Weersomslag als gevolg van ex orkaan Erin, stijgende waterstanden
Afgelopen week viel veel regen in de Alpen en het water daarvan bereikt vanaf morgen Lobith, waardoor de Rijn deze week even flink kan stijgen. De Maas moet nog een paar dagen wachten, maar als Erin vanaf 28/8 de Britse Eilanden bereikt, slaat het weer in West-Europa om en kan er ook in de Ardennen voldoende regen vallen voor een lichte stijging. De Rijn profiteert ook van deze neerslag zodat lage waterstanden even verleden tijd zijn. In het waterbericht leest u de details.
Water van de week
In de tweede helft van de week een paar natte dagen
Vorige week voorzagen de weermodellen al de orkaan Erin de Atlantische Oceaan over zou steken en ons weer zou gaan beïnvloeden. Toen lag Erin nog ten noorden van Puerto Rico, om de dagen daarna langs de oostkust van de Verenigde Staten naar het noorden te trekken. Vanaf daar ging de reis verder in oostelijke richting op Europa af, waar het weersysteem op woensdag ten westen van Schotland aankomt. Voordat Erin vorige week bij Puerto Rico aankwam was hij eerder de Atlantische ook al overgestoken, maar nu van oost naar west.
Erin is namelijk in het weekend van 9 en 10 augustus ontstaan vanuit een flinke tropische bui ter hoogte van de Kaapverdische eilanden, vlak bij de kust van Afrika. Tegen de tijd dat Erin bij Schotland aankomt is hij 18 dagen oud en heeft hij er al ca 12.000 km op zitten. Ook dan is de reis nog niet ten einde want de dagen daarna beweegt hij heel langzaam in zuidoostelijke richting om vrijdag of zaterdag vlak langs Nederland naar het oosten te trekken. De scherpe kantjes zijn er dan al lang vanaf, want vanaf het moment dat het weersysteem bij Schotland bijna tot stilstand komt, vult hij ook snel op en verdwijnen de grote verschillen in luchtdruk.
Vanaf woensdag kan de eerste regen behorend bij Erin de stroomgebieden bereiken en vooral donderdag lijkt een vrij natte dag te gaan worden. Ook de dagen daarna blijft de kans op neerslag groot. Tegen die tijd is Erin al van de weerkaarten verdwenen, maar zijn het nieuwe lagedrukgebieden, die bij de Britse Eilanden komen te liggen, die de regengebieden naar onze omgeving sturen. Tot en met dinsdag 2 september valt op veel plaatsen zo’n 20 tot 40 mm regen, lokaal nog meer, zoals in Zuid-Duitsland en Zwitserland waar 60 tot 80 mm kan vallen en lokaal zelfs nog meer.
Ook binnen Nederland zijn er vrij grote verschillen met veel neerslag langs de kust waar ook 40 tot 60 mm kan vallen, terwijl het in het binnenland bij 20 tot 30 mm blijft. Na de alweer droogte die op een enkel buitje na al weer bijna 3 weken duurt, zal die regen op veel plaatsen welkom zijn. Vanaf 3 september nemen de regenkansen af als een uitloper van het Azoren-hogedrukgebied zich naar onze omgeving uitbreidt. Het ziet er naar uit dat het dan weer voor wat langere tijd droog wordt; alleen in de Alpenregio zouden dan nog wat buien kunnen vallen, waar de Rijn van profiteert.
Rijn gaat stijgen, eerst naar 8,4 m NAP, later naar 8,75 m
De Rijn daalde de hele week, en zakte nogmaals ca 50 cm tot iets boven de 7,3 m NAP; de afvoer kelderde van 1250 naar 1030 m3/s. Ook nu kwam de 1.000 m3/s heel dichtbij, maar weer zal het de Rijn niet lukken om onder deze stand te zakken. Vanaf de komende nacht (van zondag op maandag) is namelijk het eerste water gearriveerd van de vele regen die een dag of 5 geleden in Zuid-Duitsland en Zwitserland is gevallen. Er viel daar in een paar dagen tijd lokaal 130 tot 150 mm en ook voor Zwitserse begrippen zijn dat grote hoeveelheden.
