Voor het eerst sinds lange tijd staat Nederland en de stoomgebieden van Rijn en Maas een wisselvallige week te wachten met vrij grote regenhoeveelheden. Pas vanaf volgend weekend nemen de neerslagkansen mogelijk wat af. De waterstanden gaan in de loop van de week daardoor aardig stijgen, zodat de heel lage standen van de afgelopen weken ook (even) tot het verleden behoren. In het waterbericht leest u de details. De rubriek Water Inzicht ontbreekt in de vakantietijd.

De Rijn

De afgelopen 4 dagen is er aardig wat regen gevallen in het stroomgebied van de Rijn en dat heeft de waterstanden stroomopwaarts wat doen stijgen. Inmiddels is het droog geworden en kunnen we de balans opmaken van de extra hoeveelheid water die op weg is naar Lobith.

Begin vorige week was er ook wat neerslag gevallen en daardoor was de waterstand bij Lobith afgelopen zondag tot circa 7,5 m NAP gestegen (afvoer 1.125 m³/s). Erg laag voor de tijd van het jaar en aan de krappe kant om in alle waterbehoeften te voorzien, maar omdat er in juli ook in Nederland op veel plaatsen aardig wat regen is gevallen, is de nood ook weer niet zo hoog. Het zou pas problematisch worden als de afvoer naar 800 m³/s zou dalen of lager. Voorlopig is dat niet aan de orde en de komende 2 weken verwacht ik dat de afvoer ruim boven de 1.000 m³/s zal blijven.

Na een vrijwel droge week lijken er van maandag tot en met woensdag wel weer buien te gaan vallen in de stroomgebieden. Dat zou voor een lichte stijging van de waterstanden kunnen zorgen. Maar de verwachtingen zijn nog wat wisselend en misschien vallen de hoeveelheden tegen. Na een paar droge dagen, doet zich dan na het volgend weekend een vergelijkbare situatie voor, waarbij er wel buien komen, maar onduidelijk is hoeveel water dat de rivieren op gaat leveren. Voorlopig blijven de rivieren daarom op een erg laag peil.

In de rubriek water in zicht nogmaals een analyse van de waterstanden in de Bodensee, maar nu de trends die we daar van maand tot maand in de afgelopen decennia hebben gezien en wat die zeggen over de situatie voor de Rijn in Nederland.

De regen van de afgelopen dagen heeft ongeveer gebracht wat vooraf verwacht was en de rivieren stijgen nu ook volgens verwachting een beetje.

Rijn

Uiteindelijk daalde de Rijn op zondag maar heel kort onder de 1.000 m³/s (waterstand ca 7,3 m NAP) en zorgde de regenval van zondag en maandag al meteen voor een lichte stijging. Nu passeert bij Lobith het extra water uit de Moezel en enkele noordelijke zijbeken, later volgt nog het extra water uit de Alpen en Zuid Duitsland.

We beleven vandaag en morgen een kort intermezzo waarin een lagedrukgebied het weer bepaalt en er een zowaar een actieve regenstoring over Nederland trekt, met lokaal veel regen. Er valt in de stroomgebieden ook voldoende regen voor een opleving van de waterstanden. Niet voor lang want vanaf woensdag wordt het alweer droog en later in de week gaat de waterstand weer dalen.

In Water Inzicht deze week een uitstapje naar de Bodensee. Dit meer op de grens van Zwitserland, Duitsland en Oostenrijk speelt in de zomer een belangrijke rol in het afvoer regime van de Rijn.

De Rijn is al enige weken aan een lange daling bezig en de zware buien van woensdagavond zorgden maar voor een klein beetje extra afvoer. De stand bij Lobith stagneerde even rond de 7,45 m NAP, bij een afvoer van ca 1.050 m³/s. Komende dagen gaat de daling weer verder en vanaf 6/7 zakt deze even onder 1.000 m³/s. De stand is dan gedaald tot iets onder 7,3m NAP. Een zo lage afvoer gebeurt vaker, maar zelden zo vroeg in het jaar.

Vanaf 8/7 t/m 10/7 kan er aardig wat regen vallen in het stroomgebied, lokaal zelfs meer dan 30 mm. Daardoor gaat de afvoer bij Lobith vanaf 10/7 wel iets meer stijgen naar ca 1.150m³/s op 12/7; bij een stand 7,6m NAP.

Een nieuw hogedrukgebied volgt het pad van zijn voorgangers met enkele dagen zeer warm weer en daarna een draaiing van de wind, enkele buien en koeler weer. Vanaf het eind van de week zou het wel eens wat langer niet al te warm kunnen blijven, met ook meer kans op regen. Tot die tijd nog dalende waterstanden en de Rijn is op weg naar laagste stand van het jaar tot nu toe. In het waterbericht leest u de details.

In de rubriek Water Inzicht maak ik de balans op van de maand juni. Na het zeer droge voorjaar met erg lage rivierafvoeren vond in de afgelopen maand enig herstel plaats en 2025 volgde daarmee het scenario dat eerder 2011 volgde. Maar dat is geen garantie voor de komende maanden.

Update Rijn

Vandaag wat regen in het stroomgebied, voordat weer 5 zeer warme dagen aanbreken. Rijn is al laag (Lobith nu op ca 7,7 m NAP) en zakt langzaam verder tot ca 7,5 m op 29/6. Daarna paar dagen stabiel, als het extra water van de regen van vandaag langs komt.  Vanaf 2 of 3/7 weer verder dalend met ca 5 cm per dag naar ca 7,2 m NAP rond 6/7. De afvoer bedraagt nu 1.200 m³/s en zakt waarschijnlijk rond 5/7 onder 1.000 m³/s.

Nederland en de stroomgebieden van Rijn en Maas hebben opnieuw te maken met een langere periode waarin hogedrukgebieden het weer bepalen en het langdurig droog is. Deze week staan er wel enkele intermezzo’s met onweersbuien op het programma, maar dat lijkt maar weinig extra water op te gaan leveren. Voorlopig daarom verder dalende waterstanden en de kans op zeer lage afvoeren later in de zomer neemt hierdoor ook verder toe. In het waterbericht leest u de details.

In de rubriek water inzicht het vervolg op de analyse van vorige week; hoe de waterstanden in de Rijntakken in de loop van de laatste 15-20 jaar steeds verder zijn gezakt bij dezelfde hoeveelheid water.  

De overgang van zeer warme naar minder warme lucht ging gepaard met buien, die vooral in de landen om ons heen voor veel neerslag zorgden. Hier profiteren de Rijn en Maas van en beide stijgen nu even. Na vandaag wordt het onder invloed van hogedrukgebieden voor langere tijd droog en de waterstanden zullen daardoor weer gaan dalen. Hoe lang ze dalen, hangt af van het weer na het volgend weekend als mogelijk opnieuw buien op het programma staan; maar als die uitblijven zouden we wel eens aan de vooravond kunnen staan van een langere periode van dalende waterstanden. In het waterbericht leest u de details.

In de rubriek Water Inzicht laat ik zien hoe in de laatste 20 jaar bij dezelfde hoeveelheid water de waterstanden in de Waal gedaald zijn. Voor een deel het gevolg van de bodemdaling van de rivier, maar er zijn meer oorzaken.