U bent hier

dinsdag 15 januari 2019

Een kort tussenbericht vanwege de ontwikkelingen in de licht verhoogde afvoeren in Rijn en Maas

Kleine hoogwatergolf bereikt Lobith aanstaande donderdag

De neerslagzone die afgelopen zondag en maandag over het stroomgebied van de Rijn is getrokken heeft, samen met smeltende sneeuw in de Middelgebergten, een kleine hoogwatergolf opgeleverd die de komende dagen op Nederland af komt. Ik verwacht dat het hoogtepunt van de golf donderdag aan het eind van de dag bij Lobith zal aankomen. De waterstand zal dan tussen de 11,5 en 11,75 m +NAP uitkomen. De afvoer zal ongeveer op 4000 m3/s uitkomen.

Deze afvoer is iets hoger dan waar het zondag naar uitzag. Vooral in de Middelgebergten in Midden Duitsland viel wat meer regen dan verwacht en dat leverde oa in de Moezel, Sieg en Ruhr hogere afvoeren op. Omdat de regenzone van noord naar zuid over het stroomgebied bewoog, is er dit keer relatief weinig overlap tussen de pieken vanuit de verschillende zijrivieren. Voor de Rijn maakt het namelijk veel uit of de pieken vanuit de grotere zijrivieren, zoals Moezel, Neckar en Main, overlappen met de piek uit de Bovenrijn of niet. Dit keer valt dat dus mee, maar bij een betere match had de piek nog wel 50 cm hoger uit kunnen vallen.  

Een waterstand van tussen de 11,5 en 11,75 is niet uitzonderlijk. Dergelijke waterstanden komen gemiddeld zo'n 25 tot 30 dagen per jaar voor. De Rijn is bij deze stand bijna bankfull, dat wil zeggen dat het zomerbed gevuld is en de lagere delen van het winterbed net gaan overstromen. De grotere nevengeulen die in het kader van Ruimte voor de Rivier zijn aangelegd, stromen echter nog niet. Daarvoor is bij Lobith een waterstand nodig van ca 12,5 m +NAP. 

Voorlopig is een hogere waterstand nog niet in zicht. Er passeert woensdag en donderdag nog wel een regenzone over het stroomgebied, maar dat zorgt maar voor weinig regen en levert nauwelijks extra water op voor de Rijn. Daarna volgen er een aantal droge dagen en kan de afvoer weer gaan zakken. Op nog wat langere termijn blijft het niet droog, maar de verwachte hoeveelheden neerslag blijven klein.

Het ziet er naar uit dat vanaf komend weekend de weg naar de Atlantische Oceaan nog verder wordt afgesloten door hoge drukgebieden boven het vasteland van Europa. Dat zou kunnen betekenen dat het tot eind januari droog of bijna droog blijft. Mogelijk valt er wat sneeuw, want het wordt wel kouder. 

Voor de waterstanden betekent dat, dat er na donderdag weer een daling in zet en het ziet er naar uit dat die zeker een week tot misschien wel 10 dagen door zal zetten. Tegen die tijd zijn de waterstanden bij Lobith dan weer tot tussen de 9,5 en 9 m gezakt. Een nieuwe (hoog)watergolf zit er in januari dus niet meer in.

Maaspiek(je) al weer voorbij in Zuid Limburg

De Maas bereikte vandaag, dinsdag, haar hoogste afvoer van rond de 600 m3/s. De piek is hier nu net achter de rug en omdat het de komende dagen ook vrijwel droog blijft in het stroomgebied van de Maas zal de afvoer ook hier weer vrij snel gaan dalen. Rond het weekend verwacht ik een afvoer van ca 350 m3/s en daarna zet de daling door naar ca 200 tot 250 m3/s later in de volgende week. 

Kier Haringvliet kan open

Rijn en Maas voeren deze week samen tot ca 4500 m3/s aan. Dat is ruim voldoende water om de Kier voor het eerst te openen. De grens voor openen ligt namelijk bij 1500 m3/s.  Rijkswaterstaat meldde dat het morgen, woensdag, zo ver is dat een van de schuiven in de Haringvlietdam, gelegen aan het eind van de Rijn-Maas-monding, open gaat. Dit betekent dat de dam voor het eerst ook tijdens vloed open wordt gezet. Er is dan een permanent open verbinding tussen zee en rivier en dat is positief voor de natuur in de riviermond. Het zeewater kan naar binnen stromen, waardoor er een natuurlijke zoet-zou-overgang ontstaat in plaats van de huidige harde grens tussen zoet en zout. 

Vanwege de hoge rivierafvoer zal er waarschijnlijk binnengaats de eerste dagen niet zo veel te merken zijn van zout zeewater dat naar binnen komt. Er stroomt nu namelijk zoveel zoet water naar zee, dat het ook aan de zeezijde van de dam vrijwel zoet zal worden en tijdens vloed stroomt vooral dat water weer terug. Pas als de rivierafvoer weer daalt kan er ook zout water meestromen. Maar daar is rekening mee gehouden want de plaatsen waar in het Haringvliet zoet water wordt ingenomen voor landbouw en drinkwater, zijn ver naar achteren geplaatst en lopen geen gevaar om te verzilten.

Een volgend bericht kunt u komend weekend verwachten.