maandag 3 april 2017
Nog een droge week met dalende waterstanden
Net als in een groot deel van de afgelopen winter bepalen hoge drukgebieden wederom het weer in het westen van Europa. Het vorige hoge drukgebied is nog maar net naar oost Europa afgezwaaid, of er dient zich al weer een nieuwe aan boven de Britse eilanden. Tussen beide in wisten een paar kleine regengebieden tot in het stroomgebeid van Rijn en Maas door te dringen, maar de hoeveelheid neerslag bleef zeer beperkt.
De komende week verstevigt het Britse hogedrukgebied zijn greep op Europa en blijven regengebieden op afstand. Het blijft dan ook grotendeels droog en de waterstranden in de rivieren zullen de komende week blijven dalen. Pas na het volgend weekend verdwijnt het hoge drukgebied en zouden neerslaggebieden dichter bij kunnen komen. Dat is echter nog onzeker, dus het kan ook overwgend droog blijven.
Rijn bij Lobith zakt naar 8 m
Bij Lobith is de waterstand inmiddels onder de 9 m gezakt en de komende dagen zet de daling door met zo'n 7 tot 10 cm per dag. In het midden van de week wordt de 8,5 m bereikt en in het komend weekend de 8,25 m. De kans is groot dat de stand in het begin van de daarop volgende week verder zakt naar 8 meter. Dat is dicht bij de laagste stand ooit voor deze tijd van het jaar. In de afgelopen jaren kwamen lage voorjaarsstanden vaker voor. Ook in 2011, 2012 en 2014 schommelde de stand rond deze tijd van het jaar tussen de 8,5 en 8,0 m. Als we wat verder terugkijken dan is er niet meteen sprake van een trend. Tussen 2006 en 2010 waren de waterstanden in deze tijd van het jaar juist aan de hoge kant. Deze langjarige schommelingen zijn kenmerkend voor de Rijn; na een aantal jaren met lage standen volgen meestal weer jaren met hogere standen.
In de afgelopen jaren steeg de stand later in het voorjaar trouwens ook weer, in '12 en '14 gebeurde dat in mei, in '11 pas in juni. Het is nog niet duidelijk hoe dit jaar zich ontwikkelt. Maar gezien de vele hoge drukgebieden die vaak wekenlang het weer bepalen en de geringe hoeveelheid sneeuw in de Alpen is de kans groot dat dit een voorjaar wordt met langdurig lage waterstanden. Als we naar de afvoer bij Lobith kijken, dan is de huidige afvoer van ca 1800 m3/s nog niet zo heel bijzonder. Sinds 1900 zijn er ca 30 jaren geweest met een lagere afvoer. Het meest extreem was 1921 met een afvoer van ca 800 m3/s.
Maasafvoer daalt naar 100 m3/s
De Maasafvoer is de afgelopen week onder de 150 m3/s gezakt. Gewoonlijk gebeurt dat pas rond half mei, maar dit jaar is er vroeg bij. Door de vrij droge winter in het stroomgebied van de Maas is er nu al weinig water. Net als bij de Rijn past het in het beeld dat lage voorjaarsafvoeren de laaste tijd vaak zijn opgetreden. Ook bij de Maas vielen 2011, '12 en '14 op door de lage afvoeren en toen werd de 150 m3/s zelfs nog wat eerder onderschreden. Vorig jaar was de afvoer juist lang vrij hoog. De winter was toen veel natter en het duurde tot 10 mei voordat de afvoer onder de 150 m3/s daalde.
Door de aanhoudende droogte zal de afvoer de komende week verder blijven dalen. Aan het eind van de week komt dan ook de 100 m3/s in beeld. Gewoonlijk wordt die pas half juni onderschreden, maar dit jaar dus 2 maanden eerder. De kans is trouwens groot dat de afvoer later dit voorjaar nog wel weer eens wat hoger al worden. Als het een paar dagen regent, dan stijgt de Maasafvoer al snel weer een paar honderd m3/s. Maar dan moet het wel eerst gaan regenen.