Extra waterbericht vanwege invallende dooi
Na wekenlang dalende waterstanden gaan de peilen in zowel Rijn als Maas de komende dagen flink stijgen. Grote hoogwaters lijken er voorlopig niet aan te komen. In dit extra waterbericht leest u de verwachtingen.
Weerbeeld
De afgelopen dagen was het koud in de stroomgebieden en vooral in de noordelijke delen ligt vrij veel sneeuw. In de Ardennen loopt het op tot maximaal 20-25 cm, in het Sauerland nog iets meer. Verder naar het zuiden is het minder, met in het Zwarte Woud maar 10-20 cm. Dit is een ongewoon beeld, want meestal ligt er verder de stroomgebieden in juist meer sneeuw tijdens de winter.
Vanaf komende nacht nadert een lagedrukgebied met veel neerslag en ook zachte lucht. De dooigrens schuift vrij ver noordelijk en alleen de noordelijke provincies van Nederland blijven aanvankelijk in de vorst. Boven de Ardennen en Zuid- en Midden Duitsland gaat (veel) regen vallen. Boven Midden-Nederland is het waarschijnlijk natte sneeuw.
Vanaf vrijdagmiddag wordt de zachte lucht weer teruggedreven en gaat het van het noorden uit overal weer sneeuwen. Vanaf zaterdagmiddag wordt het dan droog en heel koud en ook de zondag verloopt droog en koud. Vanaf maandag gaat de temperatuur weer oplopen en volgt een nieuwe dooiaanval in de stroomgebieden, maar dan met minder neerslag. Na maandag worden voorlopig geen grote hoeveelheden regen verwacht. Pas op 20 januari geeft het weermodel voor het eerst weer wat grotere hoeveelheden.
Maas stijgt waarschijnlijk tot boven 1.000 m3/s
De Maas krijgt waarschijnlijk relatief het meeste water te verwerken. De verwachting is echter erg ingewikkeld, want bij de eerste dooiaanval zl ook een deel van de sneeuw smelten in de Ardennen wat voor extra water zal zorgen en als de koude dan weer invalt op vrijdag is moeilijk aan te geven welk deel van de neerslag op welk moment weer in sneeuw overgaat en dan geen bijdrage meer levert aan de extra toevoer naar de Maas.
De dooiaanval van maandag 12/1 lijkt wat eenvoudiger, want dan valt er niet zoveel neerslag en is de bijdrage van smeltwater minder groot. Maar dat is nog relatief ver weg in de tijd en die verwachting kan daarom nog weer veranderen.
De neerslag vannacht valt in de Ardennen en de rest van België als regen. Vooral morgen valt aanvankelijk veel regen. Lokaal tot meer dan 30 mm. De aanwezige sneeuw in het laagland zal allemaal smelten en vanuit de Ardennen verdwijnt ook een flink deel. De Maas zal daardoor al in de loop van de komende nacht gaan stijgen. Morgenochtend verwacht ik een afvoer van ca 250 - 300 m3/s die gedurende de dag snel stijgt naar tussen 750 - 1000 m3/s in de loop van de nacht van vrijdag op zaterdag.
Later op de dag gaat op hoogte de neerslag al weer over in sneeuw, maar regent het nog onder de 300 m. Pas in de nacht naar zaterdag gaat het overal weer even sneeuwen. Een deel van de neerslag zal daarom de Maas al niet meer bereiken en waarschijnlijk zal de stijging in de nacht naar zaterdag al minder snel verlopen. Op zaterdagochtend verwcht ik dan een afvoer van ca 1.000 m3/s, misschien nog iets meer als er meer regen valt of het langer duurt voordat de neerslag weer in sneeuw overgaat. Een afvoer van 1.250 m3/s zou dan ook nog mogelijk kunnen zijn.
Vanaf zaterdag wordt het droog en erg koud en zal de aanvoer naar de Maas al snel verminderen. Zondagochtend verwact ik een afvoer tussen 750 - 1000 m3/s en maandag tussen 600 en 750 m3/s. Maandag gaat het dan opnieuw regenen en gaat de temperatuur weer naar boven nul. Er komt dan opnieuw een combinatie van smelt- en regenwater tot afstroom en de Maas gaat opnieuw stijgen. Op dinsdag 13/1 verwacht ik dan een afvoer tussen 800 en 1.100 m3/s, maar bij veel neerslag kan het ook dan nog verder oplopen tot 1.250 m3/s..
Vanaf dinsdag blijft het zacht, maar valt er weinig neerslag meer. De afvoer zal dan weer langzaam gaan dalen. Aan het eind van die week verwacht ik dan een afvoer van iets boven de 500 m3/s. Nog een waarschuwing dat het hier om ruwe schattingen gaat. Zodra meer duidelijk is over de neerslaghoeveelheden en de afvoeren vanuit de Ardennen zal ik een update maken.
Rijn kan stijgen naar ca 10 m NAP
De Rijnafvoer is gedaald naar voor de tijd van het jaar een erg lage stand van ca 7,35 m NAP. Morgenochtend gaat daar nog iets vanaf, maar later op de dag gaat de afvoer weer stijgen. In het stroomgebied valt wat minder neerslag dan in dat van de Maas. Ook zijn de sneeuwhoeveelheden nergens heel groot, dus valt de hoeveelheid smeltwater mee. De Moezel krijgt waarschijnlijk relatief het meeste water te verwerken.
Vrijdag valt de meeste regen en zaterdag gaat de neerslag op veel plaatsen langzaam over in sneeuw. Vanwege de regen gaat de afvoer van de Moezel vrijdag al omhoog en dat water bereikt zaterdag Keulen en zondag later op de dag Lobith. Voor die tijd is al water uit enkele Noord-Duitse zijrivieren bij de Rijn aangekomen.
Zaterdag valt de neerslag vooral als sneeuw, zondag blijft het droog en maandag nadert nieuwe regen behorend bij de volgende dooiaanval. Daarna volgen enkele dagen met weinig regen, maar wel met zachter weer, zodat de sneeuw wel blijft smelten.
Als Lobith op zaterdag gaat stijgen, gaat dat meteen vrij snel en zondag wordt al de 8,25 m NAP bereikt en op maandag gaat de stand in de richting van de 9 m NAP. Daarna stagneert de stijging twee dagen rond de 9 - 9,25 m NAP, totdat vanaf woensdag 14/1 het water arriveert van de tweede dooiperiode. Dit water arriveert tegelijkertijd met het water vanuit Zuid Duitsland van de eerste dooi aanval. Samen zorgt dat voor een verdere stijging tot een stand van rond de 10 meter NAP in het weekend van 18 en 19 januari. Vanwege de onzekerheden in de hoeveelheden neerslag en smeltwater is dit met een ruime marge van minimaal 25 cm.
Voor zover de weersverwachting nu duidelijk is, ziet het er naar uit dat daarna de waterstanden weer gaan dalen, omdat er tussen 13 en 20 januari geen grotere neerslag hoeveelheden worden verwacht. Zodra meer duidelijk is over neerslag en smeltwater zal ik een volgende update schrijven.