Hogedrukgebieden weer aan zet, droog weer en na een lichte stijging weer dalende waterstanden
Na een paar dagen met aardig wat regen in het stroomgebied en licht stijgende waterstanden, herstelt het hogedrukgebied zich en volgt er nu weer een langere periode van droog weer, die waarschijnlijk ook na het komend weekend nog wel even aanhoudt. Na de stijging van de komende dagen gaan de waterstanden daardoor in de loop van de week weer dalen. In het water bericht leest u de details. De rubriek water inzicht slaat een weekje over.
Water van de week
Hoge druk herstelt zich en voorlopig voor langere tijd droog.
De regen die vorige weekend voor het einde van de afgelopen week was verwacht, is uitgekomen en heeft aardige neerslagsommen opgeleverd met lokaal 20 tot 40 mm. Dat is nog wat meer dan waar het vorige week naar uitzag en dat merken we aan de waterstanden in de rivieren die wat meer stijgen dan waar het toen naar uitzag. Maar deze stijgging is van korte duur, want inmiddels is het weer even gedaan met de regen. Een hogedrukgebied verplaatst zich de komende dagen naar Centraal-Europa en dit houdt de regengebieden voorlopig op afstand.
Alleen morgen, maandag, kan er nog wat regen vallen, maar geen grote hoeveelheden waar de rivieren iets van merken. In de tweede helft van de week vormt het hogedrukgebied een uitloper in westelijke richting, zodat er een langgerekte rug van hoge druk ontstaat van west naar oost over Europa. Deze verschuift vervolgens naar het noorden en enige blijft daar een aantal dagen liggen. De windrichting boven de stroomgebieden wordt daardoor oostelijk en dat staat garant voor een langere periode van droog weer.
Pas vanaf de tweede helft van de week na het volgend weekend, dat is vanaf 25 maart, neemt de invloed van het hogedrukgebied op het weer in de stroomgebieden waarschijnlijk af. Maar dat is nog ver weg en of er dan weer regen komt, is nog lang niet zeker. Mogelijk dat de luchtstroming tegen die tijd noordelijk wordt, wat doorgaans weinig regen oplevert, maar wel lagere temperaturen.
Rijn stijgt licht, tot circa 9,3 m NAP, daarna weer snel dalend tot onder 9 m.
De regen van de afgelopen dagen levert de Rijn een paar honderd m3/s extra water op. Vooral in het stroomgebied van de Moezel viel op vrijdag en zaterdag vrij veel regen toen een langgerekt regengebied daar voor langere tijd stil bleef hangen. De hoogste stand wordt bij Koblenz, waar de Moezel in de Rijn uitmondt, komende nacht verwacht en dit water is dan over een dag of 2 tot 3 bij Lobith. In het zuiden van Duitsland viel ook wel wat neerslag maar dit leverde slechts een bescheiden stijging op in de Bovenrijn.
In de Alpen viel ook neerslag en daar was het al vanaf ca 600 m sneeuw. Boven de 2000 m viel een verse laag van circa 50 cm. De meeste sneeuw viel echter aan de zuidkant van de Alpen met lokaal bijna 1 m. Hier gaat de Po van in Italië; als de sneeuw daar in april en mei gaat smelten. Het sneeuwdek aan de noordzijde van de Alpen, waar de Rijn zijn water van ontvangt, is nu ongeveer gemiddeld en lokaal iets minder dan gemiddeld voor deze tijd van het jaar. De grafiek hieronder geeft de ontwikkeling van het sneeuwdek voor een meetstation op circa 2150 m hoogte aan de noordzijde van de Alpen. Met enkele horten en stoten is het sneeuwdek daar uitegkomen op het langjarig gemiddelde.
