maandag 17 april 2017
Daling waterstanden voorlopig even gestopt
De hele vorige week bepaalde een hoge drukgebied op de Atlantische Oceaan ons weer en bleven regengebieden op afstand. Het afgelopen weekend wisten een paar neerslaggebieden wel door te dringen tot de stroomgebieden van Rijn en Maas. Er viel voldoende neerslag om de waterstanden de komende week te stabiliseren en later iets te laten stijgen.
De rest van de week herstelt het hoge drukgebied zich weer en gaat de Atlantische Oceaan weer op slot. Wel valt er in de Alpen nog een flink pak sneeuw, zodat de sneeuwvoorraad daar een beetje wordt bijgespijkerd.
Rijn Lobith op laagste stand ooit voor midden april
Bij Lobith bereikte de Rijn vanmorgen een stand van 7,75 m +NAP. Dat is de laagste stand ooit op deze dag, 15 cm lager dan in 2014 en 20 cm lager dan 2011. Als we naar de hoeveelheid water kijken (de afvoer) die bij Lobith passeerde, dan was deze met 1210 m3/s echter zeker niet de laagste; dat was 1921 met ca 850 m3/s. De waterstand tov NAP was in 1921 met 8,6 m +NAP echter bijna 1 meter hoger dan nu.
Dit op het eerste gezicht vreemde verschijnsel (een hogere stand, maar een lagere afvoer) wordt veroorzaakt doordat de bodem van de Nederlandse rivieren steeds verder wegzakt; er past bi jeen lagere waterstand dus steeds meer water in de bedding. Bij Lobith slijt er ieder jaar ca 2 cm van de bodem af; de stand van 8,6 m van 1921 zou nu dus overeen komen met een waterstand van ca 6,7 m +NAP (95 jaar x 2 cm). Wat dat betreft valt de 7,75 toch nog mee. Naast 1921 was ook in 1933 en 1976 de afvoer bij Lobith in deze tijd van het jaar lager dan nu.
De komende week daalt de waterstand en de afvoer in de Rijn niet verder. Er is voldoende regen in het stroomgebied gevallen om de waterstand weer iets te laten stijgen en aan het eind van de week zal de stand bij Lobith dan op ca 8 m uitkomen. Dat is nog altijd ruim 2 m onder de stand die gewoon is voor deze tijd van het jaar.
Omdat er deze week verder vrijwel geen neerslag meer wordt verwacht, zal de waterstand bij lobith niet verder stijgen dan 8 m en aan het eind van de week zelfs weer gaan dalen. Pas in het komende weekend wordt weer neerslag verwacht, ook dan geen grote hoeveelheden. De lage standen houden voorlopig dus nog wel even aan en zeer waarschijnlijk worden ze na het volgende weekend nog weer lager
Sneeuw Alpen wordt flink aangevuld
De noordwestelijke stroming zorgt aan de noordkant van de Alpen, waar de vochtige Noordzeelucht flink omhoog moet stromen, voor een heuse sneeuwdump. Door het droge en relatief warme weer in maart was de sneeuwvoorraad sterk geslonken en op de meetstations boven de 2000 m lag nog maar zo'n 40 - 60% van de normale hoeveelheid. In het weekend is op veel plaatsen al enkele decimeters nieuwe sneeuw gevallen, maar de komende dagen komt daar tot meer dan 1 meter bij.
De meeste sneeuw wordt verwacht in het oosten van Zwitserland en Oostenrijk. Voor de afvoer van de Rijn is dat gunstig, want de sneeuwvoorraad wordt daar dan weer flink aangevuld. Ondanks de verder droge winter komt het sneeuwdek nu dan waarschijnlijk toch nog op een voor deze tijd van het jaar gemiddeld niveau uit.
Ook in de Duitse Middelgebergten is boven de 500 m wat sneeuw gevallen. Deze sneeuw zal de komende dagen al smelten en meedoen aan de licht stijgende afvoer in de Rijn van deze week. De sneeuw die nu in de Alpen valt is de voorraad die pas later dit voorjaar zal worden aangesproken.
Maas profiteert nauwelijks van neerslaggebieden
De meeste neerslag ging de afgelopen net aan het stroomgebied van de Maas voorbij. De neerslagzones volgden ongeveer de loop van de Rijn en de Maas bleef daarom buiten schot. De Maas was de afgelopen week al ruim onder de 100 m3/s gezakt, wat uitzonderlijk is voor deze tijd van het jaar. Zoals ik vorige week al schreef, valt het vooral op omdat van vrij recent (in 2014 en 2011) er nog 2 jaren waren met een erg lage afvoer in deze tijd van het jaar.
In de meeste jaren volgt er later in het voorjaar altijd wel weer een periode met wat meer regen, waardoor de Maas even terug kan veren. Voorlopig is die periode nog niet in zicht en de komende week zal de afvoer in de Maas daarom onder de 100 m3/s blijven en ook voor na het volgend weekend wordt, zoals het er nu naar uitziet, weinig verandering verwacht.