf 6,75 naar 6,3 m NAP en de afvoer daalde ca 150 m3/s van 780 m³/s naar 630 m³/s. Hiermee kwam de Rijn weer dicht in de buurt van het laagterecord van 560 m³/s dat medio augustus werd bereikt. Vorige week ging ik er nog vanuit dat de stand nog iets verder zou dalen tot onder 6,25 m NAP, maar dankzij de regen van vandaag gaat dat voorlopig niet gebeuren.

Een grote stijging wordt het echter ook niet, daarvoor was het regengebied te klein. Ik verwacht dat de stand vanaf maandag ca 20 tot 25 cm stijgt naar ca 6,55 m NAP op dinsdag en woensdag en de afvoer komt dan uit tussen 700 en 725 m³/s. Maandag en dinsdag verlopen grotendeels droog in het stroomgebied, maar op woensdag valt er opnieuw regen in het noordelijk deel van het stroomgebied van de Rijn. Ook dan profiteren maar enkele zijrivieren van de Rijn en de rivier zelf merkt daar waarschijnlijk maar weinig van.

Droogte keert terug en houdt voorlopig aan, Rijn weer omlaag naar 6,25 m NAP

Voorlopig lijkt dit het laatste regengebied te gaan worden voor wat langere tijd. Het Azoren-hogedrukgebied vormt in tweede helft van de week namelijk een nieuwe uitloper in de richting van West- en Centraal-Europa en dit houdt de regengebieden opnieuw voor langere tijd uit de buurt. In het weekend vormt zich vanuit de uitloper mogelijk een aparte kern nabij ons land en dit hogedrukgebied kan dan tot ver in de weke na het volgend weekend blijven liggen. Op wat buien na in de Alpen en de eerdergenoemde regen boven Noord-Duitsland ziet het er naar uit dat het misschien wel weer 10 dagen droog blijft.

Na het piepkleine golfje van begin deze week gaat de stand daardoor weer voor langere tijd dalen. Nu is de daalsnelheid in deze tijd van het jaar niet heel snel, maar het is niet uit te sluiten dan rond eind september de stand toch weer tot dicht bij het laagterecord van de Rijn uit kan komen. Nadat aanstaande woensdag 6,55 m bereikt wordt bij Lobith, gaat de stand vrij snel weer naar beneden naar ca 6,3 m NAP op zaterdag; de afvoer is dan teruggezakt tot ca 620 m³/s.

Daarna volgt een lichte stijging van regen die in het midden van de week in de Alpen valt. De stand stijgt daardoor echter niet meer dan ca 10-15 cm naar ca 6,4 m NAP rond dinsdag 22 september. De dagen daarna daalt de stand weer langzaam, met zo’n 2 tot 3 cm per dag en aan het eind van die week, dat is op 26 september, kan de stand weer onder de 6,25 m NAP dalen en de afvoer onder de 600 m³/s. Het is dan nog maar ca 10 cm en 50 m³/s naar een nieuw record. Het is nu nog te vroeg om te weten of dat bereikt gaat worden, maar we gaan er wel weer dichtbij komen.

Maasafvoer blijvend laag

De Maas is al de hele week terug op zijn lage afvoer van slechts 25 m³/s. De regen van vandaag ging grotendeels aan het stroomgebied voorbij, althans het buitenlandse deel. Stroomopwaarts van Nederland viel er namelijk bijna geen regen dus zal de Maas bij Maastricht nauwelijks stijgen; misschien even naar 30 of 40 m³/s. In het Nederlandse deel van de Maas viel wel veel regen, soms meer dan 20 mm.

De beken die daar in de Maas uitmonden zullen vandaag wel wat gestegen zijn, zodat de Maas toch nog wat extra water ontving. Bij Megen in de Beneden-Maas steeg de afvoer daardoor even naar ca 75 m³/s Dat gebeurt niet vaak dat deze beken samen een groter deel van de Maasafvoer opleveren dan de Maas vanuit België.

