Weersomslag op komst na droge week, waterstanden eerst nog dalend
De afgelopen week vielen in Duitsland dagelijks zware buien, waardoor de Rijn nog wat langer rond het huidige niveau kon blijven schommelen. De Maas daalde wel. Inmiddels is het droog geworden en dat blijft het t/m donderdag. De waterstanden dalen daarom de hele week. Vanaf vrijdag slaat zeer waarschijnlijk het weer om en zou het wel eens erg nat kunnen worden in de stroomgebieden. Een nieuwe stijging van de waterstanden lijkt er daarom al weer aan te komen en de kans op erg lage afvoeren dit najaar wordt steeds kleiner. In het waterbericht leest u de details.
Deze week ontbreekt de rubriek water inzicht
WATER VAN DE WEEK
Droog zomers weer van korte duur
Nadat de eerste 10 dagen van augustus erg nat verliepen, is het vanaf vorige week droog geworden in Nederland. Opvallend was dat dit droge weer niet werd veroorzaakt door een hogedrukgebied in de buurt; er lag zelfs een lagedrukgebied dichtbij boven de Britse Eilanden. Dit lagedrukgebied zorgde voor een zuidwestelijke stroming over onze omgeving, maar de buien die daarin ontstonden, trokken steeds net ten (zuid)oosten van ons land langs.
Bijna iedere dag van de week ontstonden er boven Midden Frankrijk stevige onweerscomplexen die over Oost Frankrijk naar Midden Duitsland trokken. Het zuiden van de Ardennen kreeg soms nog een staartje mee, maar de meeste regen viel in Midden Duitsland. Het waren steeds lokale buien, maar toch waren er veel plaatsen waar op een van deze dagen meer dan 50 mm regen viel en dat leidde daar dan tot soms grote wateroverlast. Zoals in Frankfurt waar het water metrostations in stroomde en in Nürnberg, waar delen van de stad onder water liepen. Een tweede zone met buien lag over het midden en zuiden van Zwitserland en het noorden van Italië en zorgde daar ook vooral in de avonduren voor zware neerslag.
De buien ontstonden nabij de grens tussen zeer warme lucht in het zuiden van Europa en iets koelere lucht ten noorden. Nederland lag aan de koelere kant van de lijn en buiten de zone waar de buien vielen. Al scheelde het soms maar enkele tientallen kilometers dat de buien ten oosten van ons land langs trokken. Van de rivieren profiteerde vooral de Rijn.
Inmiddels is de weersituatie veranderd. Een krachtig lagedrukgebied is vanaf de Atlantische Oceaan bij Ierland aangekomen en dit zorgt voor een nieuw impuls van warme tot zeer hete lucht die vanaf zuidelijke breedten naar Centraal Europa wordt gevoerd. Nederland ligt ook nu net buiten de zone met de grootste warmte, in tegenstelling tot de Alpenlanden en het zuiden en midden van Duitsland, waar het dagenlang meer dan 30 graden wordt.
Het Ierse lagedrukgebied beweegt de komende dagen in noordelijke richting en regenzones die er mee samenhangen bereiken Nederland en de stroomgebieden niet. Boven onze omgeving en centraal Europa stijgt de luchtdruk zelfs iets en er ontstaat een klein hogedrukgebied. Vanaf donderdag moet dit hogedrukgebied echter al plaats gaan maken voor een nieuw lagedrukgebied dat in de warme lucht boven Frankrijk ontstaat en naar het noorden gaat trekken. Tegelijkertijd ontstaat ook boven de Atlantische Oceaan een lagedrukgebied dat op Nederland afkoerst.
Zo komt het westen van Europa gaandeweg geheel onder invloed te liggen van lagedrukgebieden. Onder invloed van deze lagedrukgebieden kan er vanaf donderdag veel regen gaan vallen in de stroomgebieden. Dit natte weer houdt dan aan tot in het volgend weekend en mogelijk ook nog daarna. Op dit moment lijkt de meeste neerslag in het oosten van Frankrijk, zuiden van Duitsland en Zwitserland te gaan vallen, zodat vooral de Rijn er mee te maken krijgt. Vooral op donderdag maakt de Maas ook kans op flink wat regen.
Op deze termijn is nog niet precies te zeggen welke koers de lagedrukgebieden gaan volgen en de verwachting zal daarom nog wel een paar keer veranderen in de komende dagen. Al wel duidelijk is dat het droge weer dat sinds dit weekend overal in de stroomgebieden is aangebroken niet langer duurt dan tot aanstaande donderdag 24/8. De laatste week van augustus gaat zeer waarschijnlijk nat tot zeer nat verlopen en de kans is groot dat de Rijn en Maas daarop zullen reageren met opnieuw stijgende waterstanden.
