Een week met vrij veel regen, Rijn en Maas gaan stijgen
Voor het eerst sinds lange tijd staat Nederland en de stoomgebieden van Rijn en Maas een wisselvallige week te wachten met vrij grote regenhoeveelheden. Pas vanaf volgend weekend nemen de neerslagkansen mogelijk wat af. De waterstanden gaan in de loop van de week daardoor aardig stijgen, zodat de heel lage standen van de afgelopen weken ook (even) tot het verleden behoren. In het waterbericht leest u de details. De rubriek Water Inzicht ontbreekt in de vakantietijd.
water van de week
Flink wat regen en voorlopig even geen heel lage waterstanden
Een lagedrukgebied boven de Bitse eilanden voert onstabiele, vochtige lucht aan vanaf de Atlantische Oceaan naar het westen van Europa. De warmte die de afgelopen week, aangevoerd door een hogedrukgebied ten oosten van ons, nog even wist terug te keren, lijkt voorlopig verleden tijd. In het overgangsgebied tussen de warme en de koelere lucht ontstaan stevige buien. Vandaag vooral boven Frankrijk, België en Nederland, vanaf morgen ook boven Duitsland en Zwitserland.
Van dinsdag t/m donderdag beweegt het lagedrukgebied ten noorden van Nederland langs langzaam naar het zuiden van Scandinavië en ook die dagen vallen er talrijke buien. Tegen het einde van de week is het lagedrukgebied zover naar het oosten opgeschoven dat een uitloper van het Azorenhogedrukgebied zijn invloed naar West-Europa uit kan breiden. Vanaf vrijdag wordt het daarom droger en ook in het weekend wordt weinig neerslag verwacht. Op de Alpen na, want daar worden op vrijdag en zaterdag juist grote hoeveelheden regen verwacht, waar met name de Rijn van profiteert.
Op zaterdag ontwikkelt zich echter waarschijnlijk een nieuw lagedrukgebied ten westen van Ierland dat op maandag ten noorden van ons langstrekt. Dit zorgt opnieuw voor buien, maar het is nog onduidelijk hoe ver zuidelijk die boven de stroomgebieden weten door te dringen. Dit hangt af van de nabijheid van het hogedrukgebied dat vanaf de Azoren mogelijk een uitloper heeft gevormd.
Een langere droge periode lijkt echter niet aan te breken, want op nog wat langere termijn (rond de maandwissel) verwacht het Europese weermodel niet dat de hogedrukgebieden weer terugkeren. Het zijn dan vooral de lagedrukgebieden die het weer bepalen en daarmee zou de wisselvalligheid ook nog wat langer aan kunnen houden. Als dat uitkomt, dan kunnen de rivieren voorlopig op aardig wat extra water rekenen.
Rijn stijgt tot boven 8 m NAP, afvoer naar 1.400-1.500 m3/s.
In het begin van de afgelopen week viel er aardig wat regen in het stroomgebied en daardoor daalde de stand niet, maar schommelde ze steeds tussen de 7,4 en 7,5 m NAP. Sinds woensdag is het een aantal dagen droog geweest en dat heeft in de zijrivieren van de Rijn een lichte daling opgeleverd, die nu onderweg is naar Nederland. Vandaag schommelt de stand nog rond 7,45 m om morgen en dinsdag zo’n 10 cm te dalen tot 7,35 m NAP. De afvoer bedraagt nu nog bijna 1.100 m3/s en daalt naar 1.050 m3/s.
Vanaf dinsdag of woensdag komt dan het water aan van de regenval van vandaag en de komende dagen en dan gaat de afvoer in de lift. Een week of twee geleden bereikte het afvoerverloop van 2025 nog de op een na laagste afvoer uit de meetreeks sinds 1900, maar inmiddels zijn er al zo’n 5 jaren die rond deze tijd van het jaar een lagere afvoer hadden. Niet dat de afvoer van dit jaar gestegen is, maar er zijn andere jaren die rond deze tijd van het jaar wel tot onder de 1.000 m3/s daalden en dat lijkt dit jaar voorlopig niet te doen.
