Extra waterbericht; volgende week mogelijk hoogwater
De verwachting van afgelopen zondag is inmiddels achterhaald omdat er begin volgende week meer neerslag gaat vallen dan toen was voorzien. De kans is groot dat er voldoende regen valt voor kleine hoogwatergolven in Maas en Rijn. Daarom een extra bericht.
De weersituatie
Eerst het gedeelte van de verwachting wat wel in grote lijnen klopte en waar we de gevolgen nu van merken in de rivieren. Vanaf nieuwjaarsdag trokken enkele lagedrukgebieden over de Noordzee, die eerst regen flink wat regen brachten in de stroomgebieden, die daarna over is gegaan in sneeuw. Het zorgt nu voor een stijging in de rivieren tot ongeveer het niveau zoals afgelopen zondag werd verwacht. De Rijn stijgt nu naar ca 10 tot 10,25 m op 7 januari en de Maas bereikt vandaag of morgen zijn hoogste afvoer van ongeveer 750 m3/s.
Wat nieuw is, is dat er de komende dagen nog twee lagedrukgebieden vanaf de Atlantische Oceaan onze kant op komen. De eerste staat voor zondag op het programma en deze trekt via Engeland over het midden van de Noordzee naar Scandinavië. Aan de zuidkant stroomt erg zachte lucht mee en de temperaturen in de stroomgebieden kunnen tot 10 graden stijgen.
De meeste regen valt in het midden van Duitsland, de Ardennen en Nederland. Het sneeuwdek dat zich de afgelopen dagen boven de 300 m in de Ardennen en de Duitse Middelgebergten heeft gevormd, zal daardoor weer gaan smelten. Samen met de regen levert dat een aardige hoeveelheid water op, die de rivieren verder zullen laten stijgen. Zodra het lagedrukgebied op maandag wat verder naar het oosten is geschoven stroomt weer koudere lucht binnen en kan in de Ardennen weer wat sneeuw gaan vallen.
Op 8/1 volgt dan nog een nieuw lagedrukgebied dat over Noord-Frankrijk naar het oosten gaat trekken. Ook nu stroomt er warme lucht mee, maar dat blijft ten zuiden van dit lagedrukgebied. In Zuid Duitsland en Oost Frankrijk en het noorden van Zwitserland valt nu regen en in de Middelgebergten aldaar kan de nog aanwezige sneeuw smelten. Aan de noordkant van het lagedrukgebied, in de Ardennen en Eifel, blijft het nu koel en valt vooral sneeuw.
Vanaf 10 januari is het tweede lagedrukgebied naar het oosten getrokken en als het goed is volgt dan een hogedrukgebied dat voor enkele dagen droog weer gaat zorgen.
Ook deze verwachting kent onzekerheden. Zo is nog niet duidelijk hoe ver zuidelijk het tweede lagedrukgebied over de stroomgebieden gaat trekken. Hoe noordelijker hoe meer kans er is op regen ipv sneeuw in de Ardennen en de Eifel. Ook is nog onzeker hoeveel neerslag dit lagedrukgebied gaat brengen. In de laatste verwachting werd veel neerslag verwacht in Zuid Duitsland, maar misschien valt dat mee.
De tweede onzekerheid is hoe krachtig het hogedrukgebied zal gaan worden dat zich vanaf 10/1 boven de stroomgebieden op gaat houden en hoe lang dat het weer zal gaan bepalen. Op de Atlantische Oceaan zullen tegen die tijd ook weer nieuwe lagedrukgebieden zijn ontstaan en mogelijk dat die sneller dan nu verwacht onze kant op bewegen.
De Maas
Voor de Maas is vooral de neerslagzone van het eerste lagedrukgebied van belang. Die zal eerst nog even wat sneeuw brengen, maar dit gaat alk snel over in regen en vanwege de warme lucht zal al de sneeuw die nu in de Ardennen ligt gaan smelten. Dit levert dan een combinatie van regen- en smeltwater en de afvoer kan daardoor op maandag even flink stijgen. Op dit moment wordt overigens niet heel regen verwacht, maar samen met het smeltwater verwacht ik een stijging tot tussen 1.000 en 1.250 m3/s op maandag in de loop van de dag t/m dinsdagmiddag.
Dinsdag valt nog wel wat neerslag, maar dat zal al snel weer sneeuw zijn en ook woensdag gaat het vooral om sneeuwbuien, die geen extra water opleveren voor de Maas. De afvoer gaat dan weer omlaag naar ca 750 m3/s. Op donderdag nadert dan het nieuwe lagedrukgebied en zoals het er nu naar uitziet gaat dat onder de Ardenne langs en mocht er neerslag vallen dan zal het vooral sneeuw zijn. Als dit zo uitkomt, dan gaan de waterstanden van de Maas niet opnieuw omhoog en daalt de afvoer in de tweede helft van de week verder naar ca 500 m3/s in of na het weekend van 11 en 12 januari.
De Rijn
In het stroomgebied van de Rijn gaan beide lagedrukgebieden voor flink wat neerslag zorgen, de eerste vooral in het noordelijk deel van het stroomgebied, de tweede vooral in het zuiden. Dit tweede neerslaggebied zal ook flink wat sneeuw gaan brengen in een strook over Midden Duitsland.
Het eerste neerslagebied passeert op zondag en maandag en brengt veel regen in de noordelijke helft van het stroomgebied. Er ligt daar ook sneeuw, die zeker zal smelten en de combinatie van regen- en smeltwater zorgt voor een verdere stijging van de waterstand, bovenop de ca 10,25 m die op 7/1 wordt bereikt bij Lobith. Ik verwacht dat de stand met 50 tot 60 cm per dag verder stijgt tot tussen de 11,25 en 11,5 m op 9 en 10 januari. De afvoer is dan gestegen tot tussen 3.700 en 4.000 m3/s.
Vanaf 10/1 arriveert dan het water van het tweede neerslaggebied en zal de waterstand verder stijgen naar een piek rond 14 januari. Omdat de koers van het lagedrukgebied nog niet zeker is, is onduidelijk hoeveel neerslag er precies gaat vallen en welk deel sneeuw zal zijn. Een eerste ruwe inschatting is dat de waterstand kan stijgen tot tussen de 12 en 12,5 m bij een afvoer tussen 4.500 en 5.000 m3/s. Maar mocht er meer regen vallen, of een minder groot deel als sneeuw, dan is een stijging tot 13 m ook mogelijk.
In het volgende waterbericht van zondag 5/1 volgt een nieuwe update van de situatie.