Weersomslag naar koel en buiig weer; daling Rijn en Maas slaat weer om naar licht stijgend
Een voorjaar met langdurig droog weer lijkt het voorlopig niet te gaan worden. De Maartmaand als geheel verloopt tot nu toe wel droog in Nederland en de stroomgebieden, maar de droge en nattere perioden wisselen elkaar ook af, zodat de waterstand niet heel ver terugzakt. Na een droge week volgt komende week weer een overgang naar een nattere periode waarin voldoende neerslag valt voor een lichte stijging van Rijn en Maas. De wat langere termijn is echter nog onzeker. In het waterbericht leest u de details. De rubriek Water Inzicht slaat nog een weekje over.
water van de week
Koel en buiig, na volgend weekend nog onzeker of dit aanhoudt of het toch weer langer droog wordt
Het weer in de stroomgebieden werd de afgelopen week bepaald door een langgerekte rug van hoge druk die eerst ten zuiden en later ten noorden van ons lag. Het zorgde voor een oostelijke tot noordoostelijke stroming en het bleef zo goed als droog. Dit weertype houden we nog een paar dagen totdat in de nacht van dinsdag op woensdag een koufront passeert en de stroming voor langere tijd noordwestelijk tot noordelijk wordt.
Het koufront hoort bij een lagedrukgebied dat vanaf de noordelijke Atlantische Oceaan naar het midden van Scandinavië trekt. Tegelijkertijd breidt ten westen van ons het Azoren hogedrukgebied zich naar het noorden uit en vormt een aparte kern van hoge druk boven de Britse eilanden. Lage en hoge druk samen zorgen voor een glijbaan van koude lucht over onze omgeving en de stroomgebieden waarin veel buien meetrekken.
Tot en met zaterdag 28 maart kan er in Nederland zo’n 15 tot 20 mm neerslag vallen en omdat de lucht zo koud is kan zich in het oosten en zuidoosten soms tijdelijk ook een sneeuwdekje vormen. In de Ardennen en Duitse middelgebergten (Sauerland en Eiffel) kan zich zelfs een langduriger sneeuwdek vormen van zo'n 15 tot 20 cm, dat maar langzaam wegsmelt. Wat verder naar het zuiden in Duitsland is de stroming een deel van zijn vocht alweer kwijt en valt minder neerslag. In de Alpen echter moet de noordwestelijke stroming zover stijgen dat in de afkoelende lucht toch weer veel neerslag ontstaat. Daar vormt zich hogerop in de Alpen een verse sneeuwlaag van 50 tot 75 cm dik.
Vanaf zondag breidt het hogedrukgebied boven de Britse eilanden zich wat verder uit naar het oosten en de luchtstroming boven de stroomgebieden draait dan weer wat naar het oosten. Het wordt dan een paar dagen droog en de sneeuw in de middelgebergten kan weer gaan smelten. De sneeuw hogerop in de Alpen smelt voorlopig nog niet, dat gebeurt pas in mei of juni en vormt daarmee een mooi appeltje voor de dorst voor de Rijn later in het voorjaar.
Het is nog onduidelijk hoe lang het droge weer aanhoudt in het begin van de week na het volgend weekend. Gisteren verwachtte het Europese weermodel nog dat het hogedrukgebied sterk genoeg was om de stroomgebieden een droge week te bezorgen maar in de laatste verwachting blijft het hogedrukgebied op wat grotere afstand en herstelt de noordwestelijke stroming zich. We krijgen dan een herhaling van het weer van de komende week met opnieuw buien die hogerop in de middelgebergten opnieuw een vers sneeuwdek kunnen vormen. En ook in de Alpen groeit het verse sneeuwdek verder aan; tot lokaal, over de twee weken samen, 100 tot 150 cm verse sneeuw.
Het is uiteraard nog even afwachten of die noordwestelijke stroming wel aanhoudt want er is ook goede kans dat het hogedrukgebied wel sterk genoeg wordt om deze luchtstroming zover af te laten nemen dat er maar weinig neerslag valt in de stroomgebieden. We zullen nog een weekje moeten wachten om hier meer zekerheid over te krijgen.
