woensdag 10 februari 2016
Maas gestegen naar 1200 m3/s
De Maas is door de regenval van gisteren voor het eerst deze winter gestegen tot boven de 1000 m3/s. Er viel zo'n 2 tot 2,5 cm regen, in de zuidelijke Ardennen lokaal tot 3 cm. De Maas reageert altijd zeer snel op regenval. Ongeveer 6 - 8 uur nadat het begon te regenen in de Ardennen, begon de Maas in Borgharen al te stijgen en toen het stopte met regenen werd de piek bij Borgharen al na een uur of 5 bereikt. De snelle afvoer komt enerzijds doordat de beken in de Ardennen (zoals bv de Ourthe en de Lesse) een groot verval overbruggen en het water er snel naar bedenden stroomt.
Maar een andere oorzaak ligt in de Maas zelf, die heeft geen groot verhang, dus je zou verwachten dat het water veel langzamer stroomt, maar toch wordt de hoogwatergolf hier zeer snel doorgevoerd. De Maas in België is gestuwd en lijkt daardoor op een serie diepe en tot de rand toe gevulde badkuipen. Als een zekere hoeveelheid water vanuit een zijbeek ergens in een van deze kuipen stroomt, stroomt er vrijwel meteen ook een zelfde hoeveelheid water over de stuw (de rand van de badkuip) naar de stroomafwaarts gelegen kuip. En dat water levert kort daarna dan weer een reactie op bij de volgende stuw. De looptijd van de hoogwatergolf wordt in de gestuwde Maas daardoor sterk gereduceerd en er is ook bijna geen verschil meer in looptijd tussen water dat vanuit stroomopwaarts gelegen beken afkomstig is, of water vanuit stroomafwaarts gelegen zijbeken. Zo levert bijna al het vanuit de zijbeken extra toegevoerde water vrijwel tegelijkertijd een piek op benedenstrooms en zo kon het gebeuren dat de Maas gisteren in enkele uren tijd van 800 naar 1200 m3/s steeg.
De afvoer zal vandaag bij Borgharen nog rond de 1200 m3/s schommelen, maar een verdere stijging van de Maas is voorlopig niet te verwachten. Na de regenval van gistermiddag is het vrijwel droog gebleven en vandaag blijft de neerslag beperkt tot ca 1 cm in de zuidelijke Ardennen. Morgen en overmorgen wordt ook niet veel neerslag verwacht en wat er valt zal boven de 300 m als sneeuw zijn. De toevoer naar de Maas zal dan weer afnemen en vanaf morgen verwacht ik weer een dalende afvoer, eerst naar 1000 m3/s en later naar 750 m3/s.
Zaterdag wordt voor het eerst weer wat meer regen verwacht langs de Maas. Zoals het er nu naar uitziet valt de meeste neerslag echter ten zuiden van de Ardennen en zal de Maas niet opnieuw sterk stijgen.
Rijn stijgt vooral agv hoogwater in de Moezel
Na de Ardennen bracht het regengebied gistermiddag en avond nog zo'n 2,5 tot 3,5 cm regen in de Vogezen en de Eifel. De stijging van de Moezel die al eerder was ingezet door regenval op maandag werd hierdoor nog versterkt en heeft geleid tot een flinke hoogwatergolf. Morgenvroeg komt de piek hiervan in de Rijn aan bij Koblenz. Vandaar is deze piek dan nog iets meer dan 2 dagen onderweg tot Lobith.
Vanuit de Bovenrijn is echter ook nog extra water onderweg; de piek hiervan komt pas anderhalve dag later bij Koblenz aan. Het is de vraag of de aanvoer vanuit de Moezel dan al weer zover terugloopt, dat dit de extra aanvoer uit de Bovenrijn op zal heffen. Als dat het geval is, dan zal de piek zaterdag al bij Lobith aankomen en zal hij ongeveer 12,6 m hoog zijn. Als de Moezel minder snel daalt, dan kan de aanvoer uit de Bovenrijn voor nog een kleine extra stijging zorgen en dan zal de piek pas op zondag of maandag aankomen en zal hij nog enkele decimeters hoger zijn. Het blijft nog even afwachten wat het wordt.
Vandaag valt er in de Duitse Middengebergten nog wat neerslag, maar boven de 300 m is dat sneeuw en daarom is de invloed op de afvoer in de Rijn niet groot. Morgen en overmorgen blijft het grotendeels droog, op enkele cm's sneeuw na in de heuvels. De Rijn zal na de piek die nu onderweg is, daarom weer een aantal dagen kunnen dalen.
Pas zaterdag wordt weer meer regen verwacht, nu vooral in Zuid Duitsland en de Alpen. Wat de effecten daarvan zijn op de situatie in de Rijn is nu nog niet te zeggen. Wel is duidelijk dat het voorlopig wisselvallig weer blijft en dat er steeds weer nieuwe neerslaggebieden vanaf de Atlantische Oceaan het vasteland op schuiven. De kans op hoogwater, ook boven de 13 m bij de Rijn, blijft daarom bestaan.