U bent hier

vrijdag 15 december 2017

Rijn net wel of net niet naar de 13 meter

Het wordt toch nog de vraag of de Rijn bij Lobith in de hoogwatergolf die er nu aankomt de 13 meter gaat bereiken. In het stroomgebied van de Moezel is op donderdag minder neerslag gevallen dan verwacht en de afvoer van de Moezel is maar weinig gestegen. De piek uit de Bovenrijn die vandaag bij Koblenz passeert krijgt daarom maar weinig extra versterking vanuit de Moezel. Bij Keulen wordt nu verwacht dat de piek daar morgen al het hoogste punt bereikt bij een stand van ca 665. 

Deze piek zal dan maandag bij Lobith arriveren. Tussen Keulen en Lobith zijn er nog wel enkele zijbeken die veel water aanvoeren, zoals de Ruhr en vooral de Lippe. De Lippe stijgt nu nog steeds en dat zorgt er voor dat de piekstand bij Lobith, die doorgaans ca 600 hoger is dan bij Keulen, nu een flink stuk hoger uitkomt. 

Ondertussen is gisteren in Zwitserland en het uiterste zuiden van Duitsland wel veel neerslag gevallen. Dat zorgt daar nu voor een nieuwe hoogwatergolf die de komende 5 dagen stroomafwaarts zal bewegen. Zoals de weersverwachting nu voorziet valt er in de rest van Duitsland de komende dagen niet veel neerslag en daarom zal die golf onderweg alleen maar te maken krijgen met zijrivieren waar de waterstand dan weer aan het dalen is. De piek zal daarom onderweg weer langzaam inzakken en niet voor een nieuwe stijging in Lobith zorgen. Het zorgt er alleen voor dat de waterstanden na de piek van maandag langzamer gaan dalen.

Al met al verwacht ik dat de waterstand bij Lobith langzaam verder stijgt. Zaterdagochtend wordt dan de 12,5 m bereikt, zondag de 12,75 en maandag de piek, op ca 13 meter. Dinsdag en woensdag daalt de stand dan weer iets, maar nog slechts heel langzaam, om vanaf woensdag pas weer sneller te dalen.

Deze verwachting gaat er van uit dat er de komende dagen in Midden Duitsland niet veel regen meer valt. Helemaal droog wordt het echter niet en voor bijna ieder dag worden wel kleine hoeveelheden verwacht, die de waterstanden nauwelijks zullen beïnvloeden.  Zoals ik gisteren al schreef blijft vooral de maandag een dag om extra in de gaten te houden. Dan staat nog steeds een wat actiever neerslaggebied op het programma en dat zou net nog wat extra afvoer kunnen  opleveren voor de piek vanuit de Bovenrijn die dan juist in Noord Duitsland aangekomen is. Een grote extra stijging zal dat echter niet opleveren. Na maandag ziet het er naar uit dat het voor langere tijd droger wordt en de waterstanden vanaf midden volgende week weer flink kunnen zakken.

 

De Maas stijgt vandaag stabiel nabij 1250 m3/s

De Maas is gisteren en vannacht langzaam verder gestegen naar een afvoer die vanmorgen nabij Maastricht bij 1225 m3/s uitkwam. Ik verwacht dat deze afvoer vandaag en morgen ook nog aan zal houden. Vanaf zondag zal het waterpeil dan weer gaan dalen.

De regengebieden die over NW-Europa naar het oosten trekken hebben gisteren vooral in Noord Frankrijk en België nog wel flink wat neerslag gebracht en ook vandaag volgen er nog enkele buienclusters. Op de Europese buienradar is goed te zien hoe de neerslagzones een voorkeur lijken te hebben voor deze regio. De zuidkant van de Ardennen en de Vogezen ontvangen daarvan de meeste neerslag.

In het zuiden van de Ardennen stijgt de afvoer in de zijbeken van de Maas vandaag nog wat, maar andere beken zoals de Lesse en de Sambre die noordelijker ontspringn zijn inmiddels ook al weer wat gaan dalen en de Ourthe, de noordelijkste en grootste zijbeek van de Maas, is nu stabiel. Vandaag valt er nog wel neerslag in de Ardennen, maar er worden geen grote hoeveelheden verwacht die de zijbeken van de Maas extra zullen opstuwen. Ik verwacht daarom dat de afvoer bij Maastricht niet veel verder meer zal stijgen en vandaag en een deel van de zaterdag stabiel zal zijn rond de huidige afvoer.

Zaterdag in de loop van de dag en zondag verwacht ik dan weer dalende afvoeren. Net als bij de Rijn is het nog even oppassen wat het neerslaggebied maandag gaat doen. Voorlopig zijn de hoeveelheden die verwacht worden echter niet groot genoeg om de afvoer dan weer tot boven de 1250 m3/s te laten stijgen.

 

De IJssel stijgt extra snel

Soms krijg ik de vraag waarom ik vooral de Rijn en de Maas beschrijf en niet de IJssel.  De reden is dat de IJssel een van de Rijntakken is en zij voert vrijwel altijd ca 11% van het Rijnwater af dat bij Lobith het land binnen stroomt. Doorgaans zegt de stand bij Lobith dan al voldoende om een goede inschatting te hebben van wat er in de IJssel gebeurt. Een hoogwatergolf die bij Lobith het land binnenkomt is dan ca 1 dag later bij Doesburg, 2 dagen later bij Olst en 3 dagen later bereikt hij bij Kampen het IJsselmeer.

Dit maal is er echter iets bijzonders aan de hand en daarom nu extra aandacht voor de IJssel. De waterstanden in de IJssel zijn namelijk veel sneller en veel verder gestegen dan je op grond van de 11% zou verwachten die er vanuit de Rijn naar toe wordt afgevoerd. In de IJssel monden tussen Arnhem en Deventer nog een groot aantal zijbeken uit en soms voeren die zoveel water aan dat ze de IJssel een extra zetje geven. Dat was de afgelopen 2 dagen het geval en ook vandaag en morgen zal die extra aanvoer nog groot zijn. Door de combinatie van vrij veel neerslag en de smeltende sneeuw voerden de Oude IJssel, Baakse Beek, Berkel en Schipbeek meer dan 150 m3/s extra naar de IJssel af. 

Bovenop de 500 m3/s die de IJssel nu van de Rijn krijgt is dat flink wat meer. Vooral woensdag en donderdag werd er erg veel water door het waterschap Rijn & IJssel vanuit de beken naar de IJssel afgevoerd en dit zorgde ervoor dat de waterstand bij Deventer gisteren al ruim 1 meter hoger was dan je op grond van de aanvoer vanuit de Rijn zou verwachten. Langs de IJssel begonnen gisteren daarom enkele uiterwaarden al te overstromen en nevengeulen (bij Deventer) mee te stromen, terwijl de piek in de Rijn nog lang niet was aangekomen.

De komende dagen zal het effect van de zijdelingse toestroom langzaam uitdempen. Er wordt in het stroomgebied van d IJssel niet veel regen meer verwacht en de beekafvoer zal langzaam verminderen. Tegelijkertijd neemt het aandeel van de Rijnafvoer langzaam toe en tegen de tijd dat de Rijnpiek de IJssel bereikt, dat is op dinsdag en woensdag, zal het beekeffect waarschijnlijk niet groter meer zijn dan 20 -50 cm extra waterstandsverhoging.