zondag 10 september 2017
Regenzones komen en gaan, waterstanden Rijn en Maas licht verhoogd
Een neerslagzone trok afgelopen vrijdag tergend langzaam over Nederland en België naar het zuiden. In het westen van Nederland viel in de kuststrook lokaal meer dan 10 cm regen. Dat is een zeer grote hoeveelheid voor Nederlandse begrippen. Omdat in Zuid Holland een groot gebied met veel neerslag te maken kreeg, was er lokaal wateroverlast. Het water kan vanuit een gebied onder de zeespiegel nu eenmaal niet makkelijk afgevoerd worden.
Pompen en gemalen draaiden dan ook overuren om al dat water van onder het zeeniveau omhoog te pompen en af te voeren naar de boezems en uiteindelijk naar de Noordzee. Omdat zaterdag en vooral zondag grotendeels droog verliepen, is het meeste water inmiddels weer afgevoerd. En dan te bedenken dat er in Texas bij het passeren van orkaan Harvey 10 tot 15 keer zoveel neerslag viel; ook in een laaggelegen gebied met weinig mogelijkheden voor een snelle afvoer van het water.
In de Rijn passeerde bij Lobith vrijdag een klein golfje, afkomstig van regen die ongeveer 1 week geleden rond de Bodensee en in Zwitserland viel. Inmiddels dalen de waterstanden weer langzaam en die trend zet de komende week door. Ook de Maas kreeg voor het eerst sinds erg lange tijd een klein piekje te verwerken; dit water was afkomstig uit dezelfde regenzone die in Nederland voor het waterballet gezorgd had.
De komende week blijven neerslagzones ons land opzoeken en er lijkt voorlopig geen een dag droog te verlopen. De hoeveelheden neerslag zijn echter veel kleiner (maximaal 1 cm) dan vrijdag, dus wateroverlast is niet meer te verwachten. In de stroomgebieden van Rijn en Maas worden de eerste dagen ook geen grote hoeveelheden neerslag verwacht, dus zullen de waterstanden de komende dagen weer wat dalen. In de tweede helft van de week is er kans op meer serieuze neerslag, wat mogelijk wel invloed heeft op de waterstanden in de rivieren.
Piekje Rijn bij Lobith op 8,9 m; nu weer dalend naar ca 8,3 m
Het piekje van afgelopen vrijdag was de derde kleine piek in een maand tijd en omdat er voorlopig geen langdurig droog weer in aankomst is, is de kans groot dat er de komende weken nog eens een piek(je) zal komen. Niet dat dat nu al in aantocht is, want de komende week worden slechts beperkte hoeveelheden neerslag verwacht. Pas aan het eind van de week wordt in delen van het stroomgebied weer meer regen verwacht.
De waterstand bij Lobith bedraagt nu ongeveer 8,8 m +NAP en de komende 5 dagen gaat daar dagelijks zo'n 5 - 10 cm vanaf. In het volgend weekend zal de stand dan weer rond de 8,3 m uitkomen. De afvoer bij Lobith steeg tijdens de piek tot 1870 m3/s. Dat is ruim 600 m3/s meer dan aan het begin van de piek. De regel dat van het water in een piek in Zuid Duitsland ca 65% overblijft, tegen de tijd dat de piek bij Lobith aankomt, kwam dus mooi uit. Bij Mannheim bedroeg de piek nog ca 950 m3/s. Deze regel gaat trouwens alleen op als de zijrivieren verder benedenstrooms niet verhoogd zijn.
Maas profiteert eindelijk van langdurige regenval
De regenzone die vrijdag over Nederland naar het zuiden trok, zorgde ook in het stroomgebied van de Maas voor veel neerslag. Eindelijk kon de Maas daarom weer eens gaan stijgen. Vandaag steeg bij Borgharen voor de eerste keer sinds 2 april de afvoer weer boven de 100 m3/s. Alleen in de zeer droge zomer van 1976 duurde deze periode langer. Toen begon ze op 1 april, maar duurde vooral veel langer, namelijk tot 1 december.
De hogere afvoer is niet van lange duur. De komende dagen valt er niet voldoende regen om de afvoer aan te vullen en dat betekent dat vanaf morgen de afvoer al weer onder de 100 m3/s zal zakken. Door het stuwbeheer in Wallonie was er trouwens niet echt sprake van een mooie afgetekend piek in de Maas. De afvoer jojode enkele malen extreem heen en weer tussen de 20 en bijna 300 m3/s; wat kleine vloedgolven in de Grensmaas veroorzaakte van 1 tot 1,5 m hoog.