U bent hier

vrijdag 21 december 2018

Een extra bericht omdat de waterstanden verder gaan stijgen dan eerder werd verwacht.

Kerstpiekje wordt toch kertstpiek

In mijn bericht van afgelopen zondag schreef ik al over de zogenaamde kerstpiek, een periode van hoogwater die zich opvallend vaak voordoet in de periode direct na de kerstdagen. Het leek er toen al op dat er zo'n piek zou komen, maar van beperkte omvang. De neerslagverwachting voor de komende dagen is echter flink opgeschroefd en daarom is de kans groot dat het toch een echte kerstpiek gaat worden. Geen groot hoogwater overigens, maar wel een flinke stijging in de dagen tussen kerst en nieuwjaar.

De Rijn, die nu bij Lobith nog rond de 8 m +NAP schommelt, zal de komende week gaan stijgen en een hoogste punt bereiken tussen 11,5 en 12 meter rond 30 december. De Maasafvoer bereikt al wat eerder haar hoogste punt, waarschijnlijk op 26 december, met een afvoer van 750 m3/s, mogelijk 1000 m3/s.

Vier natte dagen, maar daarna weer langdurig droog

Vandaag passeert een eerste stevige regenzone over de stroomgebieden en gaat de Rijn stroomopwaarts al wat stijgen; in Nederland merken we dat pas vanaf zondag. Bij de Maas in Limburg zal vanmiddag al een beperkte stijging inzetten. 

Zaterdag verloopt buiig maar nog geen heel grote hoeveelheden neerslag. Zondag arriveert dan een actief regengebied dat vooral ten zuiden van Nederland veel regen kan brengen. Deze regenzone schuift nog wel vrij snel over de Ardennen, maar blijft wat langer hangen boven Oost Frankrijk en Zuid Duitsland, waar de meeste regen wordt verwacht. De regen van zondag is vooral van belang voor de mate waarin de Rijn en de Maas gaan stijgen.

Vanaf maandagmiddag wordt het dan overal in de stroomgebieden droog en omdat zich een groot hoge drukgebied aandient, dat zich boven Midden Europa nestelt, blijft het ook droog tot in het begin van het nieuwe jaar. Er is daarom geen kans dat de komende stijging van de rivierafvoer uitgroeit tot een echte hoogwatergolf.

Waterstand bij Lobith kan stijgen tot ca 12 meter

De regen die vandaag in het stroomgebied valt, levert een eerste bijdrage aan de extra afvoer die de Rijn de komende dagen te verwerken krijgt. De Moezel en een aantal andere noordelijke zijrivieren stijgen flink en dat water komt vanaf zondag bij Lobith aan. Op maandag stijgt de waterstand dan tot ca 9 meter en op dinsdag naar ca 9,5 meter.

Zondag volgt dan de volgende intensieve regenzone. Die brengt vooral in Zuid Duitsland veel regen. Er ontstaat daardoor op maandag een forse hoogwatergolf in de Bovenrijn, die stroomafwaarts beweegt en het water van deze golf zal tegen het einde van de volgende week bij Lobith aankomen. Onderweg wordt deze golf nog extra gevoed vanuit de zijrivieren die in Midden Duitsland in de Rijn uitmonden. In Midden Duitsland wordt op zondag niet zoveel regen verwacht en de extra aanvoer is er dan ook niet zo heel groot. 

Al met al verwacht ik dat de waterstand bij Lobith vanaf woensdag 26 december weer verder gaat stijgen om dan in het weekend van 29/30 december tussen 11,5 en 12 m +NAP uit te komen bij Lobith. De afvoer die daar dan bij hoort bedraagt ca 4000 m3/s. Dat is nog geen echte hoogwatergolf; ter vergelijking tijdens het hoogwater van januari 2018 bedroeg de afvoer ruim 7500 m3/s en steeg het waterpeil tot meer dan 14,5 m +NAP. We overstromen bij deze waterstanden de laagste delen van de uiterwaarden, mits zij in contact stan met de rivier.

Maas kan stijgen tot 750 m3/s

De afvoer in de Maas is de afgelopen week terug gezakt tot tussen de 150 en 200 m3/s. Door de regen van afgelopen nacht en later vandaag zal de afvoer vandaag al gaan stijgen en morgen kan dan de 400 m3/s bereikt worden. misschien al 500 m3/s. 

Zaterdag vallen er wat buien in de Ardennen, maar niet voldoende voor een verdere stijging. Zondag wordt dan wel weer een natte dag en al gedurende die dag, maar vooral op maandag, zal de afvoer dan verder stijgen. Hoe hoog de afvoer wordt is nog niet precies te zeggen. De regenval lijkt toch vrij snel over te trekken en daarom hou ik het voorlopig op een maximale afvoer van ca 750 m3/s op dinsdag 26 december. Maar als het regengebied wat trager over trekt, dan is ook 1000 m3/s mogelijk.

Ook dit is geen zeer hoge afvoer. Veel Limburgers herinneren zich vast nog wel het hoogwater van 1993. Ook in de kerstweek steeg de afvoer toen tot iets boven de 3000 m3/s. De kans daarop is er dit jaar niet, want de weersverwachting is dat het na zondag een langere periode droog wordt en de Maasafvoer zal daarom na dinsdag ook weer snel gaan dalen.

NB. We moeten nog wel een slag om de arm houden bij bovenstaande verwachtingen. Deze zijn nu nog gebaseerd op de neerslagverwachtingen voor de komende dagen. De hoeveelheid regen die er echt gaat vallen zal daar van afwijken. Pas als het water is gevallen en zich in de (zij)rivieren bevindt, wordt het mogelijk om nauwkeurigere verwachtingen op te stellen. Een volgend bericht kunt u op zondag verwachten, dan is al wat meer duidelijk over hoe ver de waterstanden precies zullen stijgen.