U bent hier

donderdag 2 augustus 2018

Klein beetje extra water onderweg in de Rijn

Even een berichtje tussendoor halverwege de week. De afvoer in de Rijn is nu zover gedaald, dat de zorgen onder de watergebruikers toenemen, maar ook is er goed nieuws, want gisteren vielen in Duitsland stevige buien en dat zorgt over enkele dagen voor wat extra Rijnafvoer in Nederland, zodat de waterstanden weer wat terug kunnen veren.

De afvoer bij Lobith is nu tot 960 m3/s gezakt. Dat is extreem laag (alleen 1921, 1949 en 1964 waren lager) en reden voor zorg voor de waterbeheerders die de verdeling van het water over Nederland verzorgen. Nu is ca 1000 m3/s altijd nog een heleboel water. Ter vergelijking: ook al is vanwege de extreme droogte ons drinkwaterverbruik (incl douchen, tuin sproeien etc) met ca 25% gestegen, toch bedraagt dat verbruik nog altijd maar 30 m3/s. En als we daar het verbruik van de landbouw voor de gewassen bij optellen, dan is dat uiteraard meer, maar ook dan voert de Rijn nog ruim voldoende aan om in de behoefte te voorzien*.

De reden dat er toch tekorten zijn heeft te maken met het feit dat in Nederland erg veel rivierwater wordt gebruikt om zout zeewater buitengaats te houden. Zo is alleen al in de Nieuwe Waterweg ca 800 m3/s Rijnwater nodig om zout zeewater tegen te houden. Dat is bijna al het water dat nu Nederland via de Rijn binnenstroomt. Die tegendruk is nodig omdat het zoute zeewater anders de plaatsen bereikt waar zoet water wordt ingelaten naar de binnendijkse boezems. Vaak nemen die inlaatpunten niet meer dan enkele m3/s in, maar ze gebruiken indirect wel al het rivierwater omdat ze alleen kunnen innemen als het zoute water via de rivier het innamepunt niet bereikt. Op dit moment is de Rijnaanvoer trouwens voor enkele innamepunten al te laag om daar voldoende tegendruk te bieden en daarom worden delen van West Nederland nu via een alternatieve route van zoetwater voorzien. De inname daarvan ligt veel oostelijker en hier is geen grote hoeveelheid extra rivierwater nodig om tegendruk te bieden. Deze zogenaamde oostelijke aanvoer is op termijn een veel duurzamere aanvoerroute. Ook op andere plaatsen in Nederland, met name bij zeesluizen, is er nu te weinig Rijnwater beschikbaar om het zoute water weg te spoelen dat daar tijdens het schutten binnendringt.

Regenval in Duitsland

Gelukkig is er enige verlichting op komst. Niet dat het gaat regenen, want ook de komende 7 dagen wordt in Nederland vrijwel geen regen verwacht en blijven we de droogste plek van heel noord en midden Europa. De verlichting komt in de vorm van wat extra rivierwater. Gisteren vielen er, onverwacht, flinke buien in Duitsland. Zowel langs de Moezel, die daardoor steeg van 50 naar 200 m3/s, als langs de Bovenrijn, die de komende dagen van 625 naar 700 m3/s stijgt. Zelfs de Bodenzee steeg ca 5 cm, wat ons de komende weken een (heel) klein beetje extra water oplevert. Het Moezelwater arriveert over 2 dagen bij Lobith, De afvoer zal tegen die tijd bij Lobith tot ca 925 m3/s zijn gezakt, waarna een lichte stijging volgt tot weer iets boven de 1000 m3/s op zondag of maandag. Daarna volgt het water uit de Bovenrijn. Dat levert geen grote extra bijdrage, maar kan er voor zorgen dat de Rijnafvoer nog tot medio volgende week net boven de 1000 m3/s blijft. 

Daarna wordt het interessant wat het weer doet in midden Europa. In de tweede helft van de volgende week wordt daar weer aardig wat regen verwacht en als dat uitkomt, dan is dat misschien net op tijd om een nieuwe daling naar 950 m3/s of lager bij Lobith te voorkomen. 

* Het gaat hier wat de landbouw betreft om de delen van Nederland waar het Rijnwater heen gevoerd kan worden via kanalen en sloten. Dit is grofweg het westen en noorden van het land en het rivierengebied zelf. Het oosten en zuiden van ons land, ook wel de hoge zandgronden genoemd, liggen boven het niveau van de rivier en daarom te hoog om Rijnwater heen te voeren. Hier maakt de landbouw geen gebruik van rivierwater en is alleen grondwater beschikbaar, dat daarvoor opgepompt moet worden.

 

Een volgend bericht volgt komend weekend.