zaterdag 3 februari 2018
Weersomslag en dalende waterstanden
De afgelopen dagen was het al wat koeler geworden, met sneeuwbuien; een teken dat de aangevoerde lucht meer uit noordelijke streken komt. Die verandering zet zich nu door en de wind draait verder en gaat enkele dagen uit het oosten waaien. Daarmee wordt drogere lucht aangevoerd en dat zorgt er voor dat de waterstanden minimaal een dag of 7, maar waarschijnlijk nog langer zullen blijven dalen.
De oostelijke luchtstroming is er voor het eerst deze winter, want tot nu toe kwam de wind vooral het zuidwesten tot westen en werd van de Atlantische Oceaan het ene na het andere regengebied aan gevoerd. Dit westelijke weerpatroon duurt al vanaf november en heeft tot nu toe al 5 watergolven opgeleverd met bij Lobith standen van respectievelijk: 10,65 m (op 17 nov), 11,12 (op 1 dec), 12,75 (op 18 dec), 14,64 (op 10 jan) en 14,20 (op 28 jan). De Maas deed aan de eerste stijging nog niet mee, maar bij de andere vier wel. Wat opvalt is dat er steeds een periode van 2 tot 3 weken tussen de hoogwaters zit. Telkens was er na een hoogwatergolf eerst een periode waarin de westelijke luchtstroming even wat minder sterk was en er zich een hogedrukgebied installeerde boven Midden-Europa. Maar dit duurde nooit lang en al snel herstelde de westelijke circulatie zich en volgden er weer een aantal regenzones waaruit de volgende hoogwatergolf zich dan opbouwde.
Aan dit patroon komt nu een einde. De afgelopen dagen is de luchtdruk boven Noord Europa flink gestegen en een ander hoge drukgebied, dat al de hele winter boven de Azoren ligt, sluit nu een alliantie met het Scandinavische hoge drukgebied waardoor, zoals dat ook wel wordt genoemd, de Oceaan even op slot gaat. De hieronder afgebeelde weerkaart laat dat mooi zien, hoe de hoge druk (de rode zone) een brede rug vormt van zuidwest naar noordoost die lage druk (blauwe gebieden) op de Oceaan op afstand houdt.
Schermafbeelding 2018-02-03 om 17.45.03.png
Een heel lang leven is dit weerpatroon nu ook weer niet gegeven en daarom komt het in Nederland dan ook niet tot een strenge vorstperiode. De rug van hoge druk schuift vanaf woensdag wat naar het zuiden, zodat lucht van de Oceaan wel weer wat dichterbij kan komen. Maar dat levert dan niet opnieuw veel neerslag op. De hoge druk houdt namelijk nog wat langer stand boven Midden en Oost Europa en dat zorgt er voor dat er tot aan het volgend weekend weinig neerslag valt in de stroomgebieden.
Dit betekent dat de waterstanden voor een langere periode kunnen gaan dalen en dat aan de periode van hoge waterstanden een einde komt. Niet voorgoed, want later in de winter of ook nog wel in maart kunnen de waterstanden nog wel weer stijgen. Het hoogwatersizoen loopt namelijk ongeveer tot begin april.
Lobith schommelt eerst een paar dagen rond 12,5 m, daarna verder dalend
De waterstand bij Lobith is deze week bijna 2 meter gedaald en kwam gisteren op ca 12,4 m uit. Inmiddels is de stand weer iets gestegen. Deze stijging is afkomstig van water dat gevallen is in de regengebieden die woensdag en donderdag over het stroomgebied trokken. Zij brachten vooral in Midden Duitsland wat neerslag en dat zorgt er nu voor dat de waterstand vandaag en morgen bij Lobith wat stijgt naar ca 12,75 m op maandag; om dan vanaf maandag weer te gaan dalen.
Die daling zal dan aanvankelijk met ca 25 cm per dag verlopen, zodat in de tweede helft van de komende week de 12 m bij Lobith wordt bereikt. Vanwege het droge weer van deze week zal de daling daarna voortduren, in ieder geval tot na het volgend weekend, en dan komt ook de 11,5 m en waarschijnlijk ook de 11 m weer in zicht. Dit hangt dan onder andere af van hoe het weer zich vanaf volgend weekend gaat ontwikkelen; waarbij het de vraag is of het hoge drukgebied boven Midden Europa langer blijft liggen, of ook weer snel naar het oosten opschuift. De verwachtingen voor dat moment zijn nu, zo lang van tevoren, echter nog onzeker.
Maas dit weekend nog net onder de 1000 m3/s, daarna dalend
Het stroomgebied van de Maas kreeg de afgelopen week relatief wat meer water te verwerken dan de Rijn en bij Borgharen steeg de afvoer op vrijdag naar ca 1100 m3/s. Er was zelfs even een piekje van 1250 m3, maar dat werd veroorzaakt door het stuwbeheer in Wallonië. Twee uur na de piek daalde de afvoer namelijk weer snel naar 650 m3/s om daarna weer naar 1100 te stijgen. Grote schommelingen komen vaker voor als gevolg van het stuwbeheer, maar een daling en stijging van deze grootte heb ik nog niet eerder meegemaakt.
In de Ardennen valt vandaag en morgen nog wat (natte) sneeuw en dat zorgt ook nog voor enige extra aanvoer naar de Maas. Veel hoger dan nu worden de afvoeren echter niet en ik verwacht daarom dat de afvoer dit weekend net onder de 1000 m3/s zal blijven schommelen.
Omdat het vanaf maandag een langere periode droog wordt, zal de afvoer dan ook duidelijk gaan dalen. Er is uit Frankrijk nog steeds wel veel water onderweg, dus heel snel gaat het niet, maar aan het eind van de komende week zal bij Borgharen dan ook de 750 m3/s weer bereikt worden. Ik verwacht dat de daling daarna nog wel verder door zal zetten naar 500 m3/s in de week daarna. Maar dit is minder zeker, want het hangt ook af van de hoge druk die zich boven Europa gaat installeren en of die de regengebieden van de Atlantische Oceaan nog wat langer op afstand weet te houden.
Een volgend bericht kunt u over ca 1 week verwachten.