Langdurig droog weer en sterk dalende waterstanden
De overgang van nat winterweer naar droog voorjaarsweer is dit jaar wel heel abrupt. Februari verliep in Nederland zeer nat en maart zou zomaar eens een erg droge maand kunnen worden. In de stroomgebieden was februari al niet zo nat en nu het droge weer voorlopig nog wel even aanhoudt zakken de waterstanden snel. In het waterbericht leest u de details voor de komende 2 weken.
Deze week ontbreekt de rubriek water inzicht
water van de week
Hogedrukgebieden maken de dienst uit in de stroomgebieden
Na de overvloedige regenval in februari is maart een stuk droger begonnen en het ziet er naar uit dat dit droge weer nog wel even aanhoudt. Het wordt veroorzaakt door hogedrukgebieden die ontstaan boven de Atlantische Oceaan en vervolgens naar het noorden van Europa trekken.
De afgelopen week lag het hogedrukgebied boven Scandinavië, maar dit exemplaar is inmiddels naar het oosten weg getrokken en een nieuw hogedrukgebied beweegt nu vanaf het Verenigd Koninkrijk ten noorden van Nederland langs ook weer naar Scandinavië. Al die tijd waait de wind uit het oosten tot noordoosten en wordt frisse, droge lucht aangevoerd.
De afgelopen winter lagen hogedrukgebieden vaker in onze omgeving, maar dan kon er zo nu en dan nog wel een regenzone wat dichterbij komen en soms was er ook ruimte voor een paar dagen met meer intensieve neerslag. Nu zijn de regengebieden echter in geen velden of wegen te bekennen en het ziet er naar uit dat het misschien nog wel 10 dagen droog blijft.
Het hogedrukgebied dat de komende dagen naar Scandinavië trekt, blijft daar namelijk lang liggen en breidt zich in de tweede helft van de komende week wat verder uit naar Centraal Europa. Mogelijk dat vanaf de 13e maart een zwakke neerslagzone ons land kan bereiken. Ook voor het stroomgebied van de Maas is er dan een kleine kans op wat regen, maar voor het stroomgebied van de Rijn wordt de komende 10 dagen geen regen verwacht.
Rijn daalt de komende weken naar 8 m, misschien nog lager
De gemiddelde afvoer van de Rijn in februari bedroeg ca 3.075 m3/s, dat is ca 10% meer dan het langjarig gemiddelde. Deze licht verhoogde waarde dankte de Rijn aan twee kleine hoogwatergolfjes van ca 4.000 m3/s. Sinds de aanvang van het droge weer in de laatste dagen van februari is de Rijn al bijna de helft van zijn afvoer kwijt geraakt. Op dit moment bedraagt de afvoer nog ongeveer 2.100 m3/s en de komende dagen zet de daling nog stevig door.
De waterstand bij Lobith is na een piekje van ca 11,6 m +NAP nu al weer 2,5 m lager en staat nu bij ca 9,1 m. De komende dagen zet de daling zich door met zo'n 5 tot 10 cm per dag. Op 11/3 wordt dan de 8,5 m +NAP onderschreden; bij een afvoer van ca 1600 m3/s.
Daarna neemt de daalsnelheid verder af naar ca 5 cm per dag. Op de 15e kan dan de 8,25 bereikt worden (bij een afvoer van ca 1500 m3/s) en zeer waarschijnlijk zet de daling daarna ook nog door naar ca 8 m (afvoer 1.350 m3/s) rond de 20e maart. Mogelijk dat vanaf de 15e maart neerslaggebieden wel weer het stroomgebied weten te bereiken, maar ook in dat geval duurt het ongeveer tot de 20e voordat het extra water bij Lobith weer voor een stijging kan gaan zorgen.
Een droge maand maart is de laatste jaren geen uitzondering. Op 2020 na was de gemiddelde afvoer van maart de afgelopen 10 jaar lager dan het langjarig gemiddelde. Vooral de jaren 2011, 2012, 2014, 2018 en 2021 kenden een lage maart-afvoer. Dat zegt overigens nog weinig over het verdere verloop in de zomermaanden. Zo verliep van deze maanden 2018 wel zeer droog, maar was 2021 juist weer erg nat met een relatief hoge afvoer. Wel volgt er vaak na een maartmaand met lage afvoeren ook een aprilmaand met lage afvoeren. Daarna ligt meestal alles weer open.
Maas daalt tot onder de 200 m3/s
De Maasafvoer in februari bedroeg bij Maastricht ongeveer 500 m3/s, wat iets hoger is (ca 5%) dan het langjarig gemiddelde. Net als bij de Rijn is de Maas de afgelopen 10 dagen snel gedaald. Terwijl de Rijnafvoer nu ongeveer 45% is teruggelopen, is de Maasafvoer nu al ruim 60% lager dan tijdens het kleine piekje eind februari.
De daling bij de Maas verloopt dus relatief veel sneller, maar de komende dagen gaat de vaart er wel een beetje uit. Op dit moment bedraagt de afvoer bij Maastricht nog ongeveer 250 m3/s en iedere dagen gaat daar gemiddeld zo'n 10 m3 vanaf. Later in de weke neemt de daalsnelheid waarschijnlijk nog wat verder af.
Dit betekent dat de afvoer aan het eind van de komende week rond 200 m3/s zal zijn uitgekomen. Omdat het droge weer waarschijnlijk nog wel 10 dagen aanhoudt kan de afvoer in de week na komend weekend verder dalen naar ca 175 m3/s. Een nieuwe stijging zit er voorlopig nog niet in.