Ook in het stroomgebied van de Maas wordt de komende dagen vrijwel geen regen verwacht, dus zijn dit soort piekjes weer verleden tijd. De afvoer bij Maastricht blijft voorlopig zeer laag, rond de 25 m³/s.

De droogte is weer helemaal teruggekeerd in het stroomgebied van de Rijn. Alleen in de Alpen valt wel eens een bui en in het uiterste noorden van het stroomgebied trekt de komende dagen soms een regengebied over. Samen levert dat maar weinig water op en de Rijn is daardoor op weg naar opnieuw een periode met zeer lage standen. Al verwacht ik niet dat het vorige record scherper wordt gesteld in de komende 2 weken.

De regen uit de tweede helft van augustus leverde voor de Rijn een stijging op van 6,12 m NAP naar bijna 7 meter, maar inmiddels is daar alweer ruim 50 cm vanaf. De komende dagen gaat daar nog ca 20 cm af naar een stand van ca 6,25 m NAP op zondag 13/9. De afvoer die twee weken terug nog 825 m³/s bedroeg is dan weer terug net boven de 600 m³/s. Nog maar weinig boven het laagterecord van medio augustus dat 560 m³/s bedroeg.

Vanaf het weekend schommelt de waterstand wat rond de 6,25 m NAP. In het weekend valt er wat regen in het noordelijk deel van het stroomgebied en later komt er een ietsepietsie extra water vanuit de Alpen aan. Ik verwacht daarom dat de stand niet veel verder zakt dan 6,2 tot 6,25 m NAP in de week na het weekend. Later in die week passeren weer enkele regengebieden die alleen het noordelijk deel van het stroomgebied raken, waardoor de waterstand dan iets kan stijgen naar ca 6,4 m NAP (misschien 6,5 m) in de tweede helft van volgende week.

Dit patroon houden we ook in de dagen daarna: de waterstand daalt, na een paar dagen droog weer, naar ca 6,3 m NAP om na de passage van een volgend regengebied weer iets terug te veren. Omdat de regengebieden voorlopig alleen het noorden van het stroomgebied raken ontvangt de Rijn onvoldoende water voor een grotere stijging. Tegelijkertijd valt er wel voldoende om een nog verdere daling naar onder de recordstand van 6,12 m NAP te voorkomen.

Vanuit weerkundig opzicht is wel heel bijzonder dat het hogedrukgebied boven Zuidwest-Europa het zolang volhoudt. Hierbij een kaart van Kachelmannwetter.com met de neerslaghoeveelheden die het Europese weermodel verwacht voor de komende 10 dagen. Het hogedrukgebied is hier herkenbaar aan de droge plek boven zuidwest-Europa. Vanaf daar heeft het een uitloper naar het midden van Duitsland en noorden van Zwitserland. Daar valt wel wat regen, maar te weinig om de Rijn te laten stijgen.

Boven Noord-Europa valt wel veel regen en de uitlopers van deze neerslaggebieden bereiken ook net het noorden van Nederland en Duitsland. Ook ten zuiden van de Alpen valt veel regen, zoals in Noordoost Italië waar de afgelopen dagen lokaal 200 mm viel. Iedere dag bekijk ik of de laatste run van het weermodel een omwenteling op het spoor is, maar tot nu toe tevergeefs. Medio augustus leek het daar even op, maar inmiddels weten we dat dat slechts van korte duur was en het oude patroon heeft zich dus weer hersteld. Hoe ver we nu ook vooruit kijken in de kaarten van de weermodellen, dit patroon lijkt voorlopig onverwoestbaar.

De opleving van de waterstanden in de Rijn en in mindere mate de Maas zijn weer voorbij. Hogedrukgebieden nemen het heft weer in handen en de komende 10 tot 14 dagen valt er maar weinig regen in de stroomgebieden. Een nieuwe overgang naar natter weer is voorlopig ook niet in zicht. De buffers in de stroomgebieden zijn door de regen van afgelopen weken nog niet of nauwelijks aangevuld, dus gaan de waterstanden ook weer snel om laag. Een nieuw laagterecord is voorlopig niet in zicht, maar een nieuwe stijging ook nog niet.  In het waterbericht leest u de details.