Onder die jaren vinden we ook 2018 en 2022 die beide in augustus een zeer lage afvoer bereikten van respectievelijk ca 850 en 680 m3/s. Dit jaar lijkt dat de Rijn bespaard te blijven, alhoewel later in augustus en september de afvoer uiteraard nog wel flink kan dalen.
Op grond van de neerslagverwachtingen zou de waterstand bij Lobith kunnen stijgen tot tussen 8 en 8,2 m NAP op zondag 27/7. De afvoer bedraagt dan tussen 1.400 en 1.500 m3/s. Dat is nog onder het langjarig gemiddelde voor deze tijd van het jaar, dat ca 2.000 m3/s bedraagt, maar het is voldoende voor de meeste gebruikers van zoetwater in Nederland. Op veel plaatsen is de waterbehoefte dit jaar trouwens ook niet zo groot als bv in 2018 en 2022, omdat er in juni en vooral juli al aardig wat regen is gevallen.
Nadat op zondag het hoogste peil bij Lobith is gepasseerd, gaat de stand daarna weer wat omlaag, naar ca 7,8 tot 7,9 m NAP in de laatste dagen van juli. Daarna kan weer een nieuwe stijging volgen als er extra water uit de Alpen aankomt. Daar wordt op 26 en 27 juli veel regen verwacht en als dat uitkomt, dan kan de Rijn bij Lobith vanaf 1 augustus opnieuw enkele decimeters stijgen.
Mocht het tegen die tijd ook in de rest van het stroomgebied nat blijven, dan is zelfs een stijging mogelijk tot 8,5 m NAP in de eerste dagen van augustus. Uiteraard is dit nog met een slag om de arm, want de regen moet nog vallen, maar een langere droge periode lijkt er voorlopig niet in te zitten, dus blijft de Rijn voorlopig ruim boven de zeer lage peilen die in deze tijd van het jaar op kunnen treden.
Maas stijgt tot boven de 100 m3/s, misschien 200 m3/s.
De Maas ontving in het begin van de afgelopen week maar weinig regen en de afvoer is daardoor bij Maastricht weer gedaald tot onder de 50 m3/s. Dat is niet uitzonderlijk, want het gebeurt vaker in de zomer, maar de periode van lage afvoeren begon dit jaar al vroeg en duurt dit jaar wel erg lang. De komende dagen komt er wel wat verlichting.
Vandaag, zondag, trokken stevige buien over de Ardennen en lokaal viel tot 30 mm. Dat is voldoende voor een stijging tot boven de 100 m3/s op maandag. Ook de maandag t/m donderdag verlopen regenachtig en dat levert waarschijnlijk voldoende water op om de Maasafvoer een paar dagen lang boven de 100 m3/s te houden.
Op donderdag zou een regengebied wat langer boven de Ardennen kunnen hangen en dan opnieuw 20-25 mm regen kunnen brengen. Als dat uitkomt, kan de afvoer nog wat verder stijgen tot 200 of misschien 250 m3/s op donderdagmiddag en vrijdag. Vanaf vrijdag breken waarschijnlijk enkele droge dagen aan en daardoor gaat de afvoer daarna weer snel vrij omlaag. Omdat er ook uit het Franse deel van het stroomgebied nog wat extra water onderweg is na 4 dagen regen, zal de daling minder snel verlopen dan na de korte oplevingen die eerder in de afgelopen weken waren.
Na het weekend verwacht ik dat de 100 m3/s weer wordt onderschreden. Daarna is nog onduidelijk hoe het verder verloopt. Er naderen dan nieuwe lagedrukgebieden met regen, maar het is nog niet duidelijk hoe ver zuidelijk die over Centraal-Europa gaan komen en misschien valt de Maas dan al net buiten de boot voor de regenval. Volgende week is hierover meer duidelijk.