Laagwaterbericht, op weg naar de laagste stand ooit in juli gemeten
De droogte houdt nog zeker 10 dagen aan en de Rijnafvoer daalt naar tussen 725 en 750 m3/s en een waterstand bij Lobith tussen 6,6 en 6,7 m NAP. Standen die nog nooit zijn voorgekomen in deze tijd van het jaar.
De afgelopen dagen passeerde een heel klein beetje extra water bij Lobith afkomstig van regenval uit het zuiden van het stroomgebied ruim een week geleden. De afvoer, die eerder tot 920 m3/s was gezakt, steeg even tot boven de 1.000 m3/s en de waterstand steeg ca 30 cm en bleef net onder de 7,4 m NAP. Gemiddeld bedraagt de Rijnafvoer in deze tijd van het jaar ongeveer 2.100 m3/s, dus stroomt nu minder dan de helft van de normale hoeveelheid via de Rijn ons land binnen.
De komende dagen neemt die hoeveelheid verder af en uiteindelijk verwacht ik dat ed afvoer uitkomt rond de 750 m3/s over een dag of 10. De waterstand bij Lobith is dan gezakt tot ca 6,65 m NAP, dus nog ca 70 cm lager dan vanmorgen. Voor de functies die van het water afhankelijk zijn, is dat zorgwekkend weinig, want voor een goed functioneren van het Nederlandse watersysteem midden in de zomer is ongeveer het dubbele nodig. Die waarde zullen we voorlopig zeker niet gaan halen.
Toch is er mogelijk wel een (voorlopig bescheiden) verandering op komst want het hogedrukgebied dat al wekenlang het weer in onze omgeving bepaalt gaat plaats maken voor kleine lagedrukgebieden die over Frankrijk naar het oosten en noorden gaan trekken. Zij zorgen voor een toename in de buienactiviteit en dat kan lokaal flink wat water opleveren. De eerste regen kan gaan vallen op 14 en 15 juli; in het oosten van Frankrijk en de Alpen. Deze neerslag zit al enige tijd in de verwachting, dus is de kans vrij groot dat het van gaat komen. De hoeveelheden zijn echter nog erg klein en hoogstens levert het een stabilisatie op van de daling van de Bovenrijn in Zuid-Duitsland.
Een paar dagen later, voor 18 t/m 20 juli, wordt meer regen verwacht en dat zou dan ook meer in Midden-Duitsland kunnen vallen. Voor de situatie in Nederland is dat positief, want dat water is al binnen 3 dagen in Nederland. Deze regenval is echter nog niet zeker, want 10 dagen vooruit veranderen de verwachtingen vaak nog en het kan dus nog anders uitpakken. De enige strohalm is dat deze omslag al enige dagen in de verwachting zichtbaar is en dat geeft wat meer zekerheid dat er dan ook echt iets gaat veranderen.
Wat de verwachting voor de Rijn betreft, ga ik uit van een vrij snelle daling in de komende dagen met eerst zo’n 10 tot 15 cm per dag. Op zaterdag 11 juli wordt dan de 7 m NAP onderschreden bij Lobith, zondag 12/7 de 6,9 m en op dinsdag 14/7 de 6,8 m NAP. De afvoer zakt op 9/7 onder de 1.000 m3/s, op 11/7 onder de 900 m3/s en bereikt op 13 of 14/7 de 800 m3/s. Vanaf dinsdag 14/7 vertraagt de daling naar zo’n 5 cm per dag, later nog verder afnemend tot 3 cm/dag. De afvoer neemt dan ook minder snel af met 15, later 10 m3/s per dag.
Als er inderdaad vanaf 18 juli regen gaat vallen in het stroomgebied, dan zou op 19 of 20 juli de laagste stand bereikt bij Lobith moeten worden. Ik verwacht dan een stand tussen de 6,6 en 6,7 m NAP en een afvoer tussen de 725 en 750 m3/s.
Dit zijn uitzonderlijk lage standen en in deze tijd van het jaar is dat nog nooit gebeurd. Tot nu toe was 1976 het jaar met de laagste afvoer in juli en die bedroeg toen 785 m3/s. Recent daalde de afvoer in de zomer va 2022 nog wat verder, tot 680 m3/s, maar dat was in de tweede helft van die maand. In 2018 was de afvoer ook heel laag en zakte toen tot 730 m3/s, maar dat was eind oktober en in die tijd van het jaar is laagwater minder uitzonderlijk.
In het najaar vinden we ook de twee jaren dat de afvoer bij Lobith het laagste is geweest; dat was in 1947 met een afvoer van 620 m3/s en in 1949 met 645 m3/s, beide in november. Omgerekend in de waterstand bij Lobith komt dat neer op een stand van 6,25 m NAP, dus nog 40 cm lager dan waar we nu op afstevenen.
Komend weekend kunt u weer een volgend bericht verwachten, of er moet zich ineens een grote verandering in de weersverwachting aandienen, dan volgt een volgend extra bericht.