Rijn profiteerde van zware buien in Duitsland
Vorige week was de zone boven Duitsland waar de zware buien konden ontstaan al wel voorzien door de weermodellen, maar om hoeveel neerslag het zou gaan en waar het precies de buien zouden vallen was toen nog moeilijk te voorspellen. Al met al viel er meer regen dan vorige week werd aangegeven en daarvan profiteerde de Rijn. De langzame daling die, na het kleine zomergolfje op 10/8, was ingezet, hield daarom even in en de afgelopen dagen steeg de waterstand zelfs weer een beetje.
Op dit moment bedraagt de waterstand ongeveer 8,85 m (NAP) en de afvoer schommelt rond de 1.775 m3/s. Dit is een fractie onder het langjarig gemiddelde voor deze tijd van het jaar; dat ca 1.825 m3/s bedraagt. De meeste buien vielen in het midden van Duitsland en vooral de Main, Moezel en enkele kleinere zijrivieren in die regio stegen daardoor. De stijging was meestal maar van korte duur en nu de buien voorbij zijn, dalen al deze zijrivieren al weer.
De Rijn bij Lobith blijft nog tot zondag 20/8 op dit niveau en gaat daarna langzaam dalen; eerst met zo'n 10 cm per dag en van 21 tot 25/8 met ca 15 cm per dag. Op de 25e zakt de waterstand dan weer tot onder de 8 m en de afvoer is dan gezakt tot ca 1.350 m3/s. Ondertussen is het weer dan al weer omgeslagen in het stroomgebied, maar het zal nog even duren voor het water van de neerslag Lobith bereikt. Tot de 27e of 28e kan de stand daarom nog wat verder dalen tot rond 7,9 m (NAP). De afvoer zakt dan misschien nog net tot ca 1.250 m3/s.
Vanaf de 28e is het de verwachting dat de stand weer gaat stijgen en als er inderdaad zoveel neerslag gaat vallen als nu verwacht zou de waterstand rond de maandwissel al weer tot 9 m kunnen zijn gestegen. De afvoer zal dan naar 1.800 m3/s gaan of hoger, wat weer boven het langjarig gemiddelde is voor die tijd van het jaar. Voorlopig blijft het nog even afwachten of dit uit gaat komen. De regen moet nog gaan vallen en eerst staat de Rijn nog ruim een week met dalende waterstanden te wachten.
Maasafvoer deze week nog dalend, vanaf komend weekend waarschijnlijk hoger
De buien die de afgelopen week over Frankrijk en Duitsland trokken, schampten soms net aan het stroomgebied van de Maas. In het zuiden van de Ardennen, waar de Semois en de Chiers ontspringen, viel dan voldoende regen om de Maas even wat extra water te leveren. De meeste dagen bleef het echter droog en daarom daalde de Maasafvoer bij Maastricht de hele week.
Het water van de vele regen uit de eerste week van augustus is nu al weer grotendeels afgevoerd vanuit het stroomgebied en de Maasafvoer is weer uitgekomen op ca 100 m3/s, wat ongeveer het langjarig gemiddelde is voor deze tijd van het jaar.
Tot donderdag 24/8 blijft het droog in het stroomgebied en daalt de afvoer langzaam verder naar ongeveer 75 m3/s. Dat is iets onder het langjarig gemiddelde maar zeker geen erg lage afvoer voor de Maas. In de vorige, droge zomers daalde Maasafvoer vaak tot onder de 50 en soms zelfs tot maar 25 m3/s. Dat niveau zal nu niet bereikt worden, want in de tweede helft van de week wordt er neerslag verwacht.
Het is nu nog onduidelijk wat de invloed van de lagedrukgebieden precies wordt, die zich aan het eind van de week gaan ontwikkelen. Op dit moment lijkt vooral donderdag een dag te worden dat er voldoende neerslag gaat vallen, wat kan leiden tot een eerste stijging bij Maastricht op vrijdag.
Vanaf vrijdag zijn de neerslaghoeveelheden in de verwachtingen nu nog beperkt, maar met zoveel lagedrukgebieden in de buurt kan uit latere verwachtingen blijken dat de Maas toch verder zal gaan stijgen. Dat zal dan zijn in het weekend en de loop van de week na het volgend weekend.