Water van de week

Lagedrukgebieden trekken weer ver ten noorden van ons langs

Als we de weersituatie van nu vergelijken met die eerder in augustus toen het zo langdurig droog was dan zijn er nu wel zo nu en dan lagedrukgebieden die vanaf de Atlantische Oceaan naar het oosten trekken en neerslaggebieden met zich meevoeren. Tegelijkertijd is er ook nog steeds veel invloed van hoge druk en steeds als een lagedrukgebied is langsgetrokken, breidt het hogedrukgebied zich vanaf de omgeving van de Azoren weer uit tot over West-Europa.

Zo'n uitbreiding wordt ook wel een rug van hoge druk genoemd en anders dan in de afgelopen maanden, toen zo'n hogedrukgebied dagenlang op dezelfde plek bleef liggen, trekt zo’n rug vanuit het westen over onze omgeving naar het oosten. De afgelopen week hebben we dit enkele malen meegemaakt en ook vandaag en morgen trekt zo'n rug van hoge druk over en hebben we te maken met stabiel en vrij warm weer.

Ondertussen ligt een lagedrukgebied klaar ten westen van Schotland dat in de komende dagen, achter de rug van hoge druk aan, ook naar het oosten trekt. Dit zorgt dan voor wat regen in de stroomgebieden. De lagedrukgebieden trekken echter vrij noordelijk langs en de regenzones reiken daardoor niet heel ver zuidelijk binnen Europa. De meeste regen valt daardoor in Nederland en het aangrenzende deel van Duitsland, maar meer naar het zuiden blijft het veel droger. Alleen in de Alpen valt in dit soort situaties weer wat meer neerslag.

Na de passage van het lagedrukgebied, volgt op donderdag opnieuw een rug van hoge druk en in het weekend weer een lagedrukgebied, maar dit trekt waarschijnlijk zo ver noordelijk langs dat de regen ook Nederland al niet meer kan bereiken. Het hogedrukgebied trekt dan ook niet weg, maar vormt een apart bastion nabij het Verenigd Koninkrijk. Het weerpatroon is dan geblokkeerd en regen komt er niet aan te pas. Vanaf medio de week na het volgend weekend zou een volgend lagedrukgebied weer een poging kunnen wagen om wat zuidelijker door te dringen, maar het is de vraag of dit gaat lukken.

Enkele dagen daarna lijkt het hogedrukgebied zich namelijk alweer te herstellen met dan een uitloper over Centraal-Europa. Even leek het er de afgelopen weken op dat het weerbeeld was omgeslagen naar natter weer en het leverde in een groot deel van de stroomgebieden ook voldoende regen op voor een opleving van de waterstanden, maar het weerbeeld lijkt nu weer terug te gaan naar hoe het tot half augustus was. Het blijft bijzonder hoelang de droogte dit jaar aanhoudt.

Rijn daalt weer naar onder 6,5 m NAP, later mogelijk 6,4 m NAP.

In het begin van de afgelopen week bereikte de Rijn zijn voorlopig hoogste stand van 6,95 m NAP. Een paar weken met zo nu en dan regen hadden de waterstand met een paar kleine sprongen zo’n 85 cm laten stijgen vanaf het dieptepunt op 17 augustus. De afvoer steeg van 560 naar 880 m³/s. Nog steeds erg laag maar al niet meer de laagste voor deze tijd van het jaar. Na de hoogste stand op donderdag is de stand weer gaan dalen naar 6,7 m NAP op dit moment en de afvoer is ook alweer ruim 100 m³/s gezakt.

