U bent hier

Wisselvallig weer houdt aan

Nadat de afgelopen maanden ons weer vooral werd bepaald door hoge drukgebieden en regengebieden schaars waren in Nederland en de stroomgebieden van Rijn en Maas, lijkt daar nu voor enige tijd verandering in te komen. Twee weken geleden leek het daar al op en er is op veel plaatsen in Nederland de afgelopen 10 dagen al aardigwat regen gevallen, maar er bleven gebieden met een schamele 1 cm of minder. Het moet gek lopen wil dat de komende periode niet bijgetrokken worden, want er staat voor de komende 2 weken ca 5 tot 7 cm regen in de verwachting. Als dat uitkomt zou augustus als te natte maand de boeken in gaan; de eerste sinds maart. Ook de Rijn en de Maas staat neerslag te wachten, waarbij de Rijn wederom de hoofdmoot ontvangt.

Rijn stijgt eerst naar 1550 later naar 1750 m3/s

Forse regenval medio deze week in Zuid Duitsland en Zwitserland leverde een kleine piek op in de Rijn, die morgenochtend bij Lobith arriveert. Voor deze piek uit daalde de Rijn de hele week langzaam tot een afvoer van 1275 m3/s op afgelopen vrijdag. Daarna volgde de stijging die morgen, maandag resulteert in een piekje van ca 1550 m3/s. De waterstand daarbij bedraagt 8,4 m.

Daarna volgt dan een langzame daling tot op donderdag, maar die is maar beperkt, want de afvoer komt waarschijnlijk niet onder de 1500 m3/s. Daarna volgt dan weer een nieuwe stijging. Dit water is afkomstig van neerslag die zondag en maandag in Zuid Duitsland en Zwitserland gaat vallen. De hoeveelheden wisselen nogal in de verwachtingen en de hoogte van de piek is daarom nog niet goed te bepalen. Eerst leek zelfs een afvoer van meer dan 2000 m3/s mogelijk, maar nu ziet het er toch naar uit dat het wat minder wordt. Ik ga daarom uit van een piek van ca 1750 m3/s. Deze zal dan volgende week zondag of maandag bij Lobith passeren. De waterstand daarbij bedraagt 8,7 m +NAP. 

Ook op langere termijn lijkt het weer voor de nattere varianten te gaan kiezen en de kans is daarom groot dat er later nog meer kleine afvoergolfjes zullen volgen. 

Maasafvoer blijft laag

De Maasafvoer is al wekenlang aan de lage kant. Bij Maastricht bedraagt de afvoer ca 30 tot 35 m3/s en dat is maar de helft van het langjarig gemiddelde. Er passeerden de afgelopen week wel regengebieden over het stroomgebied, maar die hadden nauwelijks effect. Ook de komende week kunnen de Ardennen, waar de Maas haar meeste water vandaan krijgt, enkele regengebieden verwachten. Maandag en donderdag staan die in de verwachting. Mogelijk dat de dag daarna de afvoer even stijgt tot tussen de 50 en 75 m3/s, maar de rest van de tijd blijft de afvoer schommelen rond de 30 m3/s.

Zeer hoge kleine piek in de Maas

Al eerder schreef ik over de kleine afvoergolven die in de Maas voorkomen. Ze worden veroorzaakt door het stuwbeheer in Wallonië, waarbij het water schoksgewijs wordt doorgegeven. In de afvoergrafiek van Maastricht hieronder is goed te zien hoe de piekjes er de hele dag zijn. Terwijl de gemiddelde afvoer ongeveer 35 m3/s bedraagt, zijn er ook vele pieken tot iets boven de 100. Dergelijke pieken worden doorgaans groter naarmate de Maasafvoer zelf ook groter wordt.

88C1E16A-3B36-41D9-B117-7CCB074AD47C.jpeg

Afvoergrafiek van Maastricht met de vele kleine piekjes die er altijd zijn.
Afvoergrafiek van Maastricht met de vele kleine piekjes die er altijd zijn.

Het was daarom bijzonder dat er gisteren ineens een zeer forse piek bij Eijsden de grens over kwam. Deze bedroeg bijna 500 m3/s en leek uit het niets te ontstaan, want er was geen regen gevallen in de periode ervoor. Dergelijke hoge pieken ontstaan ook door het stuwbeheer en zijn het gevolg van het feit dat de stuwen in het traject van de Waalse Maas pieken altijd hoger doorgeven dan dat ze bij de stuw aankomen. Het is een soort van overreactie op een kleine, maar snelle stijging van de waterstand bij de stuw. 

Als we stroomopwaarts de Maas volgen dan zien we dat de piek voor het eerst optrad bij Chooz, net na de Franse grens. Daar was ze nog maar  90 m3/s hoog.  Nabij Namen was ze al gestegen tot 120, bij Huy tot 280 en bij Lixhe voor de Nederlandse grens tot 400. In de grafieken hieronder is de beginpiek bij Chooz en het eindresultaat bij Eijsden te zien.

 

8F9A1599-AE30-42FF-B8DF-A29D7DF0BF10.jpeg

Eindresultaat bij Eijsden
Eindresultaat bij Eijsden
In de Bovenmaas in Nederland werd de piek enigszins opgevangen zodat er uiteindelijk nog een piek van 325 m3/s de Grensmaas in stroomde. Dit zorgde daar voor een peilstijging van 2 meter binnen een uur. Een dergelijke piek is daarom ook gevaarlijk voor kanovaarders die in de zomer veel op de Grensmaas te vinden zijn. De rivier gaat dan plotseling veel sneller stromen en de bedding wordt tientallen meters breder, om even later weer bijna droog te vallen. 

Vanwege de brede oevers vangt de Grensmaas zo’n piek ook weer makkelijk op en in het traject werd de piek  alsnellager om uiteindelijk bij Maaseik weer als 70 m3/s hoge piek te eindigen. Zo vangt de Grensmaas steeds weer de klappen op.