zondag 26 juni 2016
Nattigheid in Zuidoost Nederland houdt nog aan
Voor de meeste mensen zal het niet zoveel uitmaken, maar de regen die de afgelopen dagen uit de buien viel, heeft een andere oorsprong dan de buien van enkele weken terug. Het weer staat sinds vorige week donderdag namelijk onder invloed van de Atlantische Oceaan en met een koele luchtstroming worden de buien nu aangevoerd vanuit het zuidwesten, ipv dat ze boven Midden Europa ontstaan. Ook nu zijn het opvallend felle buien, maar ze trekken sneller door en de hoeveelheid neerslag die uit een bui valt is daarom niet zo groot als de buien waar we tussen eind mei en ca 20 juni op getrakteerd werden.
De overgang van het ene weertype naar het nadere ging vorige week donderdag gepaard met wel zeer uitzonderlijke buien, waar behalve veel neerslag ook extreme hagel bij optrad. De meeste neerslag viel in de inmiddels bekende zone over Oost Brabant en Noord en Midden Limburg. Terwijl dit normaal een van de droogste delen van het land is, lopen de regenmeters daar nu keer op keer over. Net zoals er in de VS een tornado-alley is bevindt zich hier, althans dit jaar, een heuse buien-allee.
Sinds de eerste buien zich aandienden op 30 mei is in deze regio al 30 cm regen gevallen. Dat is 40% van wat daar in een heel jaar valt. De beken die in deze gebieden stromen, voeren steeds maar een deel van het neerslagwater af, veel wordt gewoonlijk in de bodem opgeslagen en vult dan het grondwater aan. Na al de buien is bodem nu echter zover gevuld, dat het grondwaterniveau er op veel plaatsen aan het oppervlak staat. De overlast voor de landbouw ontstaat dan ook niet door beken die buiten hun oevers treden, de meeste beken zijn zelfs al weer terug naar een vrij normaal niveau, maar doordat het grondwater tot aan het maaiveld reikt. De komende dagen blijft de situatie hier nog kritisch, omdat er t/m woensdag nog buien worden verwacht. Er worden geen grote hoeveelheden neerslag verwacht, maar bij gebrek aan bergingsruimte in de bodem, is het al snel teveel.
In de tweede helft van de week lijkt het toch wel droger te gaan worden en ook op wat langere termijn wordt niet opnieuw veel neerslag verwacht.
Ook hoogwater in Gelderse en Overijsselse beken
De zone met extreme buien die donderdag over Nederland trok, bleef op vrijdag en zaterdag vrij dicht over de oostgrens hangen. Er viel hier zoveel regen dat een aantal beken dat in Duitsland ontspringt - de Geldersche IJssel, de Berkel, Schipbeek en Overijsselsche Vecht - er sterk door stegen en lokaal buiten hun oevers traden. Deze beken stromen door Gelderland en Overijssel en monden dan in de Nederlandse IJssel uit. Vanwege de extra aanvoer is de IJssel sinds gisteren weer gaan stijgen.
De hoogwatergolf vanuit de Rijn was in de IJssel net op zijn retour, toen de peilen weer omhoog gingen. Deze bijzondere piek is nu net Zutphen gepasseerd en zal de komende 2 dagen naar het IJsselmeer bewegen. Vooral benedenstrooms langs de IJssel zorgt dit voor extra overstromingen in de uiterwaarden.
Ook de Rijn gaat weer wat stijgen, maar de Maas houdt zich nu rustig
Niet alleen net over de grens bij Oost Nederland viel veel regen, ook in Zuid en Midden Duitsland viel zoveel regen dat de Rijn er weer door is gaan stijgen. Sinds de piek van vorige week was de stand bij Lobith nog maar 60 cm gedaald, of er komt al weer een nieuwe stijging.
Het peil zal naar mijn verwachting stijgen tot ongeveer 12,25 m op dinsdag. Dat is ca 25 cm onder de piek van vorige week. Vanmiddag is de stand bij Lobith al langzaam gaan stijgen. Eerst gaat het om extra water dat vanuit enkele beken tussen Keulen en Lobith in de Rijn uitstroomt, maar later komt er ook weer extra water vanuit Zuid Duitsland. Zo houdt dit bijzondere zomerhoogwater toch nog weer een paar dagen langer aan.
Vanaf woensdag gaat de stand dan weer schoorvoetend omlaag. Omdat er nog veel water onderweg is, zal dat de eerste dag niet snel gaan. Pas vrijdag verwacht ik bij Lobith weer een stand onder de 12 meter. Het drogere weer lijkt zich vanaf woensdag in heel het stroomgebied van de Rijn door te zetten. Vanaf volgend weekend zou de stand dan ook verder moeten dalen. Ik zeg zou, want er is nog een addertje onder het gras. Voor donderdag wordt flink veel regen verwacht net ten oosten van het stroomgebied van de RIjn. Als dat toch iets westelijker valt, zou er vanuit Zuid Duitsland nog weer een watergolf kunnen ontstaan. Nog even afwachten wat het wordt.
De Maas is nu wel echt gaan dalen. De afvoer bevindt zich nu onder de 400 m3/s en die daling zet zich de komende dagen wel langzaam door. De buien die er vallen zijn niet meer zo hevig dat de Maas er door zal stijgen. Vanaf midden deze week verwacht ik dat de afvoer ook weer onder de 300 m3/s zakt.