Afgelopen vrijdag en zaterdag passeerde nog een klein regengebiedje, maar dat bracht onvoldoende water voor een nieuwe stijging en daarom zet de daling voorlopig door. Aanstaande dinsdag en woensdag valt opnieuw wat regen maar geen grote hoeveelheden en dit vertraagt hoogstens de daling in de komende dagen. Vanaf donderdag ziet het er naar uit dat het tot medio de week daarna droog blijft, dus zullen de waterstanden ook op langere tijd blijven dalen. Samengevat voor de waterstand en afvoer bij Lobith betekent dit, dat de stand de komende 3 dagen zo’n 5 tot 10 cm peer dag daalt, tot rond of net onder de 6,5 m NAP op woensdag 9 september. De afvoer bedraagt dan ca 675 m³/s.

Daarna arriveert het kleine beetje extra water dat op dinsdag en woensdag in het noordelijk deel van het stroomgebied is gevallen en vertraagt de daling een paar dagen tot in het komend weekend een stand wordt bereikt tussen 6,4 en 6,45 m NAP en de afvoer bedraagt dan ongeveer 675 m³/s. Ook in het zuiden van het stroomgebied valt in het midden van de komende week wat regen en dat water arriveert bij Lobith net na het komend weekend. De stand stagneert dan, of gaat iets omhoog, maar blijft waarschijnlijk onder de 6,5 m NAP.

In de tweede helft van die week, dat is vanaf 16 september kan de waterstand dan weer dalen naar 6,4 m NAP of iets daaronder. Een nieuw diepterecord is voorlopig niet in zicht, maar de waterstand komt er de komende weken wel weer dicht in de buurt.

Maasafvoer leeft even op, maar meestal tussen 25 en 30 m³/s.

De Maas heeft niet heel veel geprofiteerd van de natte periode en de afvoer is in de afgelopen tijd, gemiddeld over de dag, maar enkele tientallen m³/s gestegen. Omdat de afgelopen week vrijwel droog verliep is de afvoer bij Maastricht nu weer terug naar ongeveer 30 m³/s. De regenzone van komende dinsdag of woensdag zou in de Ardennen zo’n 10 tot 15 mm regen kunnen brengen als het front dat de regen brengt daar even wat langer blijft hangen.

Als deze regen er inderdaad komt dan kan de afvoer bij Maastricht op woensdag even wat verder stijgen naar tussen de 50 en 75 m³/s en mocht er nog wat meer regen vallen dan wordt misschien net de 100 m³/s even bereikt. Deze opleving is echter van korte duur want vanaf donderdag wordt het weer voor meerdere dagen droog in de Ardennen gaat de afvoer weer snel omlaag naar hetzelfde niveau als op dit moment van zo'n 25 tot 30 m³/s.

Pas in het midden van de week na het volgend weekend zou er weer wat regen kunnen gaan vallen maar er is ook een kans dat de droge weer nog langer aanhoudt. Tijdens de vorige droge periode zagen we dat de Maasafvoer relatief stabiel bleef en wekenlang niet onder de 25 tot 30 m³/s zakte. Ik kon dit Alleen verklaren doordat de Maas voor een deel bij lager afvoeren wordt gevoed vanuit enkele stuwmeren In de Ardennen. Het is de vraag hoeveel water zich daar nu nog in bevindt en of dat de komende week de rivier opnieuw wat extra water kan opleveren om de stand niet verder te laten dalen.

Na twee wat nattere weken met licht stijgende waterstanden in Rijn in Maas, breekt er later in de komende week weer een drogere periode aan. De buien die tot die tijd vallen vullen de rivieren nog wat verder aan, maar een wat langere droge periode lijkt er toch weer aan te komen, met opnieuw dalende waterstanden. Of het een lange droogperiode wordt en hoever de waterstanden dan weer gaan dalen leest u in het waterbericht.

Water van de week

Lage druk boven Noord-Europa en hoge druk boven Zuid-Europa.

Het nattere weer dat inzette na de weersomslag van 17 augustus, hield ook in de afgelopen week aan. In vrijwel het hele stroomgebied van zowel de Rijn als de Maas viel zo'n 15 tot meer dan 30 mm regen. Het was voldoende om de waterstanden in Rijn en Maas nog wat verder te laten stijgen. Nederland en dan vooral het westen van het land is één van de regio's in Europa waar de afgelopen week de meeste neerslag viel. Er zijn daar plaatsen waar in augustus al meer dan 140 mm regen is gevallen en de komende dagen komt daar nog wat bij, waardoor de maand er circa 1,5 keer natter verloopt dan een gemiddelde augustusmaand.

