dinsdag 21 februari 2017
Komende week overgang naar normale waterstanden voor tijd van het jaar
Het hogedrukgebied dat de afgelopen week het weer in een groot deel van Europa nog bepaalde, trekt zich steeds verder terug op de Atlantische Oceaan en ligt nu ter hoogte van de Azoren. Voor het eerst deze winter dient zich niet meteen een nieuw hogedrukgebied aan en dat biedt mogelijkheden voor lagedrukgebieden om eindelijk eens neerslag te brengen in de stroomgebieden van Rijn en Maas.
De rivieren schakelen daarom een tandje bij en aan de langdurig te lage afvoeren zal deze week een einde komen. Of het ook tot een hoogwaterperiode komt is nu nog niet te zeggen, de kans daarom acht ik echter voorlopig klein.
Rijn kan de komende week 2 meter stijgen
De Rijn staat nu bij Lobith net boven de 8 meter en de afvoer bedraagt ongeveer 1350 m3/s. Dat is 2m onder de gemiddelde stand voor deze tijd van het jaar en de afvoer is maar de helft van de hoeveelheid water die medio februari gemiddeld door de Rijn wordt afgevoerd.
De neerslaggebieden die voor deze week op het programma staan, zullen vooral in het noordelijk deel van het Rijn-stroomgebied veel neerslag brengen en dat water is dan in enkele dagen in Nederland. Pas aan het einde van de week zal wat intensievere regen ook het zuiden van Duitsland en de Alpen bereiken. Dit water doet er dan nog een dag of 4 tot 5 over voordat in Nederland aankomt. De temperatuur blijft vrij hoog, dus ook in de Middelgebergten wordt geen sneeuw verwacht.
Al met al betekent dit dat de waterstand in de Rijn vanaf morgen langzaam zal gaan stijgen en dat die stijging wel een week kan aanhouden. Op zaterdag verwacht ik dat bij Lobith de 9 m wordt overschreden en medio volgende week kan de 10 meter worden bereikt. Daarmee komt de Rijn dan uit op ongeveer de gemiddelde stand voor deze tijd van het jaar en de afvoer ligt dan rond de 2500 m3/s. Hoe het verdere verloop zal zijn is nu nog niet te zeggen, dat hangt af van het weer in de volgende week.
Zoals het er nu naar uitziet zal de eerste 4 tot 5 dagen de meeste regen in Noord en Midden Duitsland vallen. Dat betekent dat ook beken in Overijssel en Gelderland, die net over de grens in Duitsland ontspringen (Oude IJssel, Berkel, Schipbeek, Dinkel en Overijsselse Vecht), flink kunnen stijgen. Dat heeft dan weer zijn uitwerking op de IJssel, die dan hoger kan worden dan alleen op grond van de Rijnafvoer verwacht zou worden. De regen die deze waterstanden gaat veroorzaken moet echter nog vallen, dus het blijft nog afwachten of het allemaal zo uitkomt. Ik zal de komende tijd wat vaker een update sturen
Maas mogelijk naar 500 m3/s
De Maas schommelt nu nog rond de 150 m3/s, wat nog wat minder is dan de helft van de normale afvoer in deze tijd van het jaar. Voor het stroomgebied van de Maas wordt de eerste 3 tot 4 dagen nog niet zoveel regen verwacht. De afvoer zal deze week bij Borgharen daarom nog niet veel verder dan tot 200 of 250 m3/s stijgen. Vanaf het weekend wordt meer neerslag verwacht en als dat inderdaad gaat vallen, dan is begin volgende week een verdere stijging mogelijk tot 500 m3/s of nog wat meer.
Sneeuwdek in de Alpen stelt nog niet veel voor
De vele hogedrukgebieden hebben er ook voor gezorgd dat in de Alpen op de meeste plaatsen nog maar zo’n 50% van de normale hoeveelheid sneeuw ligt. Onder de 1500 m ligt zelfs nog minder. De komende tijd wordt ook in de Alpen neerslag verwacht, maar omdat de temperaturen vrij hoog zijn en het nulgradenniveau op ca 2000 m ligt, levert dat alleen op grotere hoogte nieuwe sneeuw op. Voor de waterstanden in de Rijn is een dik sneeuwdek belangrijk, omdat de sneeuw die nu boven de 2000 m ligt, later in het voorjaar en in het begin van de zomer een belangrijke waterleverancier is voor de Rijn. Als de hoeveelheden sneeuw de komende maand niet aangevuld worden, dan is de kans groter dat er deze zomer lage waterstanden zullen optreden in de Rijn.