zondag 11 september 2016
Droog weer houdt deze week nog aan
De nazomer verloopt heel anders dan het begin van de zomer. Het is nu al meer dan aan maand aan de droge kant in de stroomgebieden van Rijn en Maas en deze droogte houdt in ieder geval deze week nog aan. Deze week daarom nog dalende waterstanden.
Rijn daalt deze week na korte stijging in de afgelopen dagen
De 1100 m3/s Rijnafvoer die ik mijn vorige bericht aankondigde, is deze week toch niet bereikt. Ik ging er vanuit dat de Rijn de afgelopen week langzaam zou dalen, maar halverwege de week volgde juist een kleine stijging. In Zuid Duitsland en Zwitserland was in het begin van de week wat meer regen gevallen dan eerder voorzien en dat leverde een kleine stijging op. Dat golfje is nu bij Lobith aangekomen, waardoor de waterstand er van 7,9 m steeg naar 8,2 m. Het lijkt niet zoveel, maar het betekent toch dat de afvoer aan het eind van de week niet daalde naar 1100, maar juist wat steeg, naar ca 1400 m3/s. Voor de gebruikers van het water is dat een groot verschil, want 1000 m3/s geldt daar als de grens waaronder het echt krap wordt en nu zitten we daar nog ruim boven.
De waterstand is in Duitsland na de korte stijging inmiddels weer overal aan het dalen en die daling zal het grootste deel van de week voortduren. Bij Lobith zal de waterstand vanaf maandag daarom ook de hele week langzaam dalen, tot ca 7,8 m +NAP aan het einde van de komende week. De afvoer bedraagt dan ongeveer 1200 m3/s.
In hoeverre de daling daarna doorzet is afhankelijk van het weer in de tweede helft van de komende week. Tot donderdag blijft het overal in het stroomgebied droog en wordt het erg warm. Daarna wordt het onzeker: er is een grote kans dat de droogte nog wel even aanhoudt, maar er zijn ook weermodellen die neerslaggebieden vanaf de Oceaan Frankrijk in laten trekken en later ook het zuiden van Duitsland. Als de droogte aanhoudt, zal de Rijn ook na volgend weekend nog verder dalen, maar als de regen tot het stroomgebied weet door te dringen, dan zal de stand weer gaan stijgen. Later deze week is daar meer over te zeggen.
Maas daalt heel langzaam nog wat verder
De Maasafvoer bij Borgharen schommelt al een week of 2 tussen der 10 en 50 m3/s. Gemiddeld over de dag bedraagt de afvoer ca 30 m3/s. Rond 10 september bereikt de Maas gemiddeld genomen haar laagste afvoer. Over de afgelopen 10 jaar bedroeg de gemiddelde afvoer in deze tijd van het jaar ca 35 m3/s. De huidige afvoer past dus goed in dat beeld. Wanneer we de periode waarover we kijken verlengen tot de laatste 30 jaar dan bedraagt de gemiddelde afvoer rond medio september ca 45 m3/s. De afgelopen 10 jaar waren dus relatief droog. Of hier sprake is van een trend is echter over dergelijke korte periodes niet te zeggen.
De 30 m3/s die nu gemiddeld langs Borgharen stroomt is niet de werkelijke Maasafvoer. De afvoer die vanuit Wallonië door de Maas aangevoerd wordt, is namelijk enkele tientallen m3/s hoger. Tussen Luik en Maastricht wordt een deel van het Maaswater afgetapt om enkele kanalen (Albertkanaal, Zuid-Willemsvaart en Julianakanaal) te voeden. Tussen Nederland en België zijn afspraken gemaakt over de waterverdeling bij lagere afvoeren en een van de afspraken is dat er minimaal 10 m3/s via de Grensmaas moet stromen. De afgelopen week bereikte de afvoer in de Grensmaas bij Borgharen al regelmatig enkele uren de 10 m3/s (zie grafiek hiernaast). Door de sterke schommelingen agv het stuwbeheer kan het dan een paar uur later weer 50 of 60 m3/s zijn; zo komt het gemiddelde nu op ca 30 uit.
Omdat de droogte deze week aanhoudt, zal de gemiddelde Maasafvoer bij Borgharen nog wat verder dalen en zal hij vaker en langer op 10 m3/s blijven staan. Afhankelijk van de neerslag die aan het eind van de week Frankrijk in trekt, komt er na deze week al dan niet verandering in.