Veel regen viel ook in de regio rond de Bodensee en deze steeg weer een aantal decimeter, waar de Rijn ook de komende weken nog van zal profiteren. Bij Bazel leverde de vele regen in de Bovenrijn een piek op van ruim 1.800 m3/s. Zoals altijd bij dit soort korte steile pieken zakt de afvoer stroomafwaarts langzaam wat in en lijkt de rivier onderweg water te verliezen. Zo bedroeg de piekafvoer bij Mainz, 2 dagen verder stroomafwaarts nog maar 1.600 m3/s, terwijl er onderweg zelfs nog ca 150 m3/s bij was gekomen vanuit de zijrivieren.
Verder stroomafwaarts zakt de piek nog wat verder in, maar vanuit de zijrivieren stroomt daar voldoende water toe om de afvoer ongeveer op datzelfde niveau te houden. De piek verwacht ik op woensdag 27/8 bij Lobith met een stand van ca 8,4 m NAP en een afvoer rond 1.550 m3/s. Dit is ongeveer het langjarig gemiddelde voor deze tijd van het jaar, dus ondanks dat het een piekje is, stelt het niet zoveel voor.
Na de zware regenval in de Alpen regio is het een paar dagen droog geworden in het stroomgebied en het duurt tot in het volgend weekend voordat het eerste water van Erin ons land bereikt. In de tussentijd (van 28 tot 31/8) daalt de stand bij Lobith daarom weer wat naar ca 8 m en een afvoer van ca 1.350 m3/s. Erin en de nieuwe lagedrukgebieden die daarna volgen, gaan tussen 27/8 en 2/9 flink wat regen brengen en daardoor gaat de stand bij Lobith vanaf 30 of 31/8 weer stijgen.
Op grond van de huidige neerslagverwachting ga ik uit van een stijging tot rond 8,75 m NAP bij Lobith in de tweede helft van de week na het volgend weekend; dat is rond 3 en 4 september. De afvoer daarbij bedraagt ongeveer 1.750 m3/s. Zeer waarschijnlijk gaat de stand daarna weer dalen omdat er vanaf 3 september weer een wat langere droge periode aan lijkt te gaan breken. Maar dat is nog zo ver weg in de tijd dat het ook nog anders kan lopen. Volgende week is daar meer duidelijkheid over te geven.
Maas stijgt pas aan het eind van de week, maar veel stelt het niet voor
De Maas bij Maastricht is teruggezakt tot een afvoer van 25 tot 30 m3/s. Dat is erg laag voor de tijd van het jaar want het langjarig gemiddelde bedraagt ongeveer 80 m3/s. Heel uitzonderlijk is dit ook weer niet bij de Maas omdat deze rivier in de zomer na een paar weken droog weer al snel tot onder de 50 m3/s terug kan zakken. De laagste waarde die in een jaar optreedt laat dat ook zien, die bedraagt gemiddeld over de meetreeks maar 33 m3/s.
We moeten tot het eind van de week wachten voordat de Maas weer wat kan gaan stijgen. Aanstaande woensdag en donderdag trekken regengebieden al wel dicht langs het stroomgebied van de Maas, maar op grond van de huidige verwachtingen lijkt er niet heel veel regen te gaan vallen. Tot die tijd blijft de afvoer nog onder de 30 m3/s. Pas op vrijdag en zaterdag zou wat meer regen kunnen vallen en dan kan de afvoer gaan stijgen naar 50 tot misschien 75 m3/s. Zondag 31/8 lijkt nu de natste dag te gaan worden en misschien valt er dan wel 10 tot 20 mm neerslag In de Ardennen. Als dat uitkomt kan de afvoer op maandag 1/9 nog wat verder stijgen tot tussen de 100 en 150 m3/s.
Vanaf maandag 1/9 wordt het alweer minder nat en vanaf woensdag lijkt het helemaal droog te gaan worden. Vanaf het midden van de week na volgend weekend gaat de afvoer daardoor ook weer snel naar beneden. Het stroomgebied van de Maas lijkt dus vooral buiten de plaatsen met de meeste neerslag te vallen en een sterkere stijging van de afvoer zit er dan ook niet in. Dat kan in de loop van de week misschien nog wel veranderen want voormalige tropische orkanen hebben er een handje van dat moeilijk te voorspellen is hoeveel regen ze precies gaan brengen als ze eenmaal de Atlantische Oceaan zijn overgestoken. Dus wie weet wat Erin nog voor de Maas in petto heeft.