Een extra bericht vanwege de stijgende waterstanden in vooral de Maas en iets mindere mate de Rijn.

Weersituatie in de stroomgebieden

Vanaf gistermiddag is er erg veel regen gevallen in een strook over de zuidelijke Ardennen, het noorden van Frankrijk en het aangrenzende deel van Duitsland. Lokaal viel meer dan 5 cm. De 7 tot 8 cm die eerder in de verwachting stond voor het zuiden van de Ardennen is voor zover ik na kon gaan niet bereikt, maar 5 cm is ook erg veel voor in de winter, zeker als het valt in een groot gebied.

De regenval hing samen met een klein lagedrukgebied dat over deze regio naar het oosten trok. Inmiddels is de zwaarste regenval verschoven naar Zuid Duitsland. In het gebied waar eerder de meeste regen viel wordt het de komende uren echter nog niet helemaal droog. Vannacht en ook morgen passeren er nog enkele buien die lokaal tot 1 cm regen kunnen brengen. Hogerop in de Middelgebergten gaat de neerslag al snel over in sneeuw. 

Vooral voor de Maas is de situatie voor de komende dagen er een om in de gaten te houden. Dinsdag trekt een uitdiepend lagedrukgebiedje over het noorden van Frankrijk naar het oosten en dat zorgt voor veel regen in de Ardennen. Vooral de Maas kan hierdoor flink stijgen naar een piek op woensdag of donderdag. De Rijn stijgt eerst nog naar een kleine piek op maandag en zal later in de week verder stijgen vanwege de regen die het lagedrukgebied in het stroomgebied van de Moezel brengt. In het waterbericht leest u meer gedetailleerd wat de rivieren de komende week te wachten staat.

Vanwege de wat uitgebreidere water-verwachting wordt de terugblik op de Maas over 2021 in de rubriek Water Inzicht een weekje uitgesteld. 

De waterstanden van Rijn en Maas gaan de komende week stijgen naar een licht verhoogde stand. Een lagedrukgebied trekt de komende dagen dicht langs Nederland en voert erg zachte lucht aan en neerslagzones die in de stroomgebieden flink wat regen brengen. Bij de Rijn komt ook wat smeltwater mee en dat zorgt voor een stijging tot ca 11 m+NAP in het begin van 2022. Bij de Maas is de stijging relatief wat minder groot. In het waterbericht leest u de verwachting voor de komende week.

In de rubriek Water Inzicht een terugblik op het jaarverloop van de Rijn. Er waren twee hoogwatergolven, maar hoe verliep de rest van het jaar. De Maas volgt in het komende bericht.

Lagedrukgebieden proberen de komende week het dominante hogedrukgebied te verdringen dat het weer boven de stroomgebieden al 2 weken bepaalt. Het leidt tot een bijzondere weersituatie met de grens tussen warme en koude lucht boven onze omgeving. De neerslaghoeveelheden lijken echter niet zo groot te worden, dus hoeven de rivieren voorlopig niet op veel extra water te rekenen en zullen de waterstanden langzaam blijven de dalen. In dit waterbericht leest u waar de stand aan het eind van het jaar ongeveer uit zal komen en of er op termijn ook hogere standen mogelijk zijn.

In de rubriek water inzicht een terugblik op het jaarverloop van Rijn en Maas in 2021, waarin vooral de uitzonderlijke zomerpiek in de Maas opvalt.

De natte periode die de waterstanden in de rivieren liet stijgen naar gemiddelde waarden is al weer voorbij. Een zeer sterk hogedrukgebied vestigt zich de komende dagen boven de Noordzee en het ziet er naar uit dat het daar wel eens twee weken zou kunnen blijven liggen. Regengebieden blijven op grote afstand en in de stroomgebieden breekt daarom een lange droge periode aan. In het waterbericht leest u hoe ver de waterstanden de komende weken gaan dalen.

In de rubriek water inzicht een overzicht van de waterstanden in de Bodensee, een belangrijke graadmeter voor de hoeveelheid water die de Rijn uit de Alpen ontvangt. 

Neerslaggebieden hebben na een lange droge periode de stroomgebieden weten te bereiken en de waterstanden zijn de afgelopen week al aardig gestegen. De komende week wordt minder regen verwacht, maar de Rijn stijgt nog langzaam verder vanwege water dat nog onderweg is. De Maas bereikte donderdag al een eerste klein piekje en blijft voorlopig schommelen rond dit niveau. Een sterkere stijging is bij beide rivieren voorlopig niet in te verschiet.

In de rubriek water inzicht een beschouwing op wat de relatief lage Rijnafvoeren van de afgelopen november ons over het verdere verloop deze winter kunnen vertellen.

Het duurde lang dit najaar, maar de overgang naar een scenario met natter weer is eindelijk aangebroken. De komende week kan er soms veel regen vallen in de stroomgebieden en de waterstanden klimmen daarom uit het dal. Maar het einde van de natte periode is mogelijk ook al weer in zicht, dus de kans op hoge afvoeren is voorlopig klein. In het waterbericht leest u de details voor de waterstanden in Rijn en Maas voor de komende week.

In de rubriek Water Inzicht een verklaring waarom de kan op lage afvoeren in november in de Rijn relatief groot is, in vergelijking met de andere maanden van het jaar.

De periode met lage afvoeren in vooral de Rijn duurt al bijna 2 maanden, maar het einde lijkt in zicht. Vanaf begin december gaat de waterstand waarschijnlijk omhoog. De komende week houden hogedrukgebieden de neerslagzones nog op afstand, om eind november wat ruimte te maken voor lagedrukgebieden, die dan de stroomgebieden kunnen bereiken. In het waterbericht leest u hoe de waterstand zich deze week ontwikkelt en wanneer de omslag naar hogere waterstanden plaats zal vinden.

In Water Inzicht, in het tweede deel van dit bericht,  een analyse van de extremen in de Rijn, worden de extremen inderdaad extremer zoals de verwachting is.

De komende week lijkt veel op de afgelopen week. Hogedrukgebieden blijven het weer bepalen en neerslag blijft op grote afstand. In de stroomgebieden blijft het nog zeker een week droog en de kans is groot dat het nog wel wat langer duurt. De waterstanden dalen langzaam verder, maar bereiken nog geen extreem lage waarden. In het waterbericht leest u de details voor de situatie in de Rijn en de Maas.

In de rubriek Water Inzicht deze week een overzicht van lage afvoeren in de Maas. Wanneer treden ze vooral op en zijn er trends zichtbaar.

Hogedrukgebieden domineren de hele komende week het weer en lagedrukgebieden vanaf de Atlantische Oceaan trekken op grote afstand langs. Na een kleine opleving van de afvoer, die in de Rijn nu passeert en bij de Maas al weer achter de rug is, gaan de standen daarom de hele week dalen. In het waterbericht leest u hoe ver de waterstanden kunnen zakken en of er al een einde in zicht is van de periode met lage afvoeren.

In de rubriek water inzicht een overzicht van de frequentie waarin lage Rijnafvoeren gedurende het jaar optreden. De afvoer is al sinds begin oktober aan de lage kant; hoe bijzonder is dat.