Later in de week opnieuw regen en weer stijgende waterstanden
Anders dan in februari bepalen nu de lagedrukgebieden het weer in Noordwest-Europa en na een paar droge dagen volgt opnieuw regen. Vanaf dinsdag bewegen in een westelijke luchtstroming lagedrukgebieden ten noorden van ons langs en tot en met het weekend trekken meerdere regengebieden over de stroomgebieden. Ze brengen voldoende regen voor een nieuwe stijging van de waterstanden in de Rijn en de Maas. Na het weekend lijkt het weer enige tijd wat droger te worden, dus een groter hoogwater lijkt er ook nu niet in te zitten. In het waterbericht leest u de details.
Deze week geen Water Inzicht
water van de week
De stroomgebieden staat een natte week te wachten
Na de regenrijke periode die ongeveer een week duurde (van 7 t/m 14 maart), werd het vanaf halverwege de afgelopen week droger in de stroomgebieden. Een hogedrukgebied settelde zich boven Centraal Europa en neerslaggebieden gingen met een grotere boog om de stroomgebieden heen. Het werd trouwens niet helemaal droog, want ondanks de wat hogere druk, ontstonden er nog wel wat buien.
De komende twee dagen blijft het ook nog grotendeels droog, maar vanaf dinsdag naderen regengebieden vanaf de Atlantische Oceaan. Ze horen bij een lagedrukgebied dat ten noorden van Nederland langs naar het oosten trekt. De eerste regengebieden bereiken nog niet het meer zuidelijke deel van de stroomgebieden, maar vanaf vrijdag en vooral in het weekend kan er ook in Zuid Duitsland, oost Frankrijk en de Alpen veel neerslag gaan vallen. Alles bij elkaar valt er t/m volgend weekend zo'n 6 tot 8 cm neerslag in de Middelgebergten en 3 tot 4 cm daarbuiten. Dat is voldoende voor een flinke nieuwe stijging van de Maas en de Rijn.
Zo ziet het er naar uit dat maart een natte maand gaat worden in de stroomgebieden. In februari zag het er nog vrij slecht uit en werd al gevreesd dat de lage zomerwaterstanden dit jaar wel eens heel vroeg zouden kunnen beginnen. Maar het weer pakt nu toch anders uit en dankzij de vele neerslag zullen de bodems relatief goed gevuld worden, zodat er voorlopig nog wel voldoende water zal zijn. We moeten echter ook weer niet te vroeg juichen, want vooral april en soms ook mei zijn de laatste jaren vaak erg droog geweest en als het na maart een paar maanden aan de droge kant is, dan is het extra water dat in maart gevallen is, ook weer snel door de rivieren afgevoerd.
Ook in de Alpen valt de komende week neerslag. Het is er wel vrij zacht en daarom ligt de sneeuwgrens boven de 1500 m. Hogerop in de bergen valt wel sneeuw en hier kan zo'n 50 tot 75 cm sneeuw vallen. Dat betekent dat vooral aan de Noordzijde van de hogere delen van de Alpen het sneeuwdek kan aangroeien tot het langjarig gemiddelde; misschien zelfs iets daarboven. Lager in de Alpen, onder de 1500 m is het sneeuwdek veel dunner en groeit het waarschijnlijk niet meer aan.
Voor het smeltwater betekent dit dat de Rijn later in het seizoen (mei/juni) toch nog op ongeveer de gemiddelde hoeveelheid water vanuit de Alpen mag rekenen. Daarvoor telt namelijk vooral de sneeeuwdikte boven de ca 2000 m. De lager gelegen sneeuw smelt altijd al eerder en is voor de Rijnafvoer minder van belang, omdat in die tijd van het jaar er meestal ook nog voldoende water afkomstig is uit het Duitse en Franse deel van het stroomgebied.
Maar ook hier moeten we voorzichtig zijn, want voor smeltwater is ook regenval nodig. Als de sneeuw alleen maar smelt door hoge temperaturen, verdampt al meteen veel water en ontvangt de Rijn vele minder. De afgelopen jaren was dat een paar keer het geval en toen kreeg de Rijn uiteindelijk maar weinig smeltwater te verwerken ondanks een ongeveer gemiddeld sneeuwdek.
