Nog een paar dagen met buien, daarna vrijwel droog, standen eerst stabiel, daarna dalend
Een noordwestelijke luchtstroming met buien bracht de afgelopen week wat extra water voor de rivieren, maar het was maar net voldoende om de waterstanden licht te laten stijgen. De komende dagen houdt dit weertype nog even aan, maar halverwege de week neemt de invloed van hogedrukgebieden toe en de neerslagkansen af. Dat leidt op termijn tot dalende afvoeren in Rijn en Maas. Positief voor de Rijn is dat er de afgelopen week veel sneeuw in de Alpen is gevallen, wat vanaf half april voor extra water kan zorgen als de sneeuw smelt. De kans op zeer lage standen is daardoor klein dit voorjaar. In het waterbericht leest u de details.
Water van de week
Eerst nog wat regen, op termijn droog als hogedrukgebiedenb dichterbij komen
Boven de Golf van Biskaje ligt een sterk hogedrukgebied dat boven Nederland en de stroomgebieden een westelijke tot noordwestelijke luchtstroming in stand houdt. Hiermee wordt vrij koele lucht aangevoerd met buien. In Nederland levert dat de komende 2 dagen nog aardig wat neerslag op, er wordt zo’n 5 tot 15 mm verwacht. Verderop in de stroomgebieden vangen de Ardennen, Eiffel en het Sauerland ook vrij veel regen, omdat de lucht daar zo’n 500 m moet stijgen en dat zorgt voor extra neerslag.
In de rest van Duitsland valt veel minder neerslag, tot de lucht het Zwarte Woud bereikt en daar naar ca 1000 tot 1500 m moet stijgen moet, waardoor ook daar zo’n 20 mm neerslag kan vallen. Dit patroon herhaalt zich daarna nog een keer: in het noordelijke, lage deel van Zwitserland blijft het vrijwel droog, maar aan de noordkant van de Alpen, waar de lucht naar 2000 tot 4000 m moet stijgen, wordt tenslotte het laatste vocht uit de lucht geperst, wat een laag verse sneeuw oplevert.
Deze neerslagverdeling is kenmerkend voor een noordwestelijke stroming en deze zien we daarom ook terug in de hoeveelheden die in de afgelopen week zijn gevallen, met 20 tot 30 mm in de Ardennen, 30 tot 50 mm in het Zwarte Woud en meer dan 1 meter in de Alpen. Omdat de lucht vrij koud was viel de neerslag hogerop in de heuvels en gebergten al snel als sneeuw en vanaf ongeveer 500 m hoogte bleef deze sneeuw ook liggen, wat daar een laag opleverde van enkele decimeters dik.
De komende dagen vormt zich vanuit het hogedrukgebied een uitloper in noordoostelijke richting, die zich tot over de stroomgebieden uitstrekt. De neerslagactiviteit neemt daardoor op dinsdag af vanaf woensdag wordt het een aantal dagen droog. Deze uitloper van hogedruk zakt later in de week wat in en daardoor kan een neerslagzone van een lagedrukgebied boven de Atlantische Oceaan ons passeren. Het lagedrukgebied trekt over het noorden van de Noordzee naar het oosten en daardoor kan er vanaf vrijdag tot en met zondag wat neerslag vallen in de stroomgebieden. Maar geen grote hoeveelheden en de rivieren zullen er waarschijnlijk weinig van merken.
Vanaf zondag vormt zich een nieuwe uitloper van het hogedrukgebied, die zich opnieuw tot over centraal Europa zal uitbreiden. Dit hogedrukgebied gaat in de dagen daarna het weer in onze omgeving bepalen, maar het is nog niet duidelijk waar de kern precies komt te liggen. Mocht dat boven centraal Europa zijn dan krijgen we te maken met een zuidelijke, vrij zachte stroming, maar mocht het boven de Britse eilanden zijn, dan gaat de wind opnieuw naar het noordwesten en volgt een herhaling van het koele weer met wat buien. Maar het zou ook nog kunnen dat het hogedrukgebied boven Scandinavië terecht komt, waardoor we met een vrij droge oostelijke wind te maken krijgen en gematigde temperaturen.
In alle gevallen zal er echter maar weinig regen vallen en de rivieren hoeven daardoor niet op veel neerslag te rekenen. Alles samengevat, de eerste dagen nog buien met aardig wat neerslag in de Middelgebergten en Alpen, daarna even droog en aan het eind van de week en in het weer wat regen, maar geen grote hoeveelheden en na het komend weekend zou het zomaar eens meer dan een week helemaal droog kunnen blijven.
Rijn komende week vrijwel stabiel rond 8,3 m NAP, op termijn wel dalend.
