Waterstanden nu licht verhoogd, later weer dalend.
De week begon droog, maar eindigde met flink wat regen en veel wind, waardoor de waterstanden van Rijn en Maas wat kunnen stijgen. Maar dit was van korte duur en vanaf nu breekt weer een droge periode aan die waarschijnlijk langer dan een week gaat duren. De waterstanden gaan later in de week dan ook weer flink dalen en dat zet zich waarschijnlijk door tot rond 20/12. De kans op een hoogwater rond de kerstdagen is dit jaar daarom erg klein. In het waterbericht leest u de details.
Deze week ontbreekt de rubriek water inzicht
Water van de week
Hogedrukgebieden brengen deze week (en waarschijnlijk ook nog een deel van volgende week) droog weer
De twee lagedrukgebieden die de afgelopen dagen vlak langs Nederland trokken brachten flink wat regen. Nederland was een van de natste gebieden met op veel plaatsen meer dan 20 mm, in Noord-Nederland lokaal zelfs 30 tot 40 mm in 2 dagen tijd. In de stroomgebieden van Rijn en Maas bleven de hoeveelheden met 10 tot 15 mm wat kleiner; alleen de hoogste delen van Ardennen, Vogezen en Zwarte woud waren natter met 20 tot 30 mm. Dat is voldoende voor een lichte stijging van de rivieren.
Het tweede lagedrukgebied, Darragh genaamd, veroorzaakte vrijdag een zware storm boven Ierland, het VK en de Franse noordwestkust, maar eenmaal boven de zuidelijke Noordzee aangekomen verzwakte het opvallend snel. Het trok zaterdag langs de Nederlandse kust en beweegt nu over België naar de Middellandse Zee, waar het zich voegt bij een aantal andere kleine lagedrukgebieden die daar de rest van de week het weer gaan bepalen.
De komende dagen kan daar in diverse kustregio’s weer erg veel regen gaan vallen met mogelijk opnieuw overstromingen in de kustplaatsen waar het water uit de bergen zich verzamelt. In onze omgeving hoeven we de komende dagen niet op veel regen te rekenen. Boven de Britse eilanden ontwikkelt zich nu een krachtig hogedrukgebied dat zeker een week het weer in onze omgeving zal gaan bepalen.
Zolang het ten noordwesten van ons ligt, komt de wind in de stroomgebieden uit het noordoosten en wordt vrij koude lucht aangevoerd. Evenals andere hogedrukgebieden die daar de afgelopen tijd ontstonden, trekt ook dit exemplaar al na enkele dagen naar het oosten. Op woensdag en donderdag passeert het Nederland om de dagen daarna richting Zuid Oost Europa te trekken.
We komen daarna weer onder invloed van een lagedrukgebied ten noorden van ons, maar de impact daarvan lijkt vooralsnog klein. Want tegelijkertijd beweegt een nieuw hogedrukgebied vanaf de Atlantische Oceaan zuidelijk van ons over Midden-Europa naar het oosten. Op zaterdag en zondag kan dan wat regen vallen, maar de dagen daarna wordt het weer droog.
Als ook dit hogedrukgebied is gepasseerd, het is dan ondertussen woensdag 18/12, krijgen lagedrukgebieden vanaf de Atlantische Oceaan waarschijnlijk meer invloed op het weer en zou een nieuwe natte periode aan kunnen breken in de stroomgebieden. Voorlopig is dat nog ver weg en kunnen we ons eerst opmaken voor een periode van ongeveer 10 dagen dat er weinig regen gaat vallen en de waterstanden in de rivieren voor wat langere tijd zullen gaan dalen.
Rijn stijgt de komende week licht maar geen hoogwater, later weer flink dalend.
De hoeveelheden neerslag in het stroomgebied zijn veel lager uitgevallen dan eerder werd verwacht. Darragh zou in die verwachting nog boven Duitsland terecht komen en daar veel neerslag brengen, met in de Middelgebergten ook een flink pak sneeuw. Maar daar komt dus weinig van terecht, nu het lagedrukgebied al snel verder zuidelijk trekt naar de Middellandse Zee. In het stroomgebied valt daardoor nog maar een paar mm neerslag. In het begin van de week kunnen enkele uitlopers van het lagedrukgebied boven de Middellandse Zee nog wel het zuiden van Duitsland en de Alpen bereiken en daar t/m 10/12 nog wat sneeuw brengen.
