zondag 28 mei 2017
Komende dagen enkele buien; rest van de week droog
Vorig jaar sloeg in de laatste week van mei het weer om en volgde een periode met veel zeer zware buien. Het kwam niet tot een echte hoogwatergolf, maar de hele maand juni voerden de Rijn en de Maas wel heel veel water af en de laagste delen van de uiterwaarden stonden wekenlang onder water. Begin juli keerde het drogere weer terug en daalden de waterstanden eindelijk naar normale standen en later in het najaar naar lage standen.
Dit jaar ziet het er (nog) niet naar uit dat er een zomerhoogwater op de agenda staat. Het voorjaar verliep in de stroomgebieden tot nu toe vrij droog en voor zover als we vooruit kunnen kijken blijft het de komende 2 weken ook aan de droge kant. Vandaag en morgen ligt er een zone met buien over Zuid Nederland, België en een deel van Duitsland en er kan lokaal ook flink wat regen vallen, maar alles bij elkaar zal dat onvoldoende zijn om de rivieren te laten stijgen. Hoogstens een korte onderbreking van de dalende trend van de afgelopen week.
Rijn bij Lobith weer onder 8,5 m +NAP
Na een drooge aprilmaand met lage afvoeren waren er in de maand mei een paar kleine watergolfjes, zodat het gemiddelde voor mei net onder het langjarige gemiddelde is uitgekomen. Het is opvallend dat dit sinds 2010 vaker is gebeurd; maart en april waren vaker duidelijk te droog in het stroomgebied met gemiddeld te lage afvoeren, maar in mei krabbelde de afvoer dan toch weer op. Normaal voert de Rijn in mei 10% minder water af dan in april, maar sinds 2010 is dat vaak andersom en gemiddeld over deze periode voerde de rivier in mei zelfs 15% meer af dan in april. In waterstanden uitgedrukt lag de stand in april gemiddeld 2 m te laag en in mei ca 80 cm. Vorige week beschreef ik al dat dit niet meteen met klimaatverandering samen hoeft te hangen; het kan een ontwikkeling zijn van een aantal jaren, die ineens weer ophoudt.
Maar nu mei overgaat in juni zijn de lage waterstanden weer terug. De waterstand bij Lobith staat nu op 8,5 m +NAP, wat overeenkomt met een afvoer van ca 1600 m3/s. De buien die vandaag en morgen over het stroomgebied van de Rijn trekken zorgen maar voor een klein beetje extra water. De stand en afvoer blijven daarom de komende 3 tot 4 dagen even op hetzelfde niveau, maar zullen later in de week weer verder gaan dalen. Volgend weekend verwacht ik dan een stand van ca 8,3 m en waarschijnlijk zal de stand ook in het begin van de week daarna verder blijven dalen.
Maasafvoer blijvend laag
De Maas liet in mei geen opleving van de afvoeren zien. De regengebieden gingen grotendeels aan het stroomgebied van de Maas voorbij en daarom bedroeg de gemiddelde afvoer over de maand mei slechts 38 m3/s. Dat is slechts 20% van de normale hoeveelheid in mei. Alleen in 2011 en 1976 was de afvoer in mei nog wat lager. Opvallend ook hoe anders de Maas zich gedraagt dan de Rijn. Terwijl de Maasafvoer in mei op de 3e plaats eindigde van droge jaren (sinds 1911), staat mei 2017 bij de Rijn op de 34e plaats.
De komende week verandert er niet veel in de Maasafvoer. Misschien dat een flinke bui boven de Ardennen vanmiddag voor een korte opleving kan zorgen morgen, maar lang zal dat niet duren. De komende week verloopt grotendeels droog en de gemiddelde dagafvoeren zullen rond de 25 m3/s blijven schommelen.
Dagelijks zullen er vanwege het stuwbeheer altijd grote afvoerschommelingen blijven tussen de 10 en ca 100 m3/s. Als het goed is komt de afvoer bij Borgharen niet onder de 10 m3/s, daar wordt met het beheer van de stuw van Borgharen voor gezorgd. Toch gebeurde het afgelopen week dat de afvoer op meerdere dagen enkele uren tot onder de 10 m3/s terugviel. Er is dan zo weinig afvoer in de Grensmaas dat de stroming helemaal wegvalt en de ondiepe delen droog vallen. Voor vis en andere waterorganismen kan dat dan slecht aflopen