U bent hier

woensdag 22 mei 2019

Een kort tussenbericht vanwege een kleine watergolf die onderweg is via de Rijn

Extreme neerslag in Zuid Duitsland en Zwitserland levert veel water aan de Rijn

In mijn vorige bericht schreef ik over een lage drukgebied boven Midden Europa waar we de dagen erna afscheid van zouden gaan nemen. Dat lage drukgebied is nu inderdaad weggerokken, maar niet zonder slag of stoot. In het zuiden van Duitsland viel gisteren een extreme hoeveelheid neerslag en dat levert voor de Bovenrijn en de Neckar veel extra water op.

Lokaal viel meer dan 13 cm in 24 uur en met de regen van 2 eerdere dagen erbij opgeteld waren er meetstations in het Zwarte Woud met meer dan 20 cm. De zijbeken van de Rijn stegen naar afvoerwaarden die gemiddeld maar eens in de 2 tot 5 jaar voorkomen. Het kaartje hieronder toont de neerslaggegevens van de laatste 3 dagen. Om een idee te geven van de hoeveelheid, dit is ongeveer evenveel als er in Nederland in 3 maanden valt. 

IMG_3027.jpg

Neerslaggegevens Baden Wurtenberg van 19 t/m 21 mei
Neerslaggegevens Baden Wurtenberg van 19 t/m 21 mei

Inmiddels is het droog geworden en heeft zich in de Bovenriijn is een flinke hoogwatergolf ontwikkeld en die loopt de komende 4 tot 5 dagen door de rivier omlaag naar Nederland. Stroomafwaarts in Midden Duitsland viel veel minder regen en daar komt er weinig water meer bij. Eenmaal in Nederland aangekomen zal er daarom geen sprake meer zijn van een hoogwater, maar de waterstanden gaan bij Lobith wel ca 2,5 meter omhoog.

Lobith stijgt naar iets boven de 11 meter

Bij Lobith werd vanmorgen een laagste punt bereikt in de waterstand rond de 8,6 m +NAP. De bijbehorende afvoer bedraagt iets meer dan 1700 m3/s. Vandaag gaat de stand langzaam stijgen en morgen wordt dan de 9 m overschreden. Daarna gaat het 2 dagen snel omhoog en in de nacht van zaterdag op zondag zal de waterstand dan haar hoogste punt bereiken met een stand van waarschijnlijk iets boven de 11 meter. De afvoer zal dan ca 3500 m3/s bedragen.

Bij deze waterstand overstromen net de laagste delen van de uiterwaarden die via nevengeulen en strangen met de rivier zijn verbonden. Voordat uiterwaarden verder overstromen moet de waterstand stijgen naar 12,5 tot 1§3,5 meter en dat zit er nu zeker niet in.

Ook op wat langere termijn niet, want een tweede lage drukgebied, waar ik zondag over schreef, komt er wel maar volgt toch een heel andere koers en lijkt naar Noorwegen te gaan. Voor Midden Europa betekent dat dat het langere tijd vrijwel droog blijft. Na de hoogwatergolf zullen de waterstanden daarom weer snel gaan dalen. Hoe lang de droge periode aanhoudt is niet te zeggen, maar het lijkt zeker wel een week te duren.

Een interessante bijkomstigheid van de Rijn is dat er meteen nog een aardig appeltje voor de dorst is opgespaard. Ook Zwitserland lag namelijk in de zone met veel neerslag en een deel van het water in de Bovenrijn is ook daarvan afkomstig. De neerslag die in de Alpen viel zorgt er nu voor dat de meren in Zwitserland snel zijn gestegen. Bij de Bodenzee bedroeg de aanvoer vanuit Zwisterland, Oostenrijk en een deel van Zuid Duitsland circa 1300 m3/s. Vanuit het meer nam de afvoer echter slechts toe met ca 170 m3/s. Samen met de andere meren is daar nu heel veel water opgeslagen dat in de komende 2 maanden gestaag wordt afgevoerd. 

Opvallend was verder dat smeltende sneeuw vanuit de Alpen maar een beperkte bijdrage leverde. Anders dan eerder werd verwacht bleef het met een noordelijke wind in de Alpen toch koel en alleen de sneeuw rond de 1500 m leverde een bijdrage door deels weg te smelten. Boven de 2000 m was het echter zo koud dat het sneeuwdek met enkele deceimeters verse sneeuw nog verder werd aangevuld. Daar ligt nu een hoeveelheid die groter is dan ooit eerder waargenomen in deze tijd van het jaar. Voorlopig hoeven we ons geen zorgen te maken over de wateraanvoer vanuit Zwitserland. Met wat nu in de grote meren is opgeslagen en alle sneeuw die nog moet gaan smelten is er voldoende om de Rijn nog maadenlang van extra water te voorzien.