dinsdag 30 mei 2017
Bijzondere vloedgolf langs Zeeuwse en Hollandse kust
Het NOS journaal maakte er gisteren al melding van dat er een hoge vloedgolf langs de kust was opgetreden. De golf was ontstaan onder een groot buiencomplex dat maandagochtend vroeg langs de kust naar het noorden trok. Dit soort golven worden seiches genoemd en komen soms voor langs de kust en op het IJsselmeer.
Op internet verschenen al snel een aantal prachtige beelden van de golf. De meest opvallende waarnemingen zijn van uit Rockanje waar de golf om ca 5.30 langs trok; het was toen nog vrijwel donker, maar deze nachtcamera van een strandtent in Rockanje heeft het fenomeen goed vastgelegd. Er drijft zelfs een soort van container weg agv de golven die tot ver het strand op spoelen. Van later die ochtend zijn er beelden uit Zandvoort, IJmuiden en Katwijk aan Zee. Er spoelde hier en daar heel wat strandmeubilair van het strand af.
Als we de metingen van de RWS-meetstations langs de kust bekijken dan is de plotselinge piek in de waterstanden 's ochtends vroeg goed te zien. De eerste waarneming is van rond 4.50 uit Cadzand en Westkappele bij de monding van de Westerschelde. In Vlaanderen was de golf trouwens ook al wat eerder waargenomen bij Oostende. Om ca 6 uur is de piek dan duidelijk zichtbaar bij Stellendam in de Haringvlietmond (zie grafiek hiernaast). Bij Scheveningen is de piek, ook om 6 uur, nog duidelijker zichtbaar (zie onderste grafiek). De waterstand is hier nog meer gepiekt en plotseling ca 50 cm hoger.
Vervolgens passeert de seiche IJmuiden om 6.40 en Petten om 7.10. De golf valt hier ook vrijwel precies samen met de hoogste waterstand van die ochtend. Bij Den Helder komt de vloedgolf ongeveer 7.30 aan, maar daar valt hij minder op omdat hij voor het moment van de hoogstewaterstand valt. Op Texel zijn nog een paar kleine schommelingen zichtbaar in de waterstanden en bij Vlieland is de golf uitgedoofd. Zo is de vloedgolf in ca 3 uur de hele Nederlandse kust langs getrokken.
De RWS-metingen betreffen 10 minuten-waarden en nemen niet de stand van een hoge golf waar. In werkelijkheid was de golf namelijk nog veel hoger dan de waarnemingen in de grafieken laten zien. Ik heb de hoogte van het tarras in Rockanje er op nagezocht en dat ligt op 5,25 m boven de zeespiegel. Op de beelden vanuit Rockanje is te zien dat het water tot op het terras komt. De vloedhoogte van die ochtend was 1,70 m, dus dat betekent dat het water 3,5 m hoger is gekomen. De mensen die het hadden gezien hadden het over een mini-tsunami, dus die hadden niet helemaal ongelijk.
Officieel wordt een seiche ook wel een meteotsunami genoemd. De golf ontstaat doordat onder een grote onweercel de luchtdruk plotseling flink op kan lopen. Het zeewater wordt dan door die hogere luchtdruk een paar centimeter naar beneden geduwd en daarbij van onder de bui vandaan wegegduwd. Dit veroorzaakt dan naast de bui op open zee een golf van maximaal enkele decimeters hoog. De golf beweegt langzaam van de bui weg en wordt bij de kust aangekomen langzaam hoger en kan dan net als een gewone tsunami) uitgroeien tot een hoogte van enkele meters.