Schermafbeelding 2026-03-15 om 11.36.37.png
Vanaf de komende weken gaat hogerop in de Alpen de eerste sneeuw smelten en het smeltseizoen duurt daar tot begin juni als ook de sneeuw boven de 2500 tot 3000 m aan de beurt is om de Rijn van smeltwater te gaan voorzien. Niet al de sneeuw die daaar is gevallen levert trouwens smeltwater op. Vooral als het zonnig weer is en de temperatuur tot boven nul graden stijgt, kan de sneeuw ook meteen verdampen en dan is er dus geen smeltwater. Vooral als de maanden april en mei zonnig verlopen gaat er zo voor de Rijn veel smeltwater verloren.
Dat het sneeuwdek nu een ongeveer gemiddelde dikte heeft, hoeft dus nog niet te betekenen dat de Rijn in het voorjaar ook de gemiddelde hoeveelheid smeltwater mag ontvangen. Het is vooral opletten hoe dominant de hogedrukgebieden worden in de komende maanden, want dat zijn de brengers van zonnig weer waardoor de sneeuw verdampt zonder dat het smeltwater wordt.
De waterstand bij Lobith daalde afgelopen week tot net onder de 9 m NAP (en de afvoer tot onder 2000 m3/s) voordat het eerste water van de regen arriveerde. Inmiddels bedraagt de stand ongeveer 9,1 m NAP en daar komt de komende dagen nog zo'n 20 cm bij. Op dinsdag en woensdag verwacht ik een stand van ongeveer 9,3 m NAP en een afvoer van ca 2.200 m3/s. Dit is een voor de tijd van het jaar iets lager dan gemiddelde afvoer; die bedraagt namelijk ongeveer 2.500 m3/s. Daar gaat de Rijn de komende tijd ruim onder zakken, want vanaf woensdag zet de daling weer in, met de eerste dagen zo'n 10 tot 15 centimeter per dag.
In de loop van de vrijdag verwacht ik dat de 9 m (en 2.000 m3/s) weer wordt onderschreden en omdat het voorlopig langere tijd droog blijft, gaat de stand nu verder gaan dalen dan de afgelopen week. In de loop van de week na het komend weekend (rond 25/3) kan, bij een dan iets langzamere daling, de 8,5 m NAP (afvoer 1.600 m3/s) bereikt worden. Of de daling ook daarna nog doorzet is nu nog niet met zekerheid te zeggen; dat hangt ervan af of het rond die tijd weer natter gaat worden in het stroomgebied. Voorlopig ziet het daar overigens niet echt naar uit, dus als ik een inschatting moet geven, dan verwacht ik ook na 25 maart nog een verdere, lichte daling van de waterstanden.
Maas steeg wat verder dan verwacht, tot ca 650 m3/s, maar gaat vanaf nu weer snel dalen.
Het stroomgebied van de Maas lag precies binnen de zone waar de afgelopen dagen de meeste viel en in een groot deel van de Ardennen viel meer dan 30 mm regen, lokaal zelfs 40 mm. Voor de regen uit was de afvoer op 13 maart bij Maastricht gedaald tot ca 300 m3/s en de regen leverde een snelle stijging op tot tussen de 650 en 700 m3/s op zaterdag. Ook vandaag blijft de afvoer nog boven de 600 m3/s, maar omdat het inmiddels al weer enige tijd droog is in de Ardennen, zet later vanmiddag de daling weer in.
Voorlopig blijft de afvoer dan dalen want de komende week tot 10 dagen vooruit wordt er vrijwel geen regen verwacht. Op dinsdag verwacht ik dat de 500 m3/s weer wordt onderschreden, op donderdag de 400 en in het weekend is de afvoer weer terug op het niveau tussen 300 en 350 m3/s. Ook na het komend weekend zet de daling verder door omdat het droog blijft, maar dan met een wat lager tempo. Aan het eind van die week zou dan de 250 m3/s bereikt kunnen worden en het is niet onwaarschijnlijk dat ook daarna de daling nog doorzet omdat er voorlopig geen regen in het verschiet is.