De Rijn daalde in de tweede helft van de afgelopen naar ca 9,2 m NAP, bij een afvoer 2.150 m3/s wat ongeveer het langjarig gemiddelde is; maar is sinds gisteren weer langzaam gaan stijgen vanwege de regen van de afgelopen dagen. Die stijging zet zich door tot woensdag als de stand ca 10,4 m NAP bereikt en de afvoer iets boven de 3.000 m3/s uitstijgt. Van een kleine hoogwatergolf die ik vorige week nog voor mogelijk hield, is dus geen sprake meer.
Omdat het de hele week droog blijft en ook nog het begin van de week daarna, zal de waterstand vanaf donderdag flink gaan dalen. De eerste dagen bedraagt de daling ongeveer 25 cm per dag, vanaf het weekend ongeveer 20 cm per dag tot waarschijnlijk op dinsdag 17 december de 9,5 m NAP wordt bereikt; bij een afvoer van ca 2.400 m3/s.
Omdat de eerste wat serieuzere neerslag pas weer vanaf woensdag 18/12 wordt verwacht, is de kans groot dat de waterstand in die week nog wat verder zakt tot ca 9,2 m NAP rond 20/12. De afvoer is dan weer terug op hetzelfde niveau van begin afgelopen week. Alleen is dat tegen die tijd iets onder het langjarig gemiddelde want dat loopt in december vrij snel op en bedraagt dan al bijna 2400 m3/s.
Een verdere daling van de waterstand in de laatste 10 dagen van de maand lijkt er op grond van de huidige weersverwachting niet in te zitten en de kans is groot dat we in de week voor de kerstdagen weer met stijgende waterstanden te maken krijgen. Ook een groot hoogwater, dat zich in het verleden nogal eens rond de kerstdagen heeft voorgedaan, is dit jaar onwaarschijnlijk. Daarvoor is naast veel regenval ook een smeltend sneeuwdek nodig en het ziet er niet naar uit dat zich dat tegen die tijd in de Middelgebergten heeft kunnen vormen.
Maas bereikt vandaag hoogste niveau, rest van de week dalend.
De Maas kreeg afgelopen dagen flink wat regenwater te verwerken van de twee lagedrukgebieden dit dicht langs het stroomgebied trokken. De afvoer die op donderdag tot ca 250 m3/s was gedaald, steeg daardoor gisteren en vandaag naar iets boven de 500 m3/s. Inmiddels is het droog geworden in de Ardennen en ook de komende dagen valt er vrijwel geen neerslag meer. Misschien kan er boven de 300 m nog wel een paar cm sneeuw vallen, want nu de wind naar het noordoosten is gedraaid, wordt het daarvoor koud genoeg.
Vanwege het droge weer zal de Maas afvoer weer flink gaan dalen en op dinsdag verwacht ik dat de 400 m3/s weer wordt onderschreden en aan het eind van de week de 300 m3/s. Daarna vertraagt de daling maar omdat er waarschijnlijk ook rond het komend weekend maar weinig regen wordt verwacht is de kans groot dat de afvoer in de week daarna nog wat verder zakt tot ongeveer 250 m3/s in het midden van de week. Volgens de huidige weersverwachting zou het in de tweede helft van die week weer nat te kunnen worden zodat de afvoer dan weer kan gaan stijgen.
Evenals bij de Rijn hebben zich rond de kerstdagen bij de Maas in het verleden flinke hoogwaters voorgedaan; zoals in 1993 toen op 22 december van dat jaar de afvoer tot boven de 3000 m3/s steeg. Om zo'n hoge afvoer in de winter te kunnen bereiken, moet het weer in de weken daarvoor aan 3 voorwaarden voldoen: 1). het moet al langere tijd nat zijn met een reeks van neerslaggebieden die om de paar dagen overtrekken en zo'n 10 tot 20 mm brengen,
2). er moet zich hogerop in de Ardennen een sneeuwdek hebben kunnen vormen van enkele decimeters dik en 3) er moet kort daarna een extreme neerslagevent volgen van vele tientallen millimeters regen die de meeste sneeuw laat smelten. Het is de combinatie van regen- en smeltwater op de eerder al verzadigde bodem die dan voor een heel hoge afvoer zorgt.
Tegen de tijd dat het dit jaar 20 december is, wordt aan geen van die 3 voorwaarden voldaan en de kans op hoge afvoeren rond de kerstdagen is daarom erg klein. Maar later in de winter kan er uiteraard nog wel gebeuren, maar daarvoor moet eerst weer een nattere periode aanbreken en dat zal op zijn vroegst pas weer vanaf 20 december kunnen zijn.