U bent hier

vrijdag 15 maart 2019

Een korte tussentijdse update van de waterstanden die we de komende dagen in de Nederlandse rivieren kunnen verwachten. In grote lijnen wijkt het niet veel af van het bericht van afgelopen zondag, maar gezien de soms overvloedige regen die er de afgelopen dagen in Nederland gevallen is, zijn er vast veel mensen die zich afvragen wat er in de landen om ons heen is gebeurd en wat de impact daarvan is op de rivieren. 

Weersituatie: tot en met zondag nog regenachtig

De hele week is het al een komen en gaan van depressies met soms veel regen. De stroming is west tot noordwest en de regengebieden trekken over het hele stroomgebied van Rijn en Maas en brengen daar bijna dagelijks flinke sommen neerslag. Alle zijrivieren krijgen een flinke hoeveelheid water te verwerken en dat levert de komende dagen kleine hoogwatergolven op in de grote rivieren.

De depressie-trein, zoals het komen en gaan van lage drukgebieden met regen ook wel wordt genoemd, is voorlopig nog niet voorbij. Vandaag, op vrijdag, en op zaterdag passeren nog regengebieden en ook zondag blijft het niet droog. Maar daarna keert de rust gaandeweg terug en kunnen we ons opmaken voor een drogere periode. 

Maasafvoer vandaag ca 900 m3/s; op zaterdag en zondag naar circa 1250 m3/s.

Vanwege de regen die op donderdag in de Ardennen s gevallen is de Maas bij Maastricht in de loop van donderdag snel gaan stijgen. Sinds gisteravond is een deel van de beken in de Ardennen echter alweer wat gaan zakken, dus zal de afvoer vandaag niet veel verder stijgen, dan de ca 950 m3/s die nu is bereikt.

Vanmorgen vroeg heeft zich echter alweer een nieuwe regenzone aangediend die nu over Belgie en de Ardennen trekt. De zone is niet zo heel actief, maar blijft wel vrijwel de hele dag hangen en intensiveert vanavond en vannacht ook nog wat. Alles bij elkaar wordt er tot morgenvroeg zo’n 3 tot 4 cm regen in de Ardennen verwacht. De Maasafvoer bij Maastricht zal daarom vanavond opnieuw gaan stijgen. Ik verwacht dan een stijging tot circa 1250 m3/s. De piek in de afvoer zal bij Maastricht waarschijnlijk al op zaterdag in de loop van de dag worden bereikt. 

Als de regenzone is weggetrokken, wordt op zaterdag nauwelijks nog neerslag verwacht in de Ardennen.  Op zondag zal de Maasafvoer daarom alweer wat gaan dalen. Op zondag wordt nog wel nieuwe regen verwacht in de Ardennen, maar waarschijnlijk te weinig om de rivier opnieuw te laten stijgen. Op zondag verwacht ik daarom dat de afvoer bij Maastricht nog stabiel blijft, maar na het weekend weer zal gaan dalen. Omdat de hele volgende week niet veel neerslag wordt verwacht, zal deze daling doorzetten en tegen het einde van de week zal de afvoer weer bij ca 500 m3/s uitkomen.

Rijn stijgt eerst naar 11 m; medio volgende week naar ca 12,5 meter

In de Rijn is de waterstand al de hele week langzaam aan het stijgen en gisteren is de 10 m bij Lobith overschreden. Er bevindt zich nu al voldoende water in de Rijn om de waterstand nog zeker 1 meter te laten stijgen, maar vanwege de regen die vrijdag en zaterdag nog in het stroomgebied wordt verwacht kan daar nog ca 1 tot 1,5 meter bovenop komen. Ik verwacht daarom uiteindelijk een piek bij Lobith van ca 12 tot 12,5 meter; daar hoort dan een afvoer bij van ca 4.250  - 4.750 m3/s. 

De waterstand bedraagt bij Lobith nu ca 10,5 meter. Vandaag komt daar maar weinig bij en ook op zaterdag zal de stijging eerst nog beperkt zijn. In de loop van de zaterdag komt dan het extra water aan van de neerslag die donderdag in het stroomgebied van de Moezel en andere zijrivieren in Midden Duitsland is gevallen. Op zondagochtend zal de stand daardoor gestegen zijn tot ca 11 m +NAP.

Ook daarna gaat de stijging nog verder door, want het water van de regen die op vrijdag en zaterdag gaat vallen komt daar nog bovenop. Het eerste water daarvan komt pas in de loop van de maandag bij Lobith aan. Op zondag zal de stijging daarom niet zo snel gaan en op maandagochtyend verwacht ik een stand van ca 11,3 m. Op maandag zet dan de snellere stijging in en op woensdag verwacht ik bij Lobith de hoogste stand tussen de 12,25 en 12,5 m +NAP. 

12,5 meter is voor de Rijn zeker nog geen bijzondere stand; alleen de laagste delen van de uiterwaarden overstromen dan. We spreken pas van een echt hoogwater als de waterstand richting de 14 meter gaat. Zo’n hoge stand zit er nu niet in en omdat het in het stroomgebied van de Rijn na zondag langere tijd droog wordt, zal de waterstand vanaf volgende week donderdag ook weer flink gaan zakken; dus is de kans op een groot hoogwater voorlopig weer voorbij.

IJssel nu al wat hoger

Vooruitlopend op de piek die zich nu in de Rijn ontwikkelt is de IJssel al wat eerder gaan stijgen. Vanuit de zijbeken in gelderland en Overijssel is de afgelopen dagen vrij veel water aangevoerd en daarom is de IJssel al wat sneller gestegen dan alleen op grond van de Rijnafvoer. Deze trend zet zich morgen nog door, maar daarna neemt de afvoer van de zijbeken al weer wat af. Tegen de tijd dat de hoogwatergolf in de Rijn de IJssel dan heeft bereikt, volgende week donderdag of vrijdag, is de zijdelingse aanvoer al weer zo ver gezakt dat van deze extra verhoging niet veel meer te merken zal zijn.

Omdat een deel van de regen nog moet vallen zijn de verwachtingen nog onzeker. In een volgend bericht, aanstaande zondag, als de meeste regen gevallen is, kan ik meer duidelijkheid geven over de waterstanden van de hoogwatergolfjes die zich nu ontwikkelen.