Vorige week schreef ik dat er misschien ook elders veel neerslag zou kunnen gaan vallen, maar dat is er niet van gekomen. Het lagedrukgebied dat de neerslag met zich meebracht, trok vanaf Spanje naar het noorden en bleef vrij ver westelijk en daardoor bleven uitschieters in de regenval in de stroomgebieden uit. Ondanks dat waren er lokaal soms flink zware buien, die in korte tijd veel regen brachten. Grote wateroverlast deed zich echter nergens voor. 

Voorlopig blijft de lage druk het weer in onze omgeving bepalen. Vanaf de Atlantische Oceaan trekken komende dagen enkele lagedrukgebieden ten noorden van Nederland langs naar het oosten en dat brengt regen met zich mee voor onze omgeving. Ondertussen breidt een hogedrukgebied zijn invloed uit over Centraal-Europa en dat tempert daar de kansen op veel neerslag. In het zuiden van het stroomgebied van de Rijn valt de komende dagen daarom al niet zoveel neerslag meer. Wat verder naar het noorden zijn de neerslaghoeveelheid voorlopig nog wat groter en opnieuw is Nederland de koploper want vooral onze kuststrook blijft gevoelig voor grote hoeveelheden neerslag in dit eerste dagen van de komende week.

Later in de week verschuift de koers van de lagedrukgebieden naar nog wat noordelijker en krijgt het hogedrukgebied ten zuiden van ons meer invloed. Het wordt dan gedurende enkele dagen droog in de stroomgebieden. In de loop van de week na het volgend weekend verzwakt het hogedrukgebied weer wat en kan de baan van de lagedrukgebieden weer wat zuidelijker komen te liggen. De neerslaggebieden kunnen dan ook weer wat zuidelijker doordringen waardoor het stroomgebied van de Rijn er weer helemaal in komt te liggen.

Samengevat zien we de eerste 3 tot 4 dagen van de komende week dat het nat blijft; vooral in (het noorden en westen van) Nederland, delen van België en het noorden en midden van Duitsland. Er vallen buiten Nederland nergens heel grote hoeveelheden maar misschien net genoeg om de rivieren nog wat verder te laten stijgen. Gedurende die dagen is het zuidelijker in het stroomgebied van de Rijn al droog en dit droge weer breidt zich in de tweede helft van de week en het weekend verder uit naar het noorden waardoor het vrijwel overal een paar dagen droog gaat worden.

Hoelang deze drogere periode duurt is nu nog moeilijk te zeggen maar het lijkt er wel op dat na het volgend weekend de laagdrukgebieden met neerslag weer wat zuidelijker door gaan trekken, zodat ook de stroomgebieden weer meer regen op gaan vangen. Maar dat is voorlopig nog ver weg en we zullen nog een aantal dagen moeten wachten om daar meer zekerheid over te krijgen. De kans dat er weer een wekenlange droge periode aanbreekt, waar we gedurende de maand juli en de eerste helft van augustus mee te maken hadden, lijkt voorlopig klein.

Rijn stijgt nog iets, maar blijft onder 7 m NAP en gaat in loop van de week weer dalen.

De regenval van de afgelopen 2 weken heeft de stand van de Rijn wat opgetild uit het diepe dal van ca 2 weken terug. De eerste week viel er voldoende regen voor een stijging van 50 ca naar iets boven 6,6 m NAP. Ook in de afgelopen week viel er voldoende regen en de stand steeg nog 20 cm verder naar iets boven de 6,8 m op vrijdag. De afvoer die tijdens het dieptepunt ca 555 m3/s bedroeg was vrijdag al tot 825 m³/s gestegen.