De buien die door de noordwestenwind werden meegevoerd brachten in het stroomgebied vooral hogerop In de heuvels nog aardig wat neerslag, Maar de hoeveelheden waren te klein voor een duidelijke stijging van de Rijn. Dit kwam ook omdat een deel van de neerslag als sneeuw viel die nog niet gesmolten is. De meeste sneeuw viel uiteraard in de Alpen en daar groeide het sneeuwdek aan tot rond de normale waarde voor deze tijd van het jaar of nog iets daarboven. Dat is dan vooral tegen de noordkant van de Alpen aan, want net ten zuiden daarvan, waar de Boven-Rijn ontspringt is het sneeuwdek wat minder dik.
De situatie is daarmee wel veel beter dan vorig jaar, toen het vanaf eind februari lang droog bleef en rond deze tijd van het jaar nog maar ca 50% van het normale sneeuwdek aanwezig was. De Rijn mag de komende 2 maanden, als de sneeuw gaat smelten dus op wat extra water rekenen. Dit kan oplopen tot zo’n 500, soms wel 1000 m3/s extra. Voor Lobith betekent dit een waterstand die zo’n 50 tot 100 cm hoger is dan zonder dat er smeltwater zou zijn.
Smeltwater vanuit de Alpen zorgt daarmee dus nooit voor en hoogwater, hoogstens draagt het er wat aan bij als er net op dat moment ook veel regen valt in Duitsland en het oosten van Frankrijk. Het smeltwater in de Rijn is dus vooral een constante bron omdat het maandenlang in voorjaar en zomer voor extra afvoer zorgt. Zolang de noordwestelijke luchtstroming aanhoudt, dat is t/m dinsdag, groeit het sneeuwdek in de Alpen nog wat verder aan, met zo’n 30 tot 60 cm. Al met al ligt er dan een mooie voorraad voor de komende maanden, die de kans op lage afvoeren dit jaar in mei en juni een stuk kleiner zal maken.
De komende dagen is het vooral de smeltende sneeuw vanuit de Middelgebergten en de nieuwe neerslag die er nog gaat vallen, die voor wat extra water voor de Rijn gaat zorgen. De waterstand was afgelopen zaterdag tot circa 8,3 m NAP gedaald en de afvoer tot net boven de 1.500 m3/s, en daar komt de komende dagen wat bij, maar ik verwacht niet meer dan een stand van 8,5 m NAP en een afvoer van ca 1.600 m3/s. Vanaf woensdag daalt de stand dan weer tot ongeveer 8,3 m om vanaf vrijdag weer licht te gaan stijgen tot circa 8,4 m net na het volgend weekend.
Tegen die tijd is het extra water op, dat de Rijn nog op voorraad heeft als smeltwater in de Middelgebergten en wat er de komende dagen valt als neerslag. En omdat de sneeuw in de Alpen voorlopig nog niet gaat smelten, zal de stand vanaf ca 6 april toch gaan dalen. Dagelijks verwacht ik dan een daling van zo'n 5 tot 10 cm en rond 10 april zou dan ook de 8 m NAP bij Lobith bereikt kunnen worden, bij een afvoer van ca 1.350 m3/s. Het is nu nog niet te zeggen wat er na die tijd gaat gebeuren, daarvoor moeten we afwachten hoe het weer zich na de Paasdagen gaat ontwikkelen.
Maas nog een paar dagen boven 300 m3/s, daarna dalend naar <225 m3/s.
De Maas ontving de afgelopen dagen ook wat neerslag vanuit de buien die met de noordwestenwind werd aangevoerd. Er viel wat minder neerslag dan waar ik vorige week van uitging en de afvoer steeg daarom maar weinig tot ca 300 m3/s op dit moment. Vandaag en vooral morgen kunnen er nog buien vallen in de Ardennen en dat levert dan nog een keer wat extra water op waardoor de afvoer nog wat kan stijgen; naar mogelijk 400 m3/s op dinsdag 31/3.
Vanaf dinsdag neemt de kans op neerslag af en gaat de afvoer weer voor langere tijd dalen. Aan het eind van de week en in het weekend kan er wel wat regen vallen maar geen grote hoeveelheden en die we zullen niet voor een stijging van de Maas zorgen. Ik verwacht daarom dat de afvoer vanaf dinsdag gaat dalen en dat op donderdag 2/4 de 300 m3/s weer wordt onderschreden. De dagen daarna zet de daling door met gemiddeld per dag zo'n 10 m3/s.
Op dinsdag op woensdag na Pasen wordt dan de 250 m3/s weer bereikt en omdat het waarschijnlijk die hele week droog blijft zet de daling ook daarna door tot ca 225 m3/s aan het eind van die week. Wat daarna gebeurt hangt af van of er weer regen gaat vallen in de dagen na Pasen; daarover volgende week meer.