Rijn daalt naar ca 8,25 m NAP, vanaf komend weekend weer wat stijgend.
De Rijn profiteerde in het begin van de afgelopen week nog van de neerslag in de week daarvoor en het extra water dat vanuit het stroomgebied onderweg was leverde een klein piekje op van circa 9,4 m NAP; de afvoer steeg tot 2.350 m3/s. Ondanks dat het om een piekje ging, is dit toch circa 200 m3/s onder het langjarig gemiddelde en de waterstand van 9,4 m was ca 30 cm lager dan gemiddeld. De winter verliep relatief droog in het stroomgebied en daarom zakt de Rijn steeds weer makkelijker terug naar eenn afvoer onder het langjarig gemiddelde.
De rest van de afgelopen week na het piekje, daalde de afvoer en inmiddels is deze gezakt tot circa 1.850 m3/s bij een stand van 8,9 m NAP. Deze daling zet nog de hele komende week door tot op vrijdag en zaterdag een stand van circa 8,25 meter NAP wordt bereikt en de afvoer is dan gedaald tot circa 1.500 m3/s. Vanaf zaterdag arriveert het eerste water van de regenbuien die vanaf woensdag in het stroomgebied gaan vallen. Een deel van die neerslag valt in de middelgebergten als sneeuw en zal wat trager tot de afstroom komen.
Heel veel neerslag wordt tot en met zaterdag ook niet verwacht en de stijging van de Rijn zal daarom beperkt blijven tot circa 50 cm. Rond de maandwissel van maart naar april verwacht ik een stand van circa 8,75 m NAP en een afvoer van ca 1.750 m3/s. Bij wat meer neerslag kan misschien nog net de 9 m bereikt worden op 1 april. Als ik uitga van een drogere week na het volgend weekend dan gaat de waterstand vanaf 1 april weer dalen en eindigen we die week met een stand van ergens tussen de 8,2 en 8,5 m NAP.
Mocht toch het wat nattere scenario uitkomen dan kan de waterstand wel weer stijgen in de eerste week van april. tot 9 m en misschien nog ietsje hoger. Maar ook in dit nattere scenario wordt er niet heel veel neerslag verwacht, dus is een grotere stijging onwaarschijnlijk.
Maas daalt eerst tot ca 225 m3/s, daarna een lichte stijging tot ca 400-500 m3/s
In de Maas was er in het vorige weekend een klein piekje van circa 650 m3/s, Maar omdat de hele week vervolgens vrijwel droog verliep, daalde de afvoer weer snel tot ongeveer 250 m3/s op dit moment. Het droge weer houdt nog een paar dagen aan en de afvoer daalt nog wat verder tot circa 225 m3/s op woensdag. Van woensdag tot en met zaterdag worden flink wat buien verwacht en met name tegen de noordflank van de Ardennen aan kan er in totaal zo'n 30 tot 40 mm neerslag vallen.
Boven de 300 m zal dit een sneeuwdek opleveren dat kan aangroeien tot circa 20 cm op de hogere toppen van de Ardennen. In de week daarna smelt dit sneeuwdek weer langzaam en het water van de neerslag die gaat vallen, stroomt daardoor wat verspreid over de tijd naar de Maas af. Ik verwacht dat de afvoer bij Maastricht vanaf woensdag langzaam gaat stijgen, na ca 300 m3/s op donderdag en daarna iedere dag een beetje meer tot tussen 400 en 500 m3/s op zaterdag.
Omdat er vanaf zondag een paar dagen met weinig neerslag worden verwacht, zal in dagen na het weekend de Maas weer langzaam dalen naar ca 300 tot 350 m3/s op dinsdag en als het droge weer aanhoudt tot circa 250 m3/s aan het eind van die week. Maar het weer voor de week na volgend weekend is nog onzeker en mogelijk houdt de noordwestelijke luchtstroming aan met opnieuw veel buien. In dat geval blijft de afvoer bij Maastricht licht verhoogd, maar veel meer dan 500 m3/s verwacht ik niet dat het gaat worden.