Dit zijn nog steeds zeer lage afvoeren, maar ze komen nu weer binnen het bereik van wat vaker is voorgekomen. Zo is de afvoer sinds enkele dagen niet meer de laagste die in deze tijd van het jaar ooit is voorgekomen; dat was in 1949, toen de afvoer nog maandenlang zeer laag zou blijven. Voor het waterbeheer in Nederland zijn de problemen door deze lichte opleving van de Rijnafvoer nog niet voorbij, wat de Rijnafvoer blijft voorlopig extreem laag. En voordeel is wel dat de watervraag kleiner is geworden, omdat er vrijwel overal in het land al zo'n 50 mm regen is gevallen en soms zelfs nog meer.

Ook de afgelopen dagen viel er nog regen in het stroomgebied en er is nog wat meer water onderweg. Ik verwacht dat de stand nog 2 dagen langzaam stijgt en op dinsdag of woensdag de voorlopig hoogste stand bereikt. De 7 m bij Lobith wordt niet bereikt verwacht ik. Ik ga nu uit van ca 6,9 m NAP als hoogste stand en een hoogste afvoer van ca 875 m³/s. Mocht morgen, maandag, er wat meer regen vallen in het midden van Duitsland dan verwacht, dan kan de stand misschien nog net wat hoger komen, maar dat levert dan misschien 10 cm extra op.

Vanaf dinsdag wordt het langere tijd droog in een steeds groter deel van het stroomgebied en valt er onvoldoende regen om de huidige waterstanden aan te kunnen houden. Vanaf aanstaande woensdag of donderdag verwacht ik dat de waterstand weer gaat dalen en die daling zou wel eens meer dan een week aan kunnen houden. Op vrijdag of zaterdag wordt de 6,75 m NAP dan weer onderschreden en in het midden van de week na volgend weekend (dat is rond 10 september) kan de 6,6 m NAP weer bereikt worden. De afvoer is dan weer teruggezakt tot ca 725 m³/s.

Een onzekere factor is nog in hoeverre het hogedrukgebied boven Centraal-Europa inderdaad in staat is om de neerslaggebieden weg te houden boven het zuiden en midden van het stroomgebied. Mochten de regengebieden kans zien om toch zuidelijker door te dringen dan kan er wel voldoende regen vallen om de waterstanden minder ver te laten zakken. Komende week zal ik zo nu en dan een korte update schrijven op de website om hier wat meer duidelijkheid over te geven.

Maas gaat komende week weer dalen naar afvoer van 30 tot 40 m³/s

In de Ardennen viel de afgelopen week niet zoveel regen. Het bleef bij zo’n 10 tot 15 mm omdat de wat intensievere regen aan dit Middengebergte voorbijging. Verder naar het zuiden, in het noordoosten van Frankrijk viel wel meer dan 30 mm, maar dat gebied watert af op de Rijn. De Maas afvoer die In de week daarvoor licht was gestegen bleef daardoor stabiel rond de 50 m³/s. Morgen, maandag, valt er ook wat regen, maar weer niet voldoende voor een stijging; de afvoer blijft daardoor schommelen rond 50 m³/s.

Vanaf dinsdag al komt het stroomgebied onder invloed van het hogedrukgebied dat zich nestelt boven Centraal-Europa en de rest van de week blijft het er zo goed als droog. Regengebieden trekken dan te ver naar het noorden langs en terwijl ze het noorden van Nederland wel bereiken, blijft het in het zuiden van Nederland en België zo goed als droog.

Mogelijk dat vanaf het begin van de week na het volgende weekend de hoge druk zich weer wat terugtrekt en de neerslag wel de Ardennen kan bereiken. Want als één van de systemen wat zwakker of sterker wordt, kan die grens tussen de waar wel en geen regen valt, ook weer wat opschuiven. Maar voorlopig ziet het ziet er naar uit dat de afvoer weer wat gaat dalen. Deze komt dan al snel uit rond de 30 tot 40 m³/s, waar de Maas ook in juli en een groot deel van augustus mee te maken had.