Na het volgend weekend draait de luchtstroming waarschijnlijk wat meer naar het noordwesten als boven de noordelijke Atlantische Oceaan een hogedrukgebied tot ontwikkeling komt. Het wordt dan weer wat frisser en waarschijnlijk ook droger. Maar dat laatste is afhankelijk van hoe ver westelijk het hogedrukgebied komt te liggen. Als het wat verder weg ligt kan het namelijk buiig worden boven de stroomgebieden, waarbij het niet helemaal droog word.
Het is op dit moment nog niet duidelijk hoe lang het hogedrukgebied het gaat uithouden. De verwachting is nu dat het geen lang leven beschoren is, maar dat kan in de verwachting van morgen weer anders zijn. Eerst staat ons t/m het volgend weekend een nieuwe natte periode te wachten.
Rijn stijgt mogelijk opnieuw naar 11 meter
Afgelopen vrijdag bereikte de Rijn haar voorlopig hoogste stand van dit jaar. Bij Lobith werd net de 11 m overschreden en de afvoer steeg tot ruim 3.500 m3/s. Dat is 1000 m3/s boven het langjarig gemiddelde. Dat lijkt veel, maar komt veel vaker voor tijdens natte perioden in maart. Regelmatig wordt in maart ook nog de 5.000 of 6.000 m3/s bereikt en eenmaal in 1988 kwam de afvoer zelfs tot boven de 10.000 m3/s. De op 4 na hoogste Rijnafvoer sinds 1900. De huidige piek is dus niet zo bijzonder en bij deze hoeveelheid water overstromen de uiterwaarden ook nog niet. Daarvoor moet de afvoer nog zo'n 1000 m3/s hoger worden.
Na de passage van het golfje is de waterstand weer gaan dalen en die daling zet bijna de hele week nog door. Dagelijks zakt het peil eerst met zo'n 25 tot 30 cm en op dinsdag of woensdag zakt het peil al weer onder de 10 m bij Lobith. Het eerste water van de regen die de komende dagen gaat vallen komt pas op vrijdag aan en pas vanaf zaterdag gaat de waterstand weer wat stijgen. Tegen die tijd zal het peil tot ca 9,5 m zijn gezakt en de afvoer tot iets onder de 2.400 m3/s.
Daarna zet de stijging in en vanaf dinsdag 28/3 kan die sneller gaan verlopen als het water aankomt van de vele regen die in Midden en Zuid Duitsland zal gaan vallen. Uiteindelijk zal dit tot een nieuwe piek leiden die in de laatste dagen van maart passeert. Hoe hoog de stand dan gaat komen is nu nog niet te zeggen. De regen gaat pas halverwege de komende week vallen en de modelverwachtingen wisselen nog van dag tot dag hoeveel regen er gaat vallen. En stijging tot 10,5 m mogelijk opnieuw 11 m is echter goed mogelijk.
Maas daalt eerst nog, maar kan aan het eind van de week weer stijgen
Ook de Maas bereikte de afgelopen week een klei piekje met een afvoer van ca 700 m3/s. Dit is ca 150 m3/s lager dan de piek van een week eerder, maar toen was er ook wat smeltwater beschikbaar vanuit de Ardennen en de combinatie van smelt- en regenwater zorgt altijd voor een wat hogere afvoer. Dergelijke pieken komen in de Maas ook in maart nog vaker voor, maar worden in april al zeldzaam.
Sinds afgelopen donderdag is er nog wel wat regen gevallen in het stroomgebied, maar onvoldoende voor een nieuwe stijging. Ook de komende 2 dagen valt er weinig tot geen regen en zal de afvoer verder zakken. Er is nog vrij veel water onderweg vanuit de Franse Maas en daarom zakt de afvoer bij Maastricht relatief langzaam. Vanaf woensdag dringen nieuwe actievere regengebieden door tot het stroomgebied en vanaf donderdag kan de afvoer weer wat gaan stijgen.
Vooral de periode van donderdag 23/3 t/m zondag 27/3 kan er dagelijks vrij veel regen vallen in het stroomgebied met in de Ardennen in totaal zo'n 5 tot 7 cm. Vooral vanaf vrijdag kan de afvoer sterker gaan stijgen en als dat inderdaad valt is een nieuwe stijging mogelijk tot boven de 750 m3/s en mocht op een van de dagen veel regen vallen, bv 3 cm of meer, dan is zelfs 1000 m3/s mogelijk. De kans hierop is het grootste op zondag 27 of maandag 28/3.
In de loop van de week zal meer duidelijk worden over deze nieuwe neerslagperiode. Via Twitter zal ik dan soms een update sturen die ook op de website verschijnt.